Bộ Xây dựng nói gì về đề xuất bảo hành công trình giao thông 10 năm?
VOV.VN - Bộ Xây dựng cho rằng việc áp dụng cứng thời gian bảo hành tối thiểu 10 năm đối với toàn bộ công trình giao thông là không phù hợp thực tế, có thể làm tăng mạnh chi phí xây dựng, bảo hiểm, bảo lãnh và giá dự thầu của doanh nghiệp.
Trong báo cáo gửi Văn phòng Trung ương Đảng liên quan đến các kiến nghị của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã có phản hồi về đề xuất nâng thời gian bảo hành công trình tối thiểu lên 10 năm và kiến nghị không giữ lại tiền bảo hành tự nguyện của nhà thầu.
Không đủ cơ sở thực tế để kéo dài bảo hành lên 10 năm
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, hiện nay thời gian bảo hành tối thiểu đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I sử dụng vốn đầu tư công là 24 tháng. Đây được xem là khoảng thời gian để các khiếm khuyết phát sinh do lỗi thi công của nhà thầu bộc lộ trong quá trình khai thác, vận hành để yêu cầu sửa chữa, khắc phục.
Dẫn báo cáo của Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam, Bộ Xây dựng cho biết nếu áp dụng bắt buộc mức bảo hành tối thiểu 10 năm cho toàn bộ công trình giao thông, chi phí bảo lãnh, bảo hiểm, dự phòng rủi ro cũng như giá dự thầu sẽ tăng đáng kể. Điều này càng tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp trong bối cảnh giá nhiên liệu, vật liệu, vận tải và lãi vay đều tăng cao.
Người đứng đầu ngành Xây dựng cũng cho rằng đề xuất này chưa phù hợp với kinh nghiệm quản lý phổ biến của nhiều quốc gia trong khu vực. Theo ông, thời điểm 10 năm cũng trùng với chu kỳ sửa chữa định kỳ theo quy trình bảo trì công trình nên không đúng với bản chất của công tác bảo hành, vốn chỉ nhằm xử lý các khiếm khuyết thuộc trách nhiệm của nhà thầu thi công.
“Việc đề xuất tăng thời gian bảo hành lên tối thiểu 10 năm cho các loại công trình là không đủ cơ sở thực tế và kỹ thuật”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh.
Theo Bộ Xây dựng, các công trình xây dựng có quy mô, cấp công trình, tính chất kỹ thuật và yêu cầu bảo hành rất khác nhau. Vì vậy, việc quy định cứng một mức thời hạn bảo hành tối đa hoặc tối thiểu áp dụng chung cho mọi loại công trình trong văn bản quy phạm pháp luật là không phù hợp.
Thay vào đó, căn cứ vào đặc điểm và tính chất kỹ thuật của từng dự án, chủ đầu tư có thể quyết định kéo dài thêm thời gian bảo hành so với quy định hiện hành khi tổ chức lựa chọn nhà thầu và thể hiện trong hợp đồng xây dựng.
Chưa phù hợp quy định nhà thầu cắm biển công khai trên tuyến
Liên quan đến đề xuất bắt buộc nhà thầu cắm biển công khai trên tuyến để người dân giám sát chất lượng công trình, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng việc nâng cao chất lượng công trình cần nhiều giải pháp đồng bộ như hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật, siết chặt quản lý từ thiết kế đến thi công, nâng cao năng lực chủ đầu tư và nhà thầu, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát thực tế.
Theo Bộ Xây dựng, biển thông tin bảo hành công trình không phải là biển báo hiệu đường bộ, không phục vụ trực tiếp cho người tham gia giao thông và có thể gây nhiễu thông tin trên tuyến.
Hiện nay, việc tiếp nhận phản ánh của người dân đã được thực hiện thông qua các đường dây nóng của cơ quan quản lý đường bộ và lực lượng cảnh sát giao thông được công bố trên các tuyến đường.
Bộ Xây dựng cũng cho biết chưa ghi nhận quốc gia nào quy định bắt buộc nhà thầu phải cắm biển công khai tên nhà thầu sau khi hoàn thành công trình.
“Hơn nữa, một số dự án có nhiều nhà thầu cùng tham gia nên khi xảy ra vấn đề chất lượng cần có cơ quan chuyên môn đánh giá, xác định rõ trách nhiệm thuộc về đơn vị nào chứ không thể chỉ dựa vào đánh giá của người tham gia giao thông”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nêu rõ.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính công khai, minh bạch và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ Xây dựng cho biết sẽ chỉ đạo nghiên cứu phương án công khai thông tin trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng cũng như trên các cổng thông tin của Bộ và địa phương liên quan.
Giữ tiền bảo hành là cần thiết để ràng buộc trách nhiệm của nhà thầu đối với chất lượng công trình
Đối với kiến nghị không giữ lại tiền bảo hành tự nguyện của nhà thầu sau thời gian bảo hành theo quy định, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết pháp luật hiện hành quy định mức tiền bảo hành tối thiểu là 3% giá trị hợp đồng đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I; 5% đối với các công trình còn lại.
Việc bảo đảm bảo hành có thể thực hiện bằng bảo lãnh ngân hàng hoặc các hình thức khác theo thỏa thuận của các bên. Nhà thầu chỉ được hoàn trả khoản bảo đảm này sau khi hết thời hạn bảo hành và được chủ đầu tư xác nhận hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ bảo hành.
Theo Bộ Xây dựng, các cơ quan quản lý, chủ đầu tư, hiệp hội nghề nghiệp và nhiều doanh nghiệp xây dựng lớn đều cho rằng việc giữ tiền bảo hành hoặc bảo lãnh bảo hành là cần thiết để ràng buộc trách nhiệm của nhà thầu đối với chất lượng công trình.
Trong trường hợp nhà thầu không kịp thời hoặc không đủ khả năng khắc phục hư hỏng, chủ đầu tư sẽ có nguồn kinh phí để xử lý sự cố, đặc biệt với các công trình giao thông như đường cao tốc, nơi các lỗi kỹ thuật có thể gây rủi ro lớn cho người sử dụng.
Đa số ý kiến từ các cơ quan quản lý Nhà nước, chủ đầu tư, Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam cùng một số doanh nghiệp lớn như Tập đoàn Đèo Cả và Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn đều thống nhất việc tiếp tục giữ tiền bảo hành hoặc bảo lãnh ngân hàng trong thời gian bảo hành tự nguyện là cần thiết để bảo đảm ràng buộc pháp lý với nhà thầu.
“Trường hợp nhà thầu cam kết tiếp tục xử lý các tồn tại liên quan đến chất lượng công trình phát sinh sau thời hạn bảo hành theo hồ sơ mời thầu thì nhà thầu và chủ đầu tư cần thương thảo, quy định rõ trách nhiệm trong hợp đồng xây dựng để xem xét việc không phải giữ tiền bảo hành hoặc bảo lãnh bảo hành trong khoảng thời gian này”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh.