Phụ huynh “chạy đua” khắp nơi để tìm sách giáo khoa cho con

Không có sách, một số phụ huynh đã chọn giải pháp tải các file mềm rồi in ra; hoặc mượn sách của người quen để photo những cuốn sách còn thiếu...

Hơn 7 giờ sáng, tại cửa hàng sách của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam trên đường Nguyễn Văn Cừ, phường Chợ Quán (TP.HCM), hàng trăm phụ huynh đã đến để chờ mua sách giáo khoa (SGK) cho con. Dòng người xếp hàng dài từ cổng đến vào bên trong Nhà xuất bản. Nhiều phụ huynh đi khắp các nhà sách tìm mua sách giáo khoa cho con.

Nửa tháng nay, anh Vinh (ngụ phường Phú Nhuận) đã phải bỏ dở công việc để đi khắp các nhà sách để tìm mua SGK cho con học lớp 12. Tuy nhiên, đến nay anh chỉ mới mua được 8 cuốn. Nay anh đến cửa hàng sách của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để xếp hàng chờ mua nhưng vẫn chưa thể đủ bộ sách và được nhân viên thông báo ngày 15/9 mới có.

“Nửa tháng nay mới mua được 8 cuốn, đi mua tùm lum chỗ, có chỗ 1,2 cuốn. Mua bên đây có 2 cuốn mà tôi phải vòng tới vòng lui 3 lần rồi đó, mà bây giờ phải đợi nữa”, anh Vinh nói.

Tương tự, chị Tuyết, phụ huynh có con học lớp 4 ở phường Long Trường cho biết, dù gia đình có đăng ký mua SGK cho con từ hè nhưng gần tới ngày đi học, nhà trường thông báo không đủ sách để giao. Sau đó chị đành đi nhiều nhà sách trên địa bàn để mua cho con nhưng vẫn không đủ bộ.

Theo chị Tuyết, hành trình tìm SGK cho con là trải nghiệm trước nay chưa từng có. Sáng cùng ngày, chị đã xếp hàng hơn 1 tiếng đồng hồ tại Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam nhưng mãi đến khi được gọi tên mới biết những cuốn mình cần đã tạm hết hàng. Ngay sau đó, chị cũng tới các nhà sách để mua. Tuy nhiên, tình trạng SGK cũng rất khan hiếm hoặc hết hàng.

“Giờ thiếu cuốn này cuốn kia, sáng giờ đi nhà sách, nơi được 4 cuốn, nhà sách này báo được 1 cuốn thì đang đứng chờ lấy. Tôi sẽ đi kiếm những nhà sách khác nữa cho đủ trọn bộ mà chưa chắc đủ nữa. Rất cực…”. chị Tuyết cho biết.

Cũng như nhiều phụ huynh khác, anh Bình (ngụ Hóc Môn) đã phải đi qua 6 nhà sách để tìm mua sách cho con trước khi đến trụ sở Nhà xuất bản Giáo dục TP.HCM để mua những quyển còn thiếu. 3 ngày nay, anh đã đi hàng chục cây số để bằng mọi giá tìm mua đầy đủ SGK cho con em yên tâm bước vào năm học mới nhưng vẫn không đủ.

“Do mình đăng ký mượn sách nhà trường mà chưa có, mình đăng ký cả tháng trời rồi đó. Con về nói sao các bạn có sách mà con không có sách, buộc mình phải đi mua, không thì mình lên trên mạng mình in ra, mình in học đỡ đã", anh Bình nói.

Tình trạng khan hiếm ở cửa hàng, nhà sách cũng đang xảy ra. Hiện nay, hầu hết các nhà sách tại TP.HCM đều thông báo hết SGK hoặc không đủ bộ. Theo bà Phạm Thị Hóa, Phó tổng giám đốc Nhà sách Fahasa, do năm nay TP.HCM thực hiện việc cho mượn miễn phí, khiến nhiều đơn vị không dám nhập nhiều sách về bán như các năm trước.

Phía Fahasa dù đã chủ động kế hoạch từ sớm và nâng tổng giá trị nhập SGK từ Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tăng hơn 40% so với năm ngoái, nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu.

“Fahasa cũng dự báo là năm nay có thông tin là cấp phát sách giao khoa miễn phí và đồng thời là thời gian tới sẽ có chỉnh lý một số tựa sách giao khoa nên nhiều công ty sách thiết bị và có nhiều nhà sách tư nhân họ không có mạnh dạn trong việc mà dự trữ hàng. Từ tháng 7 đến giờ, nguồn cung từ Nhà xuất bản Giáo dục chậm nên tình trạng thiếu sách giao khoa ở tất cả các lớp và ở tất cả các vùng miền mà Fahasa có nhà sách", phía Fahasa thông tin.

Trước tình trạng thiếu SGK cục bộ, nhiều phụ huynh chọn giải pháp mượn sách của người quen đem ra tiệm photocopy nguyên cuốn, hoặc tải bản điện tử trôi nổi trên mạng về in tạm để cho con học. Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật khẳng định, SGK là tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả.

Về nguyên tắc, quyền sao chép thuộc chủ sở hữu quyền tác giả, trừ trường hợp pháp luật quy định là ngoại lệ. Điều 25 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, quy định với tác phẩm dạng chữ viết, cá nhân được photocopy, chụp ảnh hoặc sao chép bằng hình thức tương tự không quá 10% tổng số trang để học tập, nghiên cứu và không nhằm mục đích thương mại.

“Đối với việc sao chép bằng máy móc thiết bị như copy, chỉ cho phép sao chép 1 phần, cụ thể là 10% tác phẩm. Vì vậy, photocopy toàn bộ sách giáo khoa là hành vi không được phép. Tuy nhiên, trong trường hợp sách giáo khoa không được cung ứng đầy đủ, cái việc áp dụng giới hạn này cần phải được xem xét linh hoạt và phù hợp với hoàn cảnh thực tế", Luật sư Diệp Năng Bình nói.

Theo báo cáo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đến ngày 9/9, Nhà xuất bản đã phát hành 235,6 triệu bản SGK và 84 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo. Nguyên nhân xảy ra tình trạng thiếu SGK cục bộ hiện nay là do gián đoạn kênh đăng ký mua bán sách tại các cơ sở giáo dục; vướng mắc về lộ trình và vận hành...

Mới đây, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các địa phương; chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam rà soát, xác định cụ thể địa bàn, số lượng còn thiếu, nơi đang tồn dư; trên cơ sở đó tổ chức in ấn bổ sung, điều chuyển, cung ứng bổ sung, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách giáo khoa; tuyệt đối không để ảnh hưởng đến việc dạy và học.

Thiếu sách giáo khoa đầu năm học, Huế đang tìm giải pháp khắc phục

VOV.VN - Bước vào năm học 2026-2027, một số đầu sách giáo khoa tại thành phố Huế đang thiếu cục bộ, nhiều phụ huynh phải tìm mua ở nhiều nơi, thậm chí mua lẻ từng cuốn mới đủ bộ sách cho con. Trong khi đó, chính sách cấp phát miễn phí theo hình thức cho mượn sách giáo khoa của thành phố chưa thể triển khai kịp thời.