Hiệu quả thiết thực từ mô hình nội trú liên cấp
VOV.VN - Mô hình trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới tỉnh Lào Cai giúp học sinh dân tộc thiểu số có điều kiện học tập, sinh hoạt tốt hơn, hạn chế tình trạng bỏ học và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục vùng khó khăn.
Chị Tẩn Lở Mẩy, ở thôn Sim San, xã Y Tý có cậu con trai đang học lớp 4 tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Y Tý. Cũng giống như bao gia đình, mới đầu con đi học ở trường nội trú xa nhà cũng nhớ con lắm, nhưng vì tương lai chị vẫn quyết định cho con theo học.
"Cháu đi học xa cũng nhớ lắm, cứ cuối tuần đến đón cháu về. Trường mới cháu vui, cháu thích lắm, nhiều bạn bè, sân trường rộng rãi. Cháu bảo ăn uống cũng đủ chất, cháu khen ngon, bố mẹ ở nhà cũng yên tâm", chị Mẩy cho hay.
Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Y Tý có 980 học sinh, với 28 lớp học, từ lớp 3 đến lớp 9, chủ yếu là con em đồng bào Mông, Dao, Hà Nhì ở xung quanh khu vực xã Y Tý. Trường nội trú được xây dựng bảo đảm điều kiện học tập, sinh hoạt cho các em học sinh, phòng bộ môn, khu nội trú, nhà ăn và các khu vực phục vụ hoạt động chung đều được quy hoạch bài bản đạt theo tiêu chuẩn. Cùng với điều kiện cơ sở vật chất đầy đủ, học sinh nội trú còn được tham gia các hoạt động ngoài giờ, giúp các em rèn luyện tính tự lập, kỹ năng giao tiếp, làm việc tập thể, thêm gắn bó với trường.
Em Sùng Thị Cá, học sinh Lớp 9D và em Phu Sá Sơ, học sinh Lớp 9 A, cho biết: "Cháu thấy trường mới đẹp hơn, sạch sẽ, khang trang hơn so với trường cũ tốt hơn. Ở đây các thầy cô chăm sóc rất là tốt dạy kỹ hơn. Nếu nhà không có việc gì thì 2-3 tuần cháu về nhà một lần. Buổi sáng cháu dạy lúc 5 giờ vệ sinh cá nhân, đánh răng, rửa mặt sau đó lên nhà ăn ăn cơm xong sẽ tổ chức quét dọn vệ sinh xung quanh khu vực và chuẩn bị lên lớp. Sau khi học học sẽ ăn uống nghỉ ngơi, cuối giờ sẽ hoạt động thể thao, văn nghệ. Ở đây được ăn uống đầy đủ chất".
Mô hình trường nội trú ở khu vực các xã biên giới đã căn bản giải quyết tình trạng học sinh phải đi bộ hàng chục cây số qua đèo núi đến lớp, giúp các em bám trường, bám lớp, duy trì việc học tập lâu dài xuyên suốt các cấp học. Hàng tuần, hàng tháng, khi có bố mẹ đến đón các em mới được về nhà, điều này cũng đã hạn chế được tình trạng bỏ trường, bỏ lớp trước kia. Đồng thời, tạo một môi trường học tập tập trung, đồng bộ từ Tiểu học đến Trung học cơ sở, giúp nhà trường quản lý, theo dõi sát sao và nâng cao chất lượng dạy và học, thay vì phân tán tại các điểm trường. Cải thiện điều kiện sinh hoạt và đảm bảo dinh dưỡng cho các em, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, giúp các em phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần.
Môi trường mới cũng giúp các em rèn luyện kỹ năng sống và tính tự lập. Việc sinh hoạt tập thể trong khu nội trú giúp học sinh dân tộc thiểu số và học sinh vùng cao sớm có ý thức tự lập, kỷ luật, biết giao tiếp và thích nghi tốt hơn với cộng đồng. Các gia đình ở vùng sâu, vùng xa yên tâm hơn khi con cái được chăm sóc toàn diện tại trường, đồng thời giúp địa phương quy hoạch lại mạng lưới trường lớp hiệu quả hơn.
Để quản lý các em trong trường nội trú, cô Cồ Thị Hậu, Phó hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Y Tý, cho biết các em ở trường nội trú không được dùng điện thoại, chỉ được sử dụng máy tính của nhà trường trong giờ, cũng như vào giờ ngoại khóa.
"Trong quá trình giảng dạy các thầy cô giáo cũng đưa ra những nhận định của AI để các em xác định đúng hay sai để các em tập tư duy. Các em kiểm chứng thông tin AI đưa ra với thông tin trong sách giáo khoa để các em nhận định AI đưa ra không chính xác ở chỗ nào để điều chỉnh lại", cô Cồ Thị Hậu cho biết thêm.
Theo thống kê, toàn tỉnh Lào Cai hiện có 17 trường Phổ thông dân tộc Nội trú THCS và THPT với tổng số hơn 8.100 học sinh. Trong đó có 4 trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở khu vực biên giới, với khoảng 4.000 học sinh, vừa được đưa vào sử dụng từ năm học 2026 – 2027. Thầy Nguyễn Văn Thanh, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Y Tý, cho biết hiện biên chế giáo viên và đội ngũ nhân viên phục vụ của trường vẫn còn thiếu. Một số hạng mục xây dựng sẽ cố gắng hoàn thiện nốt trong năm nay.
"Nếu mà đạt được chất lượng như trường ở thủ đô sẽ rất là khó, hướng đi của trường nội trú này sẽ khác với ở thủ đô, mô hình trường này liên quan đến an sinh cho đồng bào. Đối tượng tuyển sinh là ưu tiên con em đồng bào dân tộc ở xã biên giới, con hộ nghèo, trẻ yếu thế ưu tiên trước, hướng đi là nâng cao giáo dục toàn diện cho trẻ", thầy Nguyễn Văn Thanh chia sẻ.
Về căn cơ, lâu dài, các trường nội trú liên cấp tạo thêm điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh vùng biên giới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, tạo nền tảng để các em tiếp tục học tập, rèn luyện, trưởng thành, đóng góp cho quê hương, góp phần củng cố an ninh, quốc phòng, nâng cao dân trí tại các xã biên giới. Những ngôi trường này không chỉ là nơi gieo mầm tri thức mà còn góp phần ổn định chính trị và bảo vệ chủ quyền biên cương của Tổ quốc.