Quảng Trị: Vướng mặt bằng, nhiều dự án giải ngân thấp
VOV.VN - Trong quý I năm nay, giải ngân đầu tư công của tỉnh Quảng Trị đạt thấp, tăng trưởng ở mức 8%. Với tiến độ giải ngân đầu tư công thấp, tỉnh Quảng Trị đang gặp khó khăn trong thực hiện kịch bản tăng trưởng 2 con số năm 2026.
Dự án Cảng hàng không Quảng Trị (huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị trước đây), nay thuộc xã Cửa Việt và xã Gio Linh, tỉnh Quảng Trị, được triển khai theo hình thức đối tác công tư. Dự án hứa hẹn tạo ra một cực tăng trưởng mới cho vùng Bắc Trung Bộ. Theo kế hoạch, dự án này sẽ hoàn thành giai đoạn 1 vào tháng 7/2026, nhưng hiện còn vướng gần 20ha thuộc địa bàn xã Cửa Việt chưa bàn giao mặt bằng; một số công trình hạ tầng kỹ thuật chưa di dời ảnh hưởng tiến độ dự án.
Trên diện tích này, hiện vẫn còn nhà dân, các khu lăng mộ, công trình trường học và một số diện tích rừng trồng chưa được thu hồi. Bên cạnh đó, đường đấu nối vào sân bay chưa giải phóng mặt bằng, chưa triển khai thi công cấp điện cấp nước đến vị trí đấu nối. UBND tỉnh Quảng Trị đã yêu cầu UBND xã Cửa Việt tập trung chỉ đạo hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các trường hợp còn lại. Tuy nhiên đến nay, việc giải phóng mặt bằng vẫn ì ạch.
Ông Đoàn Viết Kiên, đại diện Ban Quản lý dự án Cảng hàng không Quảng Trị cho biết, doanh nghiệp mong muốn tỉnh sớm bàn giao mặt bằng sạch để đẩy nhanh tiến độ dự án: “Đối với công tác giải phóng mặt bằng, hiện tại chúng tôi vẫn chưa nhận được toàn bộ mặt bằng sạch để triển khai thi công. Chúng tôi đang phối hợp với Ban Giải phóng mặt bằng của tỉnh để triển khai thi công theo phương châm có mặt bằng đến đâu triển khai ngay lập tức đến đó, tránh tình trạng người dân quay trở lại chiếm mặt bằng để canh tác”.
Cũng là một trong các dự án trọng điểm của tỉnh Quảng Trị, dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy (huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị cũ) đang gặp vướng mắc trong giải phóng mặt bằng. Dự án rộng 685ha, gồm 10 bến cảng có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 100.000 DWT, tổng vốn đầu tư 15.000 tỷ đồng, chia làm 3 giai đoạn. Dự án này hoàn thành không chỉ tạo ra động lực lớn cho ngành vận tải biển mà còn mở ra tiềm năng mới cho ngành logistics tại khu vực Bắc Trung Bộ.
Sau khi tái khởi động vào giữa năm 2024, tỉnh Quảng Trị quyết tâm đưa bến số 1 vào vận hành trong tháng 12/2025. Tuy nhiên, dự án tiếp tục được gia hạn tiến độ, phấn đấu hoàn thành và đưa vào hoạt động bến 1 và bến 2 vào cuối tháng 4/2026. Khó khăn, vướng mắc nhất hiện nay là tiến độ giải phóng mặt bằng dự án bị chậm so với kế hoạch.
Tại khu vực dự án, một số hộ tự ý xây dựng, cơi nới nhà ở, vi phạm trật tự xây dựng. Ông Lê Đắc Triều, Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Thủy, tỉnh Quảng Trị cho biết, trong các khu vực chưa giải phóng mặt bằng chủ yếu là nhà thờ, đình, chùa, lăng mộ, diện tích khu nghĩa trang nhân dân và một số nhà dân.
“Chúng tôi chỉ đạo 2 tổ công tác ghi hình hiện trạng khu vực dự án, kiểm tra và lập các biên bản xử phạt vi phạm hành chính liên quan hộ dân tạo lập tài sản sau thông báo thu hồi đất. Tuyên truyền vận động để người dân nhận thức rõ việc tạo lập tài sản sau khi có thông báo thu hồi đất là vi phạm pháp luật và không được bồi thường giải phóng mặt bằng”, ông Triều cho biết.
Hiện nay, tỉnh Quảng Trị có 7 dự án đầu tư công trọng điểm, 5 dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, 14 dự án đầu tư ngoài ngân sách. Trong số này, một số dự án tiến độ giải ngân rất thấp, gia hạn nhiều lần nhưng không có diễn biến tích cực. Đặc biệt, dự án đường và cầu vượt đường sắt trung tâm thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình trước đây, nay thuộc phường Đồng Hới và Đồng Thuận, tỉnh Quảng Trị giải ngân 0% vốn bố trí năm 2026. Dự án này lẽ ra phải hoàn thành trong năm 2025, mục tiêu kết nối giao thông, giảm ùn tắc nhưng đến nay vẫn tắc nghẽn do vướng mặt bằng.
Trong quý I, tỉnh Quảng Trị duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP ước tính hơn 8%. Những quý còn lại của năm 2026, tỉnh Quảng Trị phải phấn đấu đạt 10,6% mới có thể hoàn thành nhiệm vụ tăng trưởng 2 con số.
Từ đầu năm đến nay, giải ngân đầu tư công của tỉnh Quảng Trị mới đạt 5,25% kế hoạch vốn Thủ tướng giao, trong đó vốn kéo dài từ năm 2025 sang 2026 rất lớn. Tỉnh Quảng Trị đối diện với nguy cơ không hoàn thành kế hoạch giải ngân, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Một số dự án công nghiệp, năng lượng quy mô lớn còn gặp khó khăn về cơ chế chính sách.
Ông Lê Hồng Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu các ngành, địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án: “Sở Tài chính tham mưu các giải pháp điều hành ngân sách, điều chỉnh lại kịch bản tăng trưởng, phát huy vai trò cơ quan thường trực của tổ công tác giải ngân đầu tư công. Chủ động đôn đốc, theo dõi tiến độ giải ngân đầu tư công của từng sở, ngành, địa phương, kịp thời giải quyết hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý vướng mắc, khó khăn và phối hợp chủ đầu tư xây dựng kế hoạch thi công chi tiết, cam kết tiến độ, xây dựng phương án ứng phó với biến động thị trường, giá nhiên nguyên vật liệu. Đặc biệt sẽ rà soát để chuyển nguồn vốn, chuyển chủ đầu tư kém hiệu quả”.