Thái Nguyên tập trung tháo gỡ khó khăn trong xóa nhà tạm, nhà dột nát
VOV.VN - Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát ở Thái Nguyên gặp khó do giá vật liệu, thiếu kinh phí và vướng thủ tục đất đai. Các địa phương đang nỗ lực tháo gỡ, phấn đấu hoàn thành mục tiêu xóa gần 1.700 nhà trong năm 2026.
Với cựu chiến binh Vũ Văn Chính ở thôn Lương Bằng, xã Nghĩa Tá, niềm vui có nhà mới đi cùng nỗi lo chi phí. Căn nhà cũ xuống cấp nghiêm trọng; khi xây nhà mới, giá sắt thép, gạch, xi măng tăng, trong khi gia đình không có nhiều kinh phí đối ứng và còn phải lo tiền công thợ. Các đoàn thể cùng người dân trong thôn đã giúp tháo dỡ nhà cũ, góp ngày công, giảm bớt chi phí và giúp công trình tiếp tục thi công.
Ông Chính chia sẻ: “Gia đình tôi gặp khó vì chưa có tiền trả công thợ, trong khi giá sắt thép, gạch, xi măng đều tăng. May mắn, các đoàn thể và bà con trong thôn đã hỗ trợ tháo dỡ nhà, có cả đội thợ xây giúp ngày công. Nhờ vậy, gia đình giảm được một phần chi phí, tôi rất phấn khởi”.
Ở xã Ba Bể, bà Hoàng Thị Bến được hỗ trợ 70 triệu đồng xây nhà. Thời tiết bất lợi, vật liệu có lúc thiếu, nhưng chính quyền địa phương và người dân trong thôn cùng giúp ngày công để ngôi nhà sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng.
Với bà Bến, căn nhà mới thay cho chỗ ở tạm trong căn bếp, nơi bà từng sống sau khi ra ở riêng: “Trước đây tôi ở với ông bà, sau đó tôi ở riêng trong căn bếp, không có chỗ ngủ. Khi tôi đề đạt lên thì đã được hỗ trợ làm nhà mới. Khi được hỗ trợ làm nhà, anh em, bà con trong thôn và chính quyền địa phương còn giúp ngày công, hỗ trợ xây dựng. Giờ có căn nhà để che mưa, che nắng, tôi rất vui và biết ơn”.
Để hoàn thành mục tiêu xóa gần 1.700 nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2026, quá trình triển khai đang gặp nhiều khó khăn cần có phương án giải quyết kịp thời, đồng bộ. Giá vật liệu tăng khiến chi phí xây dựng vượt khả năng của một số hộ; nhiều gia đình nghèo khó huy động phần kinh phí đối ứng. Ở vùng sâu, vùng xa, việc vận chuyển vật liệu và tổ chức thi công cũng gặp trở ngại.
Một số hộ chưa tìm được vị trí đất phù hợp, bảo đảm an toàn trước thiên tai; một số trường hợp thiếu giấy tờ pháp lý hoặc chưa hoàn tất thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất. Những vướng mắc này ảnh hưởng đến khâu nghiệm thu, giải ngân và thanh quyết toán kinh phí hỗ trợ. Các địa phương đang rà soát từng trường hợp, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ và tìm hướng xử lý theo quy định.
Tại xã Đồng Phúc, năm 2026 địa phương được giao hỗ trợ 63 hộ xóa nhà tạm, nhà dột nát. Đến nay, các hộ cơ bản đã hoàn thành xây mới hoặc sửa chữa nhà ở. Tuy nhiên, một số trường hợp vẫn vướng ở khâu nghiệm thu, giải ngân và thanh quyết toán do chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chưa hoàn tất thủ tục đất đai, hoặc vị trí xây dựng vướng quy hoạch, hành lang bảo vệ đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp và chưa chuyển đổi mục đích sử dụng.
Ông Tô Phong Nhuận, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Phúc cho biết, xã đã lập các tổ rà soát, phân loại từng hộ theo nhóm vướng mắc để xác định hướng xử lý, bảo đảm quyền lợi cho người dân: “Thời gian qua xã Đồng Phúc đã thành lập các tổ rà soát, phân loại cụ thể 63 hộ theo từng nhóm vướng mắc; tích cực báo cáo, tham mưu Ban Chỉ đạo xin ý kiến chỉ đạo, đề xuất cơ chế tháo gỡ linh hoạt đối với các hộ thuộc chương trình an sinh xã hội. Đồng thời, địa phương rà soát, cập nhật, điều chỉnh quy hoạch, thực hiện tạm ứng và hướng dẫn hồ sơ tạm thời nhằm tạo điều kiện cho các hộ hoàn thiện thủ tục…”.
Cùng với tháo gỡ thủ tục đất đai, một số địa phương tìm cách giảm chi phí vật liệu. Ở xã Nghĩa Tá, chính quyền kết nối doanh nghiệp, đại lý cung ứng để vận động giảm giá, hỗ trợ một phần vật tư, nhất là với những hộ ở xa. Mặt trận Tổ quốc, các hội, đoàn thể cùng lực lượng công an, quân sự tiếp tục tham gia vận chuyển vật liệu, tháo dỡ và xây dựng nhà ở.
Ông Nông Văn Dương, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Tá cho hay: “Xã đang rà soát từng hộ để xác định cụ thể nhu cầu vật liệu, nhân công và phần kinh phí còn thiếu. Đồng thời, địa phương kết nối, vận động doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân hỗ trợ kinh phí, vật liệu xây dựng; trao đổi với các cơ sở cung ứng để có phương án giảm giá, hỗ trợ vật liệu đối với những hộ ở xa. Với các gia đình không có khả năng đối ứng, xã tiếp tục huy động cộng đồng hỗ trợ ngày công, vận chuyển, tháo dỡ và xây dựng theo tinh thần ai có gì góp nấy”.
Những hỗ trợ về ngày công và vật liệu giúp các hộ vượt qua khó khăn trước mắt; còn vướng mắc đất đai, nghiệm thu, giải ngân cần được giải quyết theo từng hồ sơ. Đây là những việc các địa phương đang tập trung thực hiện để người dân hoàn thiện nhà ở, đồng thời hoàn tất thủ tục hỗ trợ, hướng tới mục tiêu của chương trình trong năm 2026.