Dữ liệu số giúp người dân giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian làm thủ tục
VOV.VN - Kết nối đồng bộ dữ liệu dân cư, đất đai, hộ tịch và đẩy mạnh tái sử dụng hồ sơ điện tử đang giúp Thanh Hóa tạo bước đột phá trong cải cách hành chính. Với tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu số hóa đạt 93,87%, tỉnh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu “mỗi thông tin chỉ khai một lần”, nâng cao sự hài lòng của người dân
Từ nền tảng số đến sự hài lòng thực chất của người dân
Để vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp, Thanh Hóa xác định dữ liệu số là “mạch máu” thông tin giữ vai trò then chốt trong quản trị và phục vụ người dân. Khi dữ liệu được kết nối, dùng chung và tái sử dụng, các cơ quan nhà nước có thể chia sẻ thông tin liền mạch, cắt giảm nhiều thủ tục giấy tờ, giảm thời gian và chi phí cho người dân.
Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy việc kết nối đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hộ tịch, đất đai đã tạo chuyển biến rõ rệt trong giải quyết thủ tục hành chính.
Tại xã Hợp Tiến (huyện Triệu Sơn cũ), từ ngày 1/1/2026 đến 5/5/2026, địa phương đã tiếp nhận và xử lý 2.404 hồ sơ. Trong số 1.965 hồ sơ phát sinh trong kỳ, có tới 1.809 hồ sơ tái sử dụng thành phần dữ liệu có sẵn trên hệ thống. Tỷ lệ số hóa hồ sơ khi tiếp nhận đạt 100%, khẳng định hiệu quả của việc đầu tư vào hạ tầng dữ liệu.
Tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã Hợp Tiến, không gian làm việc rộng rãi, thoáng mát cùng thái độ phục vụ chuyên nghiệp đã tạo thiện cảm lớn cho người dân. Bà Nguyễn Thị Quyên, một người dân đang thực hiện thủ tục xin cấp lại giấy khai sinh, không giấu được sự phấn khởi cho biết: "Tôi thực sự bất ngờ với cách làm việc hiện nay. Trước đây, mỗi lần có việc cần ra xã làm thủ tục, tôi luôn lo lắng phải chuẩn bị một xấp hồ sơ dày cộp, có khi thiếu một tờ giấy nhỏ lại phải chạy đi chạy lại bổ sung rất mất công.
Nhưng nay, phần lớn thông tin cá nhân của tôi đã có sẵn trên hệ thống điện tử. Các cán bộ chỉ cần tra cứu trên máy tính là xử lý được ngay, không yêu cầu tôi phải trình báo nhiều văn bản giấy như trước. Điều này khiến người dân chúng tôi cảm thấy được phục vụ thực sự.”
Tương tự, tại xã Thọ Ngọc (huyện Triệu Sơn cũ), trong 5 tháng đầu năm 2026, địa phương tiếp nhận 1.369 hồ sơ, trong đó có 1.169 hồ sơ được người dân nộp trực tuyến. Tỷ lệ số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 100%, với 923 hồ sơ được trả kết quả điện tử., tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu trữ và sử dụng lại sau này.
Chia sẻ về những cải cách mang tính bước ngoặt này, ông Nguyễn Ngọc Ánh, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, nhấn mạnh: Việc số hóa dữ liệu đầy đủ mang lại lợi ích kép cho cả cơ quan quản lý và người dân. Khi thông tin công dân được hệ thống tự động hiển thị, cán bộ chuyên trách giảm bớt được rất nhiều thao tác kiểm tra thủ công, đối soát giấy tờ gốc, từ đó rút ngắn đáng kể thời gian xử lý. Đây chính là nền tảng để chúng tôi nâng cao năng suất lao động và tính chính xác trong công việc chuyên môn.”
Tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã Thọ Ngọc, ông Lê Xuân Dự, người đang làm thủ tục liên quan đến lĩnh vực đất đai, vốn được coi là lĩnh vực phức tạp nhất chia sẻ về trải nghiệm lần đầu của mình: Mặc dù đây là lần đầu tiên tôi đến Trung tâm để làm thủ tục và vẫn phải bổ sung một số giấy tờ do đặc thù hồ sơ đất đai khá phức tạp, nhưng tôi được cán bộ hướng dẫn rất tận tình. Tôi hiểu rằng, với cách làm mới này, toàn bộ dữ liệu tôi nộp hôm nay sẽ được lưu lại vĩnh viễn trên hệ thống. Nếu lần sau tôi có việc cần giải quyết, tôi chắc chắn sẽ không phải cung cấp lại những giấy tờ đó nữa. Việc này không chỉ giúp tôi tiết kiệm thời gian mà còn giảm bớt áp lực về thủ tục hành chính cho những lần sau.”
Dữ liệu dùng chung: “Chìa khóa” hóa giải điểm nghẽn hành chính
Nhìn từ góc độ quản lý cấp tỉnh, Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Thanh Hóa đang đóng vai trò “nhạc trưởng” trong việc vận hành hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính toàn tỉnh. Việc triển khai hiệu quả cơ chế tái sử dụng dữ liệu điện tử đã góp phần trực tiếp nâng cao hiệu suất xử lý và giảm thiểu yêu cầu nộp lại thông tin cho người dân, tổ chức. Hiện nay, toàn bộ kết quả giải quyết thủ tục dưới dạng điện tử đều được hệ thống tự động lưu trữ vào kho dữ liệu dùng chung, đảm bảo tỷ lệ tái sử dụng đạt 100% đối với các thủ tục đủ điều kiện.
Sự quyết liệt này đã đưa Thanh Hóa trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số tái sử dụng dữ liệu số hóa, với tỷ lệ đạt 93,87%. Con số này khẳng định dữ liệu tại Thanh Hóa đang thực sự “sống”, thực sự vận động để tạo ra giá trị. Việc tái sử dụng dữ liệu số đã tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi số sâu rộng trong mọi hoạt động hành chính công trên địa bàn.
Ông Nguyễn Xuân Đồng, Trưởng phòng Hành chính - Quản trị Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Thanh Hóa cho biết, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh hiện đã kết nối liên thông với 23 phần mềm chuyên ngành của các bộ, ngành Trung ương. Việc liên thông dữ liệu giúp xử lý hồ sơ nhanh chóng, chính xác hơn, đồng thời giảm đáng kể các rào cản về không gian và thời gian.
Song song với dữ liệu dân cư và đất đai, Thanh Hóa cũng đang đẩy mạnh làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu hộ tịch, bảo hiểm xã hội, lý lịch tư pháp và an sinh xã hội. Việc điều tra cơ sở hành chính sự nghiệp được kỳ vọng tạo nền tảng dữ liệu tin cậy phục vụ rà soát chính sách, quy hoạch phát triển và tổ chức nguồn lực khu vực công.
Theo bà Nguyễn Thị Ánh, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Sầm Sơn nêu rõ: “Tại cơ sở, chúng tôi xác định dữ liệu chỉ có giá trị khi nó chính xác. Do đó, việc kiểm tra, đối chiếu dữ liệu được tiến hành một cách nghiêm ngặt và cẩn trọng nhất. Điều này nhằm đảm bảo tính trung thực của thông tin, làm cơ sở vững chắc cho các cấp lãnh đạo trong việc hoạch định chính sách địa phương, sát với thực tiễn đời sống của người dân.”
Tất cả những nỗ lực này hướng tới một mục tiêu trong năm 2026: 100% thủ tục hành chính nội bộ được xử lý hoàn toàn trên môi trường điện tử và 100% dịch vụ công trực tuyến đạt mức độ toàn trình. Thanh Hóa đang hiện thực hóa nội dung “mỗi thông tin chỉ khai một lần”, lấy sự hài lòng thực chất của người dân làm thước đo cho sự thành công của cải cách.
Sau một năm triển khai chính quyền địa phương hai cấp, Thanh Hóa đã bước qua giai đoạn khởi động để tiến vào thời kỳ vận hành chuyên sâu. Đây không chỉ là một cuộc cách mạng về sắp xếp bộ máy hành chính mà còn là sự thay đổi căn bản về tư duy quản trị: tinh gọn hơn, thông suốt hơn và thực chất hơn. Điều này hoàn toàn phù hợp với định hướng chiến lược của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “Trung ương mạnh về định hướng chiến lược, thể chế; địa phương mạnh về tổ chức thực hiện, trong đó cấp xã đóng vai trò then chốt quyết định chất lượng vận hành của toàn hệ thống”.
Một cấp xã mạnh về thực thi, được vũ trang bằng dữ liệu số, sẽ là bệ phóng vững chắc để cấp tỉnh tập trung nguồn lực vào các quy hoạch vĩ mô và điều phối chiến lược phát triển. Trong kỷ nguyên số, dữ liệu chính là năng lực điều hành hiện đại, là yếu tố không thể tách rời để xây dựng một chính quyền thực sự của dân, do dân và vì dân.