Vào cuộc từ trường học

Nghệ An là địa phương có địa hình đa dạng, với hệ thống sông, suối, hồ đập dày đặc cùng hơn 80km đường bờ biển. Đây là điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, song cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn đối với trẻ em khi tham gia các hoạt động dưới nước.

Thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra một số vụ đuối nước đáng tiếc. Đầu tháng 4/2026, một học sinh lớp 9 tại huyện Quỳ Châu tử vong khi xuống sông Hiếu tắm mà không có người lớn đi cùng. Ngày 10/4, một nữ sinh lớp 11 tại huyện Nghi Lộc lao xuống biển Cửa Lò cứu bạn bị đuối nước; sau khi đưa được nạn nhân vào gần bờ, em kiệt sức và tử vong. Cũng trong ngày này, tại khu vực biển Cửa Lò, một học sinh lớp 10 phát hiện 3 người gặp nạn giữa vùng nước xoáy, đã cứu được 2 người nhưng không thể tiếp cận người còn lại.

Những câu chuyện vừa đau lòng, vừa cảnh tỉnh đó cho thấy, đuối nước không còn là nguy cơ tiềm ẩn mà đã trở thành vấn đề cấp bách, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tai nạn đuối nước, thiếu kỹ năng an toàn dưới nước trong lứa tuổi học sinh.

Trước thực tế đó, lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An đã chủ động phối hợp với ngành giáo dục và chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền phòng, chống đuối nước ngay tại trường học. Các buổi tuyên truyền được triển khai tại nhiều địa bàn, từ miền núi đến ven biển, tập trung vào nhóm đối tượng học sinh – lứa tuổi có nguy cơ cao.

Song song với việc truyền tải bằng lý thuyết, nội dung tuyên truyền được xây dựng từ các tình huống gần gũi với thực tế đời sống như tắm biển khi không có người lớn đi cùng, bị sóng cuốn, rơi vào vùng nước sâu hay cách xử lý khi gặp người bị đuối nước. Nhờ đó, học sinh không chỉ dừng lại ở việc “nghe để biết” mà còn “hiểu để phòng tránh”.

Đáng chú ý, việc chỉ ra những sai lầm phổ biến, như tự ý nhảy xuống cứu người khi chưa có kỹ năng, đã góp phần điều chỉnh nhận thức của các em. Qua đó, học sinh hiểu rằng sự dũng cảm cần đi kèm với kiến thức và kỹ năng phù hợp để đảm bảo an toàn cho bản thân và người khác.

Nội dung tuyên truyền cũng được thiết kế theo hướng cụ thể, bám sát sinh hoạt thường ngày của học sinh. Các tình huống như tắm sông, suối, biển khi không có người lớn; bị cuốn vào dòng nước xiết; hay cách xử lý khi phát hiện người gặp nạn dưới nước đều được trình bày trực quan, dễ tiếp cận.

Bên cạnh đó, cán bộ, chiến sĩ biên phòng nhấn mạnh những nguyên tắc an toàn cơ bản như không tự ý xuống nước ở khu vực nguy hiểm, không rủ nhau đi tắm khi thiếu sự giám sát của người lớn, không chủ quan ngay cả ở những khu vực quen thuộc. Các thông điệp này được nhắc lại xuyên suốt nhằm giúp học sinh ghi nhớ và hình thành thói quen an toàn trong sinh hoạt.

Việc đưa nội dung tuyên truyền vào trường học không chỉ giúp tiếp cận trực tiếp nhóm đối tượng cần trang bị kỹ năng mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần nâng cao nhận thức trong gia đình và cộng đồng thông qua chính các em học sinh.

“Cầm tay, chỉ việc” kỹ năng cứu nạn từ miền núi đến ven biển

Không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An còn chú trọng tổ chức các hoạt động thực hành kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh.

Tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Tri Lễ (xã Quế Phong), hơn 800 học sinh đã tham gia buổi ngoại khóa do Đồn Biên phòng Tri Lễ phối hợp tổ chức. Đây là địa bàn miền núi, có nhiều khe suối nhỏ chảy qua bản làng. Vào mùa mưa, mực nước có thể dâng cao, dòng chảy mạnh, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Trong buổi học, cán bộ quân y trực tiếp hướng dẫn các kỹ năng cơ bản như tiếp cận nạn nhân an toàn, sử dụng áo phao, ép tim ngoài lồng ngực, thổi ngạt. Học sinh được tham gia thực hành ngay tại chỗ, từ việc quan sát đến tự thao tác dưới sự hướng dẫn của cán bộ biên phòng.

Việc tổ chức theo hình thức “cầm tay, chỉ việc” giúp học sinh dễ tiếp thu, đồng thời nhận biết rõ những thao tác đúng và sai. Qua đó, các em hiểu rằng việc cứu người cần có kỹ năng và phương pháp phù hợp, không thể thực hiện theo cảm tính.

Tại các xã miền núi, vùng biên như Tam Quang, Tam Hợp, các đồn biên phòng cũng phối hợp với nhà trường tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng cho học sinh, đồng thời trao tặng áo phao cho các em có hoàn cảnh khó khăn. Đây là những địa bàn có nhiều sông, suối, khe nước, học sinh thường xuyên phải tiếp xúc trong sinh hoạt hằng ngày.

“Việc phối hợp với Đồn Biên phòng không dừng ở vài buổi tuyên truyền mà được duy trì thường xuyên trong năm học, lồng ghép vào sinh hoạt lớp, hoạt động ngoại khóa và các buổi nói chuyện trước kỳ nghỉ. Các anh bộ đội nói chuyện dễ hiểu, sát thực tế. Học sinh nghe là nhớ, quan trọng là thay đổi hành vi”, ông Hoàng Liên Sơn, Hiệu trưởng Trường THCS Tam Quang chia sẻ.

Trong khi đó, tại khu vực ven biển như phường Cửa Lò, nội dung tuyên truyền được điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế. Các tình huống như bị cuốn vào dòng chảy xa bờ, gặp sóng lớn hoặc phát hiện người bị đuối nước trên biển được đưa vào hướng dẫn, giúp học sinh có thêm kiến thức để nhận diện và xử lý tình huống.

Bên cạnh hoạt động trong trường học, lực lượng Bộ đội Biên phòng còn phối hợp với chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể tăng cường tuyên truyền trong cộng đồng. Các biển cảnh báo được cắm tại khu vực nguy hiểm; hoạt động tuần tra, nhắc nhở người dân, du khách chấp hành quy định an toàn khi tham gia hoạt động dưới nước cũng được duy trì.

Theo Thượng tá Nguyễn Ngọc Cẩm, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng Nghệ An, mỗi địa bàn có đặc thù rủi ro khác nhau, từ suối sâu, lũ quét ở vùng núi đến sóng lớn, dòng chảy xa bờ ở vùng biển, nên nội dung tuyên truyền được điều chỉnh phù hợp, không áp dụng rập khuôn.

Trong mùa du lịch, các địa phương ven biển tăng cường lực lượng cứu hộ, cứu nạn nhằm hạn chế thấp nhất các sự cố đáng tiếc. Sự phối hợp giữa lực lượng chức năng và chính quyền cơ sở góp phần tạo thành mạng lưới bảo đảm an toàn từ sớm.

Thực tế triển khai cho thấy, việc kết hợp giữa tuyên truyền và thực hành giúp học sinh tiếp cận trực tiếp các kỹ năng cần thiết. Qua mỗi buổi hướng dẫn, học sinh từng bước nâng cao nhận thức về nguy cơ đuối nước và biết cách phòng tránh trong sinh hoạt hằng ngày.

Tuy nhiên, để hạn chế tai nạn đuối nước một cách bền vững, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Việc trang bị kỹ năng an toàn cho trẻ em cần được duy trì thường xuyên, không chỉ trong các đợt cao điểm mà trở thành nội dung giáo dục lâu dài.

Trong đó, vai trò của lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An thể hiện rõ ở việc chủ động tiếp cận cơ sở, đưa kiến thức và kỹ năng đến với học sinh một cách trực tiếp, phù hợp với từng địa bàn. Những hoạt động này góp phần giúp học sinh nhận diện nguy cơ, nâng cao ý thức và từng bước hình thành thói quen an toàn khi tiếp xúc với môi trường nước.

Qua đó, công tác phòng, chống đuối nước không chỉ dừng lại ở tuyên truyền mà từng bước chuyển sang trang bị kỹ năng thực tế, hướng tới mục tiêu giảm thiểu tai nạn thương tâm do đuối nước gây ra.

Siết trách nhiệm, ngăn các vụ trẻ đuối nước thương tâm

VOV.VN - Mới chớm hè, nhiều tỉnh, thành đã liên tiếp ghi nhận các vụ đuối nước thương tâm, cướp đi sinh mạng của không ít trẻ em. Vì sao tình trạng này vẫn tái diễn? Những lỗ hổng nào trong quản lý, giám sát và giáo dục kỹ năng? Và cần siết chặt trách nhiệm ra sao để thực sự bảo vệ trẻ em trước nguy cơ đuối nước?