Mường Than chạy đua với thời gian hồi sinh cánh đồng sau lũ

Trận lũ lịch sử xảy ra giữa tháng 7 vừa qua đã khiến hàng trăm ha lúa, hoa màu ở Mường Than, tỉnh Lai Châu bị vùi lấp, cuốn trôi. Dòng lũ đi qua để lại những bãi đất đá ngổn ngang giữa cánh đồng lớn thứ 3 Tây Bắc, nổi tiếng với câu ca “nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Tấc”. Những ngày này, chính quyền địa phương, chủ đầu tư và đơn vị thi công đang chạy đua với thời gian, tập trung khơi thông dòng chảy, sớm trả lại mặt bằng để người dân khôi phục sản xuất. 

Những ngày đầu tháng 9, các đơn vị thi công tập trung huy động nhiều phương tiện tiến hành xúc dọn khối lượng lớn đất đá còn ngổn ngang sau lũ trên cánh đồng Mường Than ở xã Mường Than, tỉnh Lai Châu. Từ chân dãy núi Hoàng Liên Sơn, một dòng suối mới chạy dọc theo vùng lũ đang dần được mở rộng. Những khối đá lớn được phá, đào và di chuyển khỏi lòng suối, từng mét dòng chảy được khơi thông.

Công trình thanh thải dòng chảy tại vùng lũ Mường Than có chiều dài khoảng 4,6 km, mặt cắt dòng chảy rộng từ 20 đến 40m, với tổng kinh phí hơn 13 tỷ đồng. Mục tiêu của công trình là thu gom, dẫn nước từ các dòng suối nhỏ, giảm nguy cơ nước lũ tràn vào khu dân cư và cánh đồng Mường Than.

Ông Bùi Tiến Dũng, Giám đốc Công ty TNHH Quang Minh, đang tham gia thi công tại đây cho biết: "Đây là nhiệm vụ quan trọng, cần phải nhanh về tiến độ, do đó đơn vị đã tập trung máy móc tại công trường để thi công nhanh nhất có thể. Quá trình thực hiện đơn vị cũng gặp một số khó khăn, đá ở trên tuyến chủ yếu là đá to, máy xúc công suất lớn đôi khi cũng không thể thực hiện được, nên đơn vị phải dùng mọi biện phát để có thể nắn được dòng chảy. Xác định tiến độ hoàn thành là cấp thiết, do đó đơn vị đã tập trung tối đa máy móc, nhân lực để thi công đảm bảo theo chủ trương của chủ đầu tư đề ra".

Các đơn vị chia làm nhiều mũi thi công đồng loạt dưới sự chỉ huy của Ban QLDA các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Lai Châu. Để đảm bảo tiến độ, các cán bộ, kỹ sư của Ban QLDA vừa vận động người dân tham gia nạo vét, thanh thải dòng suối, vừa cùng nhà thầu tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trên công trường.

Trao đổi với phóng viên Đài TNVN, kỹ sư Nguyễn Trung Kiên, cho biết trên các thửa ruộng có những vị trí người dân vẫn còn khả năng phục hồi sản xuất, có những khu vực lại bị đất đá vùi lấp quá lớn, không thể khai hoang trở lại.

"Nhiều điểm trên tuyến, có những khu vực bà con có khả năng khôi phục được sản xuất, nên bà con đề nghị không làm chiếm dụng vào nhiều. Còn những chỗ thiệt hại có phạm vi tác động lớn, không còn khả năng khai hoang được đơn vị vận dụng làm vị trí bãi thải để điều phối. Áp lực điều phối trong quá trình thi công là phức tạp, nên đơn vị phải vận động người dân trong quá trình vừa khảo sát, vừa xây dựng phương án và vừa triển khai thi công", kỹ sư Nguyễn Trung Kiên cho biết.

Công trình thanh thải dòng chảy tại vùng lũ Mường Than được triển khai theo lệnh xây dựng khẩn cấp, khởi công từ ngày 3/8 vừa qua. Ban QLDA yêu cầu các đơn vị nhà thầu huy động tối đa máy móc, phương tiện, nhân lực để phấn đấu hoàn thành công trình này trong 60 ngày trong năm 2026. 

Ông Lương Việt Thảo, Giám đốc Ban QLDA các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Lai Châu, khẳng định: "Dự án thanh thải dòng chảy tại xã Mường Than làm theo hình thức cấp bách, lệnh xây dựng khẩn cấp. Chúng tôi đã huy động toàn bộ máy móc trên địa bàn 2 huyện cũ là Tân Uyên và Than Uyên, tập trung để thi công làm ngày, làm đêm, làm 3 ca. Đơn vị sẽ quyết tâm trong vòng 60 ngày sẽ hoàn thành việc thanh thải dòng suối, tập trung vào một dòng chảy lớn nhất, để cho bà con nhân dân sớm khôi phục lại cánh đồng Mường Than, quay lại sản xuất".

Sau thiên tai, thống kê tại toàn xã Mường Than có gần 1.200 hộ bị thiệt hại về lúa, hoa màu, với tổng diện tích hơn 304 ha, trong đó khoảng 250 ha thiệt hại trên 70%, hơn 13 ha ao nuôi thủy sản bị cuốn trôi, vùi lấp, hàng nghìn con gia súc, gia cầm bị chết, cuốn trôi. 

Ông Cao Khánh Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Than cho biết, việc khẩn trương khôi phục sản xuất là nhiệm vụ rất cấp thiết. Bên cạnh phối hợp thực hiện công trình thanh thải dòng chảy, chính quyền xã đang triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ người dân từng bước ổn định cuộc sống.

"Trên địa bàn xã cũng đang thực hiện khắc phục thiên tai đồng bộ, để khôi phục hoạt động sản xuất, phát triển kinh tế. Trên địa bàn cũng còn rất nhiều khó khăn, bởi thiệt hại về thiên tai cũng rất là lớn. Mong muốn của chính quyền địa phương là được các cấp có thẩm quyền quan tâm toàn diện về các nguồn lực, để hỗ trợ cho xã Mường Than sớm khôi phục, ổn định đời sống cho bà con nhân dân", ông Cao Khánh Toàn cho biết.

Sau trận lũ dữ, người dân Mường Than bước vào cuộc chạy đua với thời gian để khơi thông dòng chảy và hồi sinh những cánh đồng hoang tàn. Việc khôi phục dòng suối vừa là công trình cấp bách phòng chống thiên tai, vừa tái tạo "bờ xôi ruộng mật" phục vụ sản xuất cho người dân vùng lũ vực dậy sinh kế, mà còn có ý nghĩa nhân văn thắp lại niềm tin, nhịp sống trên vùng đất Tây Bắc này.

Sau trận lũ lịch sử, Kim Vân chủ động đón mùa mưa bão

VOV.VN - Rút kinh nghiệm từ đợt ngập lụt kéo dài hơn 40 ngày do bão số 10 -11 năm 2025, chính quyền và người dân xã Văn Lang (Thái Nguyên) đã chủ động triển khai các phương án phòng, chống thiên tai, sẵn sàng di dời người và tài sản trước mùa mưa bão năm nay.