Tìm “lời giải” bền vững cho bảo tồn và phát triển Chợ nổi Cái Răng
VOV.VN - Tại Chương trình “Sắc màu văn hóa Chợ nổi Cái Răng” do Hiệp hội Du lịch TP Cần Thơ tổ chức trong khuôn khổ Lễ hội bánh dân gian Nam Bộ năm 2026, doanh nghiệp lữ hành, nhà nghiên cứu và đơn vị đào tạo cùng thảo luận giải pháp bảo tồn, phát triển bền vững chợ nổi Cái Răng, biểu tượng văn hóa sông nước ĐBSCL.
Chương trình mở đầu bằng chuyến khảo sát thực tế từ Bến du thuyền Tân Đại Phong (Vincom Xuân Khánh, phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ) đến chợ nổi Cái Răng, sau đó là tọa đàm trao đổi về văn hóa thương hồ và định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản. Tham dự có khoảng 50 đại biểu đến từ doanh nghiệp du lịch, đơn vị lữ hành, viện nghiên cứu, trường đại học và hướng dẫn viên du lịch. Tại đây, nhiều ý kiến thẳng thắn được đưa ra xoay quanh thực trạng và tương lai của chợ nổi.
Đại diện doanh nghiệp lữ hành tại Kiên Giang cho rằng hoạt động tour tại chợ nổi Cái Răng còn thiếu tính chuyên nghiệp, chưa có sự điều phối thống nhất giữa các nhà tàu. Tình trạng “mạnh ai nấy làm” khiến dịch vụ thiếu chuẩn hóa, sản phẩm trùng lặp và chưa có định hướng dài hạn.
Bên cạnh đó, vấn đề môi trường được nhiều đơn vị nhấn mạnh là điểm yếu lớn. Rác thải, túi nilon, chai nhựa tồn tại dày đặc trên sông gây ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm du khách.
Một đại diện doanh nghiệp du lịch tại Cần Thơ nhận định: “Rác thải tại chợ nổi là điều cực kỳ nhức nhối. Dù có phương án phát triển tốt đến đâu, nếu không giải quyết được vấn đề này thì cũng khó thu hút khách. Khách nhìn thấy rác là sợ”. So sánh với một số điểm đến khác trong khu vực, ý kiến này cho rằng lợi thế “sạch rác” đang giúp nhiều địa phương khác thu hút khách tốt hơn.
Một vấn đề khác được nêu ra là thiếu quy hoạch bến bãi neo đậu phục vụ hoạt động thương hồ và du lịch dài hạn. Ông Trần Mạnh Khang, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Giáo dục Như Ý (Nhu Y Travel), cho rằng việc chưa rõ cơ chế cấp phép và điều kiện hoạt động khiến doanh nghiệp khó đầu tư.
Ông đặt vấn đề: việc neo đậu thuyền kinh doanh, cung ứng nông sản hay phát triển mô hình chuỗi hàng hóa tại chợ nổi hiện chưa có hướng dẫn cụ thể, gây cản trở việc hình thành các mô hình kinh tế mới.
Theo số liệu của UBND phường Cái Răng, hiện khu vực chợ chỉ còn khoảng trên dưới 200 hộ thương hồ hoạt động, giảm mạnh so với 10 năm trước. Nguyên nhân chính là thu nhập thấp, điều kiện sinh hoạt khó khăn và sự chuyển dịch sang các loại hình thương mại hiện đại.
Từ góc độ đào tạo, một số đơn vị đề xuất kết hợp du lịch với xu hướng mới như wellness (du lịch chăm sóc sức khỏe), tận dụng lợi thế sông nước, cây trái và môi trường tự nhiên của Cần Thơ. Giảng viên Nguyễn Thị Nhung (Trường Đại học Nam Cần Thơ) cho rằng cần xây dựng “câu chuyện văn hóa” bài bản cho chợ nổi, trong đó mỗi ghe có thể trở thành một không gian trải nghiệm: “Có thể phát triển mô hình trải nghiệm một ngày làm thương hồ, mở rộng sang ban đêm, hình thành sân khấu, hoạt động sinh hoạt trên sông. Mỗi ghe có thể trở thành homestay. Đồng thời kết hợp mô hình ‘bến dưới thuyền’, tận dụng cảng và chợ An Bình, chợ Cái Răng để tạo chuỗi giao thương và trải nghiệm”.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ Sầm Long Giang cho biết địa phương đang xây dựng đề án bảo tồn và phát triển chợ nổi Cái Răng, trong đó sẽ quy hoạch lại các khu vực chức năng và định hướng thu hút đầu tư. “Trong đề án sẽ quy hoạch, định hướng những khu vực riêng biệt. Khi được phê duyệt, sẽ kêu gọi nhà đầu tư tham gia theo nội dung đề án, đảm bảo phát triển bài bản, phục vụ tốt du khách và hướng tới bền vững”, ông nói.
Các ý kiến tại tọa đàm đều thống nhất rằng bảo tồn chợ nổi Cái Răng không chỉ là giữ một mô hình giao thương trên sông, mà còn là gìn giữ bản sắc văn hóa sông nước Nam Bộ – nơi phản ánh sinh kế, tập quán và khả năng thích ứng của cư dân vùng Mekong.
Giới chuyên môn kỳ vọng đề án sắp tới sẽ làm rõ vai trò của Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng, từ đó giúp chợ nổi Cái Răng tránh nguy cơ “đẹp trong ký ức – mờ trong hiện thực”, đồng thời trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, có sức sống lâu dài.
Âm nhạc và thời trang hòa quyện trong “Sông nước Tây Đô”
VOV.VN - Tối 27/4, tại quảng trường Bình Thủy, TP. Cần Thơ, chương trình nghệ thuật – thời trang “Sông nước Tây Đô” đã diễn ra sôi động, thu hút đông đảo người dân và du khách.
