Học sinh TP.HCM thích thú với bài học lịch sử trên sân khấu cải lương
VOV.VN - Qua hoạt cảnh cải lương, lời thoại, âm nhạc và phục trang, những câu chuyện, nhân vật lịch sử trở nên gần gũi, giúp học sinh dễ tiếp nhận, nhớ lâu, đồng thời làm giàu vốn từ và khơi gợi tình yêu nghệ thuật truyền thống.
Ngày 4/9, tại Nhà hát Nghệ thuật Cải lương Trần Hữu Trang, nhiều học sinh, sinh viên đến từ nhiều trường trên địa bàn TP.HCM được thưởng thức các hoạt cảnh, trích đoạn cải lương về đề tài lịch sử. Những câu chuyện vốn nắm trong sách nay được tái hiện sinh động qua diễn xuất, lời ca, phục trang và đạo cụ sân khấu.
Đây là hoạt động nằm trong Chương trình lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật TP.HCM với chủ đề “Nghệ thuật cải lương – Ký ức lịch sử và mã văn hóa dân tộc”, do Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Thành phố – Ban Tuyên giáo Thành ủy phối hợp Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM tổ chức.
Lịch sử dễ nhớ hơn khi được "chạm" và cảm nhận
Tại chương trình, các nhân vật trong sách giáo khoa được tái hiện sinh động qua phần biểu diễn, lời ca và đạo cụ sân khấu.
Không chỉ chăm chú xem các phần biểu diễn, không khí trở nên sôi nổi với phần giao lưu, đặt câu hỏi với soạn giả cải lương Phạm Văn Đằng, và trò chơi nhận diện các nhân vật lịch sử như Vua Quang Trung, Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, Anh hùng liệt sĩ Lê Thị Riêng… qua phần hoá trang của các nghệ sĩ.
Nhiều học sinh bày tỏ sự hào hứng khi lần đầu được tiếp cận lịch sử qua lăng kính nghệ thuật. Em Trần Bảo Quyên, học sinh lớp 8A, Trường THCS – THPT Phạm Ngũ Lão chia sẻ, việc trực tiếp được xem biểu diễn giúp em cảm nhận câu chuyện rõ hơn so với chỉ đọc qua sách.
“Nếu học Lịch sử và Ngữ văn qua trang sách, em có thể hiểu bài và ghi nhớ để làm bài kiểm tra, nhưng sau đó dễ quên. Khi được trực tiếp xem các anh chị nghệ sĩ biểu diễn, em cảm nhận câu chuyện rõ hơn và có thể nhớ lâu hơn về các nhân vật lịch sử, về sự mạnh mẽ, anh dũng của cha ông”, em Quyên chia sẻ.
Em Trần Bảo Quyên cho biết thêm, ngôn ngữ giàu hình ảnh và cảm xúc trong lời thoại cải lương còn giúp em mở rộng vốn từ, có thêm chất liệu để vận dụng khi học Ngữ văn và làm cho bài viết sinh động hơn.
Đồng tình với góc nhìn này, anh Nguyễn Trí Thuận, giáo viên Lịch sử, Trường THPT Ten Lơ Man cho rằng, sân khấu hóa giúp học sinh không chỉ ghi nhớ dữ kiện lịch sử khô khan mà còn hình dung được không khí thời đại.
“Đối với môn Lịch sử, việc đưa hình ảnh trực quan vào giảng dạy là rất cần thiết. Qua các hoạt cảnh, tiết mục cải lương vừa rồi, tôi thấy các nghệ sĩ dàn dựng rất hay, gãy gọn và phù hợp với khả năng tập trung của học sinh. Từ đó, tôi nhận ra rằng người giáo viên phải liên tục cập nhật không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn cả những hình thức nghệ thuật hiện nay. Điều này giúp học sinh có thêm những cách tiếp cận mới đối với các sự kiện lịch sử, ghi nhớ sự kiện lâu hơn và được hòa mình vào bối cảnh lịch sử”, anh Nguyễn Trí Thuận cho biết.
Giới trẻ không quay lưng với truyền thống
Thạc sĩ, soạn giả cải lương Phạm Văn Đằng, chuyên viên Nhà hát Nghệ thuật Cải lương Trần Hữu Trang nhận định, cải lương về đề tài lịch sử đang thực hiện song song hai nhiệm vụ: giáo dục lòng yêu nước và đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ.
Theo ông Đằng, quan niệm cho rằng người trẻ quay lưng với cải lương là chưa chính xác. Thực tế, qua hoạt động tại chương trình, từ các chương trình sân khấu học đường hay sân khấu thiếu nhi cho thấy, giới trẻ, học sinh, sinh viên đón nhận nghệ thuật truyền thống này rất hào hứng khi được giới thiệu những tiết mục phù hợp, độc đáo và đặc sắc.
Không hẳn các bạn trẻ không yêu thích cải lương, mà có thể do chưa có cơ hội tiếp cận những vở diễn, tác phẩm phù hợp với nhu cầu thưởng thức. Khi được trực tiếp trải nghiệm, nhiều bạn bắt đầu chủ động tìm hiểu và dần yêu thích loại hình nghệ thuật truyền thống này.
“Qua những hoạt động thực tiễn tại nhà hát, như thực hiện các chương trình sân khấu học đường và sân khấu thiếu nhi, tôi nhận thấy khi chúng ta dàn dựng những tiết mục phù hợp, độc đáo, đặc sắc, các bạn trẻ đón nhận rất hào hứng. Không phải các bạn không yêu thích cải lương, mà là chưa có cơ hội tiếp cận những vở diễn, tác phẩm độc đáo. Điển hình, số suất diễn của nhà hát phục vụ học sinh, sinh viên và thiếu nhi đã tăng gần gấp đôi so với năm 2025. Điều đó cho thấy chúng tôi đang nhận được nhiều sự ủng hộ và điều kiện thuận lợi để phát triển”, soạn giả cải lương Phạm Văn Đằng chia sẻ.
Cải lương không thay thế sách giáo khoa hay chính sử, nhưng có thể biến những bài học tưởng chừng khô khan thành trải nghiệm giàu cảm xúc. Khi lịch sử được nhìn thấy, lắng nghe và cảm nhận, kiến thức có cơ hội ở lại lâu hơn trong trí nhớ của học sinh.
Sân khấu cải lương 2025 rộn ràng trên phố đi bộ Nguyễn Huệ
VOV.VN - Tối 31/8, Gala Chuông vàng vọng cổ 2025 do Đài Truyền hình TP.HCM tổ chức đã biến phố đi bộ Nguyễn Huệ, TP.HCM thành một “sân khấu ngoài trời” đặc biệt, nơi hàng nghìn người dân và du khách cùng hòa mình vào không khí của nghệ thuật cải lương Nam Bộ.
