Ngày giỗ chung tri ân các Anh hùng liệt sĩ ở làng Đồng Di (TP Huế)

Hơn 20 năm nay, người dân làng Đồng Di, xã Phú Hồ, thành phố Huế vẫn luôn gìn giữ một nét đẹp rất riêng. Đó là cả làng cùng tổ chức một ngày giỗ chung để tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ và các Mẹ Việt Nam Anh hùng vào mỗi dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7. Tất cả các dòng họ trong làng cùng tụ hội trước Nhà bia tưởng niệm, thắp chung một nén hương, dâng chung một mâm cơm và cùng ôn lại những ký ức hào hùng của quê hương.

Trong ký ức của nhiều người dân Bình - Trị - Thiên, Đồng Di là vùng đất cách mạng kiên cường, từng được nhắc đến qua câu thơ: "Không đi Chính phủ tình nghi/ Đi thì sợ lính Đồng Di - Tây Hồ". Chỉ với hơn 130 hộ dân, làng Đồng Di (cũ) có 79 người con anh dũng hy sinh trong các cuộc kháng chiến và làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc; 20 người mẹ được Đảng và Nhà nước phong tặng, truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng. Những mất mát ấy đã trở thành ký ức không thể phai mờ trong mỗi gia đình. 

Có lẽ cũng bởi vậy mà từ năm 2003, người dân trong làng đã cùng nhau khởi xướng ngày giỗ chung như một cách tri ân những người đã ngã xuống. Ông Đặng Quốc Sim, 81 tuổi, vẫn nhớ như in những ngày đầu tổ chức lễ giỗ. Khi ấy chưa có Nhà bia tưởng niệm, bà con luân phiên làm giỗ tại từng gia đình. Người góp con gà, người mang nếp, hoa quả, người góp công nấu nướng. Mâm cơm tuy đạm bạc nhưng chất chứa nghĩa tình và lòng biết ơn của cả cộng đồng. 

"Chúng tôi thành lập đài liệt sĩ của làng tính đến nay là 21 năm. Hàng năm, đến ngày 27/7 đều tổ chức lễ hiệp kỵ. Bà con trong địa phương cũng như bà con gần xa có điều kiện đều trở về dự. Mục đích là để tưởng nhớ công ơn những người đã hiến thân cho Tổ quốc, đem lại cuộc sống bình yên hôm nay. Trong đó có cha ông chúng tôi và cả những người hy sinh trên mảnh đất này chưa xác định được danh tính thì đều được thờ vọng tại đây..." 

Từ những mâm cơm giản dị năm nào, ngày giỗ chung dần trở thành một nét đẹp văn hóa của làng. Năm 2012, từ sự đóng góp của những người con Đồng Di ở khắp mọi miền đất nước, Nhà bia tưởng niệm được xây dựng khang trang ngay đầu làng. Kể từ đó, nơi đây trở thành điểm hẹn thiêng liêng mỗi dịp tháng Bảy.

Điều đặc biệt của ngày giỗ không nằm ở mâm cao cỗ đầy mà ở sự đoàn tụ. Những người con xa quê trở về gặp lại bà con, làng xóm; những cụ già lặng lẽ tìm tên người thân trên bia đá. Ký ức chiến tranh được kể lại bằng những câu chuyện mộc mạc, để lòng biết ơn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Năm nào cũng vậy, ông Dương Quang Túy, 78 tuổi, sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh đều trở về Đồng Di từ sớm để cùng bà con dọn dẹp Nhà bia, chuẩn bị lễ vật. Với ông Túy, đây không chỉ là ngày giỗ mà còn là cuộc đoàn tụ trong tâm tưởng giữa những người còn sống với những người đã khuất. 

"Làng Đồng Di có truyền thống cách mạng, có nhiều Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, nhiều liệt sĩ, trong đó có ba mẹ chúng tôi. Có một nơi tưởng niệm ngay đầu làng là lời nhắc nhở con cháu phải luôn nhớ công ơn cha ông, sống xứng đáng với sự hy sinh ấy. Giờ già rồi, chúng tôi cố gắng mỗi năm trở về thắp nén hương, làm gương để con cháu tiếp nối truyền thống...," ông Túy chia sẻ. 

Không chỉ gìn giữ ngày giỗ chung như một nét đẹp văn hóa tri ân, cấp ủy, chính quyền và nhân dân xã Phú Hồ còn luôn quan tâm thực hiện tốt công tác đền ơn đáp nghĩa, chăm lo các gia đình chính sách. Ông Hoàng Vĩnh Bảo, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Phú Hồ nhìn nhận, ngày giỗ chung ở Đồng Di còn là một bài học sống động về truyền thống yêu nước dành cho thế hệ trẻ. 

"Đây là vùng đất cách mạng. Ngày 27/7 là dịp để tưởng nhớ những người đã chiến đấu, hy sinh vì Tổ quốc. Thế hệ trẻ hôm nay phải luôn ghi nhớ sự hy sinh đó để sống có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước. Truyền thống này cần được gìn giữ để đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn' được tiếp nối mãi về sau," ông Bảo nói.

Đối với người dân Đồng Di, việc gìn giữ ngày giỗ chung của cả làng không chỉ thể hiện nghĩa tình sâu nặng với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc, mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, bồi đắp sức mạnh tinh thần và ý thức cội nguồn cho cộng đồng. Đó cũng là cách người Đồng Di viết tiếp đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", để sự hy sinh của các Anh hùng liệt sĩ, các Mẹ Việt Nam Anh hùng và những giá trị được đánh đổi bằng máu xương của các thế hệ đi trước mãi được trân trọng, gìn giữ và lan tỏa trong đời sống hôm nay cũng như mai sau.

Tìm hài cốt liệt sĩ từ ký ức của đồng đội

VOV.VN - Giữa tháng Bảy nắng như đổ lửa, khu vực gần ga Hương Thủy, thành phố Huế rộn tiếng máy xúc, cuốc xẻng của Đội Tìm kiếm và Quy tập hài cốt liệt sĩ 192, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế. Họ thận trọng múc từng gàu đất, bóc tách từng lớp đất để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn lại nằm lại nơi này.