Thông qua Văn kiện Hà Nội về Di sản và tính xác thực

Việc thông qua Văn kiện Hà Nội về Di sản và tính xác thực được xem là một dấu mốc quan trọng, cung cấp khung tham chiếu thực tiễn và định hướng thời hạn dài cho các thành viên quốc gia trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Văn kiện tập trung giải quyết các công thức cấp bách hiện nay như áp lực từ tốc độ đô thị hóa quá nhanh, sự gia tăng của du lịch đại trà và những tác động khắc nghiệt của biến đổi khí hậu đối với các di sản văn hóa và thiên nhiên.

Xuyên suốt các phiên đối thoại, các đại biểu đã tập trung thảo luận chặt chẽ và thống nhất nhận thức rằng công tác bảo tồn di sản không đồng nghĩa với việc đóng băng hay cô lập quá khứ. Ngược lại, bảo tồn phải đi đôi với phát triển bền vững, giữ sự kết nối tiếp theo của lịch sử và bảo đảm tính toàn vẹn, tính xác thực của di sản nhưng vẫn phải linh hoạt hòa hòa với đời sống đương đại. Đặc biệt, hội nghị nhấn mạnh nguyên tắc cộng đồng dân cư địa phương làm trung tâm. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà phải là chủ thể trực tiếp tham gia quyết định, quản lý và bảo tồn các giá trị di sản.

Tại phiên họp, các đại biểu đã thảo luận, hoàn thiện và thông qua Văn kiện Hà Nội về Di sản và tính xác thực. Văn kiện được đánh giá là một kết quả quan trọng của Hội nghị, được xây dựng qua quá trình trao đổi, thảo luận chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm giữa các quốc gia, tổ chức quốc tế, cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu và đại diện cộng đồng.

Các đại biểu lưu ý cần quan tâm đến tính động của di sản trong thực tiễn; đồng thời cho rằng không thể bao quát tất cả các loại hình di sản cũng như mọi mối quan hệ của di sản trong một cách tiếp cận duy nhất. Một số nội dung của dự thảo tiếp tục được các đại biểu trao đổi trước khi Văn kiện được thông qua.

Theo các nhận định được đưa ra tại Hội nghị, sự thay đổi của môi trường và văn hóa có thể tác động đến di sản. Tính xác thực cần được xem xét trong những mối quan hệ cụ thể; sự thay đổi không nhất thiết đồng nghĩa với việc mất đi tính xác thực.

Những yếu tố như kiến thức, tập quán sống và các hình thức thực hành có thể chuyển đổi theo thời gian, nhưng cần được hiểu trong mối liên hệ với bản chất của di sản, bối cảnh văn hóa và các nguồn thông tin có liên quan. Hội nghị cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường mạng lưới liên kết trong khu vực và quốc tế.

Phát biểu tại phiên bế mạc, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Đạo Cương khẳng định: “Sau những ngày làm việc nghiêm túc, cởi mở, trách nhiệm và xây dựng, Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực đã thành công tốt đẹp”.

Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương nhấn mạnh, qua các phiên thảo luận, các nghiên cứu điển hình và những trao đổi cởi mở tại Hội nghị, có thể thấy nhận thức của cộng đồng quốc tế về di sản và tính xác thực đã không ngừng phát triển, từ những nguyên tắc cơ bản được đề cập trong Hiến chương Venice năm 1964, Văn kiện Nara năm 1994, Hướng dẫn thực hiện Công ước 1972 và gần đây nhất là Hội nghị đối thoại Nairobi năm 2025.

Từ kết quả Hội nghị, Việt Nam mong muốn cùng UNESCO, các quốc gia thành viên, các cơ quan tư vấn và các chuyên gia tiếp tục thúc đẩy ba định hướng hợp tác:

Một là, tiếp tục tổ chức đối thoại về tính xác thực trong những bối cảnh văn hóa khác nhau; tập trung nghiên cứu, nhận diện và bảo vệ các thuộc tính biểu hiện tính xác thực trước những thách thức mới đối với di sản sống, di sản gắn với cộng đồng, sự tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu và quá trình phát triển.

Hai là, tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và tri thức giữa các quốc gia trong khu vực và quốc tế; thúc đẩy các nghiên cứu so sánh, các chương trình đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, chuyên gia và cộng đồng.

Ba là, từng bước chuyển hóa những kết quả nghiên cứu và đối thoại thành chính sách, công cụ bảo vệ di sản thế giới, bảo đảm sự phù hợp với Công ước 1972 và Hướng dẫn thực hiện Công ước 1972.

Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương cũng tin tưởng Văn kiện Hà Nội về Di sản và tính xác thực được hình thành từ quá trình trao đổi và đóng góp của các đại biểu tại Hội nghị, sẽ là một đóng góp thiết thực của khu vực châu Á - Thái Bình Dương vào tiến trình đối thoại quốc tế về tính xác thực và kiến thiết tương lai Công ước 1972 về Bảo vệ Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới; được Ủy ban Di sản Thế giới, Đại hội đồng các quốc gia thành viên Công ước 1972 ghi nhận như một điển hình về sự hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực.

Khai mạc Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực

VOV.VN - Sáng 28/9, phiên khai mạc Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực đã diễn ra tại Hà Nội. Hội nghị do Việt Nam và UNESCO đồng tổ chức từ ngày 27/9 - 1/10/2026 tại Hà Nội và Ninh Bình.