Ra mắt “Hồ sơ Chứng tích chiến tranh 2026” hỗ trợ tìm kiếm người mất tích

Đây là hoạt động mang ý nghĩa tri ân sâu sắc, góp phần lan tỏa giá trị nhân văn của công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đồng thời tăng cường kết nối cộng đồng trong hành trình khắc phục hậu quả chiến tranh.

Dự án "Sáng kiến Tìm kiếm Người Việt Nam mất tích trong Chiến tranh" (Vietnam Wartime Accounting Initiative - TTU-VWAI) là chương trình khoa học, nhân đạo do Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ hỗ trợ, do Đại học Công nghệ Texas (Texas Tech University) chủ trì, phối hợp với các cơ quan và đối tác tại Hoa Kỳ và Việt Nam triển khai. Dự án nghiên cứu, phân tích và chia sẻ các nguồn tư liệu lưu trữ về Chiến tranh Việt Nam nhằm hỗ trợ tìm kiếm thông tin về người Việt Nam mất tích trong chiến tranh, phục vụ xác minh danh tính liệt sĩ, kết nối thân nhân, đồng thời thúc đẩy hợp tác khoa học và các hoạt động nhân đạo giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Theo Ban tổ chức, TTU-VWAI hướng tới ứng dụng khoa học lưu trữ, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để khai thác hàng triệu trang tài liệu chiến tranh đang được lưu giữ tại Hoa Kỳ, đặc biệt là hệ thống Hồ sơ Chứng tích chiến tranh. Thông qua việc đối chiếu, phân tích và xác minh dữ liệu, dự án góp phần bổ sung căn cứ phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.

Sau 6 tháng đầu năm 2026, TTU-VWAI đã đạt nhiều kết quả bước đầu đáng ghi nhận. Nhóm nghiên cứu lựa chọn, xử lý và phân tích hơn 200 hồ sơ CDEC tiêu biểu, phát hiện thông tin liên quan đến danh tính của hơn 1.500 quân nhân Việt Nam có tên trong các tài liệu lưu trữ của Hoa Kỳ. Trên cơ sở đó, nhiều thông tin đã được giới thiệu công khai để cộng đồng, cựu chiến binh và thân nhân gia đình liệt sĩ cùng tham gia xác minh, đối chiếu.

Ngày 16/4/2026, dự án đã hoàn thành và bàn giao cho Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia) bộ tài liệu nghiên cứu gồm hai tập, với tổng dung lượng trên 600 trang. Trong đó, tập thứ nhất là báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu các hồ sơ CDEC; tập thứ hai là danh mục hồ sơ, phụ lục và các dữ liệu liên quan, phục vụ công tác nghiên cứu, xác minh và tìm kiếm liệt sĩ.

Theo Đại tá, CCB, nhà văn Đặng Vương Hưng, thông qua hoạt động truyền thông, TTU-VWAI đã kết nối thành công nhiều thân nhân gia đình liệt sĩ và cựu chiến binh với các thông tin lưu trữ có giá trị. Tiêu biểu là việc xác minh và kết nối thông tin liên quan đến gia đình các liệt sĩ Trần Minh Tuyến (Hưng Yên), Huỳnh Văn Hai (Trà Vinh), Nguyễn Bá Đang, Nguyễn Xuân Mạnh (Hải Phòng), Nguyễn Xuân Tài, Nguyễn Đăng Nghĩa (Phú Thọ), Võ Thành Dũng (Vĩnh Long)...

Dự án cũng đã tìm được nhiều cựu chiến binh còn sống sau chiến tranh như Hoàng Hữu Ái (Ninh Bình), Đỗ Anh Đào (Phú Thọ), Trần Huy Tưởng (Thanh Hóa), Lê Mỹ (Hà Nội) cùng nhiều trường hợp khác đang tiếp tục được phối hợp xác minh.

"Hiện nay, theo thông tin chúng tôi nắm được, Trung tâm Lưu trữ Chiến tranh Việt Nam thuộc Đại học Công nghệ Texas đang lưu giữ khoảng 30 triệu trang tài liệu về Việt Nam, trong đó có 2,7 triệu trang liên quan đến bộ đội miền Bắc. Đến nay, khoảng 261.000 hồ sơ đã được số hóa. Mục tiêu của dự án là góp phần xác định và trả lại danh tính cho những người Việt Nam mất tích trong chiến tranh. Trên thực tế, nhiều giấy báo tử chỉ ghi chung là "hy sinh tại mặt trận phía Nam", nhưng thông qua các hồ sơ lưu trữ, có thể xác định rõ đơn vị thu giữ tài liệu, nội dung tài liệu đề cập đến cá nhân nào, từ đó bổ sung nhiều thông tin quan trọng về danh tính liệt sĩ. Bên cạnh đó, dự án còn hỗ trợ trao trả kỷ vật, xác định tọa độ, nơi chôn cất, vị trí mộ chí, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm", Đại tá Đặng Vương Hưng cho biết.

Thời gian gần đây, nhiều thân nhân liệt sĩ đã gửi hồ sơ đề nghị TTU-VWAI hỗ trợ tìm kiếm người thân. Đồng thời, nhiều cựu chiến binh từng chiến đấu tại Lộc Ninh, Bình Dương, Tây Ninh, TP.HCM... cũng chủ động cung cấp thêm ký ức, tài liệu và nhân chứng, góp phần làm sáng tỏ nội dung các hồ sơ CDEC và hỗ trợ các cuộc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên thực địa.

Bên cạnh công tác nghiên cứu, dự án đẩy mạnh truyền thông và gắn kết cộng đồng thông qua việc giới thiệu các hồ sơ tiêu biểu trên báo chí, mạng xã hội và các diễn đàn cựu chiến binh; hưởng ứng "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", góp phần lan tỏa tinh thần "Văn hóa tri ân", khuyến khích cộng đồng tham gia cung cấp thông tin, kỷ vật, hồi ức và các nguồn tư liệu phục vụ công tác tìm kiếm.

Trong khuôn khổ chương trình, Đại tá Trương Minh Côn, nguyên Phó Giám đốc Công an tỉnh Hà Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Cựu Công an nhân dân tỉnh Ninh Bình đã thay mặt lãnh đạo Hội trao tặng Bảo tàng tỉnh Ninh Bình 10 chân dung nữ Anh hùng liệt sĩ dân quân Lam Hạ.

10 nữ Anh hùng liệt sĩ dân quân Lam Hạ (thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam cũ) là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Khi tuổi đời còn rất trẻ, các chị vừa lao động sản xuất, vừa trực tiếp chiến đấu bảo vệ quê hương, kiên cường bám trụ trận địa phòng không, phối hợp cùng bộ đội đánh trả nhiều đợt tập kích của không quân Mỹ. Sự hy sinh anh dũng của các chị đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước, tinh thần quả cảm vì độc lập, tự do của Tổ quốc và được Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tìm hài cốt liệt sĩ từ ký ức của đồng đội

VOV.VN - Giữa tháng Bảy nắng như đổ lửa, khu vực gần ga Hương Thủy, thành phố Huế rộn tiếng máy xúc, cuốc xẻng của Đội Tìm kiếm và Quy tập hài cốt liệt sĩ 192, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế. Họ thận trọng múc từng gàu đất, bóc tách từng lớp đất để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn lại nằm lại nơi này.