Theo quy chế xét tuyển đại học 2026, với phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập cấp THPT (học bạ), năm nay Bộ GD-ĐT yêu cầu tổ hợp xét tuyển phải sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12) cấp THPT của tối thiểu 3 môn học trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn đóng góp tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm xét trong tổ hợp xét tuyển. Đồng thời thí sinh xét tuyển cũng phải đáp ứng điều kiện có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán và Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 15 theo thang điểm 30 (không áp dụng với thí sinh đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp). 

Không chỉ Bộ GD-ĐT đưa ra các quy chế "siết" chặt hơn việc xét tuyển bằng học bạ, năm nay nhiều trường đại học lớn cũng đã bỏ hẳn xét học bạ như ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Kinh tế quốc dân, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Trường ĐH Công nghệ (ĐH Quốc gia Hà Nội), Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), Trường ĐH Việt Nhật (ĐH Quốc gia Hà Nội), Trường ĐH Sư phạm (ĐH Thái Nguyên), Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM...

Một số trường "top" trên vẫn sử dụng phương thức này nhưng lại kèm theo nhiều tiêu chuẩn, điều kiện rất cao. Đơn cử như Trường Đại học Ngoại thương chỉ áp dụng xét học bạ với thí sinh là học sinh hệ chuyên các môn Toán, Toán-Tin, Tin học, Vật lý, Hoá học, Ngữ văn, Tiếng Anh, Tiếng Pháp, Tiếng Trung, Tiếng Nhật, Tiếng Nga của trường THPT trọng điểm Quốc gia/THPT chuyên.

Nhóm đối tượng là học sinh hệ không chuyên đạt giải (Nhất, Nhì, Ba) trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh/thành phố lớp 11 hoặc lớp 12 (bao gồm các môn Toán, Tin học, Vật lý, Hoá học, Ngữ văn, Tiếng Anh, Tiếng Pháp, Tiếng Trung, Tiếng Nhật, Tiếng Nga). 

Nhà trường xét điểm trung bình 6 học kỳ của 3 môn trong tổ hợp, hoặc kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Khi xét kết hợp, điểm của chứng chỉ được quy đổi, thay thế môn tiếng Anh. Cùng đó, thí sinh phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp ba môn theo tổ hợp từ 24 trở lên. Riêng nhóm xét kết hợp học bạ với chứng chỉ cần đạt tối thiểu IELTS 6.5, TOEFL iBT 79 hoặc tương đương.

Hay Học viện Ngoại giao, cũng yêu cầu thí sinh xét học bạ phải đạt điểm trung bình 6 học kỳ của hai môn dùng để xét tuyển (không bao gồm môn Ngoại ngữ) từ 8,5 trở lên. Đồng thời, tổng điểm 3 môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT phải đạt ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào dự kiến từ 22 điểm, cao hơn 7 điểm so với mức tối thiểu theo quy định của Bộ GD-ĐT. Bên cạnh đó, thí sinh cần sở hữu một trong các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như: IELTS từ 6.0, TOEFL iBT từ 60, PTE-A từ 46 điểm hoặc chứng chỉ Cambridge English Qualifications từ 169 điểm trở lên. Ngoài ra, học viện cũng chấp nhận các chứng chỉ tiếng Pháp, tiếng Trung, tiếng Hàn và tiếng Nhật theo quy định riêng. 

Trường ĐH Dược Hà Nội vẫn sử dụng điểm học bạ, nhưng chỉ xét đối với học sinh giỏi các lớp chuyên của Trường THPT năng khiếu/ chuyên cấp quốc gia hoặc cấp tỉnh/ thành phố trực thuộc Trung ương và xét kết hợp giữa kết quả học bạ và chứng chỉ SAT.

Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, xét học bạ là phương thức xét tuyển phổ biến của các trường đại học, có tỷ lệ thí sinh nhập học cao với khoảng 30-50%. Ở phương thức này, các trường thường lấy điểm 3-5 học kỳ từ lớp 10 đến 12. Tuy nhiên, trong một vài năm trở lại đây, phương thức xét tuyển này gây nhiều tranh cãi.

Thầy Nguyễn Văn Đường, giáo viên THPT tại Hà Nội cho rằng, việc siết các điều kiện xét tuyển học bạ là cần thiết, xuất phát từ sự chưa đồng đều trong đánh giá học sinh giữa các trường, các địa phương.

“Trong kiểm tra đánh giá hiện nay vẫn có "độ vênh" lớn giữa cách chấm điểm của từng giáo viên, từng trường. Chưa kể thực tế có nhiều tiêu cực phát sinh. Để con em mình có học bạ đẹp xét tuyển đại học, nhiều phụ huynh mạnh tay “đầu tư”, chạy chọt, xin điểm cho con. Đây là thực tế vẫn diễn ra nhiều năm nay. Đến nay khi Bộ GD-ĐT yêu cầu xét điểm cả 6 học kỳ thì có phụ huynh có con đang học lớp 10 đã rục rịch xin điểm”, thầy Đường cho biết.

Tuy nhiên thầy Đường cho rằng, với phương thức tuyển sinh của các trường đại học hiện nay có thể thấy rõ 2 xu hướng: Các trường top trên nếu vẫn sử dụng kết quả học bạ sẽ thường xét kết hợp điểm học bạ với chứng chỉ ngoại ngữ, hay chỉ xét các học sinh đoạt giải các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, thành phố, quốc gia… Trong khi đó nhiều trường top dưới vẫn xét "thuần” theo điểm học bạ. Do đó, trường hợp học sinh gian lận, làm đẹp học bạ cũng sẽ chỉ có cơ hội vào các trường top 3.

“Nếu chưa giải quyết được những tiêu cực trong thi cử, đánh giá ở bậc phổ thông thì nên bỏ phương thức xét tuyển theo học bạ”, thầy Nguyễn Văn Đường đề xuất.

Với việc xét tuyển bằng học bạ, TS Đỗ Viết Tuân - Học viện Quản lý giáo dục nhận định, thêm điều kiện điểm thi tốt nghiệp THPT của tổ hợp 3 môn tương ứng đạt từ 15 điểm trở lên và xét cả 6 học kỳ là phương án ngắn hạn trong bối cảnh điểm học bạ nhiều nơi còn chưa phản ánh đúng năng lực học tập của học sinh, do hiện nay chưa có các khâu đánh giá độc lập ở các bài thi giữa kỳ hay cuối kỳ. Tiêu chí này giúp hạn chế bớt tình trạng “làm đẹp” học bạ.

Về lâu dài công tác kiểm tra đánh giá ở bậc phổ thông cần được khảo thí độc lập, dựa vào ngân hàng đề thi độc lập, không phụ thuộc vào nhà trường, khâu kiểm tra, chấm thi cũng cần thực hiện khách quan. Khi đó, điểm học bạ sẽ phản ánh đúng năng lực thực sự của học sinh, là kênh tin cậy cho các trường đại học xét tuyển. 

Danh sách 151 học sinh được miễn thi tốt nghiệp, tuyển thẳng đại học

VOV.VN - 151 gương mặt xuất sắc nhất từ các đội tuyển Olympic vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo gọi tên trong danh sách miễn thi tốt nghiệp THPT 2026 và ưu tiên xét tuyển thẳng vào đại học.