"Trồng cây, trồng người" mở lối hoàn lương từ sức lao động
VOV.VN - Ở xã Thạch An, tỉnh Cao Bằng 1.300 cây quế non đang bén rễ trên mảnh rừng của gia đình anh Long Hà Hùng. Mô hình “Trồng cây, trồng người” của Công an xã Thạch An đang tạo cơ hội để người từng lầm lỡ làm lại bằng chính sức lao động của mình.
Sau gần 10 năm chấp hành án phạt tù, anh Long Hà Hùng, sinh năm 1992, trở về thôn Vân Trình, xã Thạch An. Hai năm qua, Hùng phải bắt đầu lại từ những việc rất cụ thể như tìm việc làm, tạo thu nhập và vượt qua mặc cảm để hòa nhập với cộng đồng.
"Tôi rất cảm động, rất là vui vì có cán bộ giúp đỡ, động viên. Tôi cũng không thấy còn mặc cảm, sau này tôi sẽ tích cực chăm sóc cây trồng, hướng tới tương lai. Hy vọng những người tái hòa nhập cộng đồng như tôi sẽ được cán bộ, chính quyền hướng dẫn để tái hòa nhập cộng đồng tốt hơn", anh Hùng chia sẻ.
Thạch An hiện có 22 người chấp hành xong án phạt tù trở về cư trú; phần lớn còn khó khăn và chưa có việc làm ổn định. Thiếu sinh kế và điểm tựa có thể khiến quá trình tái hòa nhập bị gián đoạn, làm gia tăng nguy cơ tái phạm. Vì vậy, địa phương xác định việc quản lý, giáo dục cần đi cùng những điều kiện cụ thể để người hoàn lương tự đứng vững.
Đầu năm 2026, Công an xã Thạch An triển khai mô hình “Trồng cây, trồng người”, lựa chọn sinh kế theo điều kiện của từng gia đình. Tháng 2/2026, cán bộ, chiến sĩ cùng các lực lượng liên quan đến xóm Nà Ảng, nay là thôn Vân Trình, hỗ trợ gia đình Hùng trồng 1.300 cây quế xen trong rừng hồi sẵn có.
Cùng với cây giống là những lần cán bộ cơ sở đến thăm hỏi, hướng dẫn chăm sóc, nắm hoàn cảnh và động viên Hùng duy trì công việc. Người trở về được nhìn nhận như một công dân cần cơ hội, thay vì chỉ là đối tượng phải quản lý.
Thượng tá Trần Hồng Văn, Trưởng Công an xã Thạch An, cho biết trao cây giống chỉ là bước đầu; điều khó hơn là giúp người từng lầm lỡ vượt qua mặc cảm và khôi phục niềm tin.
“Chúng tôi xác định trao cây giống chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là sau đó phải theo sát, hướng dẫn kỹ thuật, nắm hoàn cảnh, kết nối việc làm và sinh kế, đồng thời huy động gia đình và cộng đồng cùng đồng hành", Thượng tá Trần Hồng Văn thông tin
Từ ngày trở về, Hùng cùng gia đình trồng ngô, trồng lúa và chăm sóc rừng. Nay, 1.300 cây quế dưới tán hồi mở thêm một hướng sinh kế dài hạn. Quế cần nhiều năm sinh trưởng nên chưa thể cho thu nhập ngay, nhưng công việc hằng ngày giúp Hùng dần lấy lại nhịp sống và bớt mặc cảm.
Bà Triệu Thị Thao, mẹ của Hùng cho rằng, giá trị của sự hỗ trợ không chỉ nằm ở cây giống hay phân bón, mà còn ở việc con trai được quan tâm, động viên. Bà Thao nói, sau buổi trồng cây, cán bộ Công an xã tiếp tục theo dõi quá trình sinh trưởng, hướng dẫn chăm sóc và hỗ trợ những điều kiện cần thiết. Đây là phần việc quyết định mô hình có đi vào thực chất hay chỉ dừng ở một hoạt động ngắn hạn. Bởi cây quế cần nhiều năm mới cho giá trị kinh tế, còn người từng lầm lỡ cũng cần thời gian và công việc ổn định để khôi phục niềm tin.
“Tôi rất vui và xúc động trước sự khoan hồng của pháp luật, giúp cháu sớm trở về đoàn tụ với gia đình. Từ khi cháu trở về, các cán bộ Công an xã thường xuyên đến thăm hỏi, động viên, giúp đỡ gia đình. Đầu năm, các cháu còn trực tiếp hỗ trợ gia đình trồng quế, nay lại mang phân về giúp chăm sóc cây. Những sự quan tâm chân tình ấy khiến gia đình rất cảm kích và biết ơn", bà Thao nói.
Từ 1.300 cây quế ở Vân Trình, Công an xã Thạch An hướng tới mở rộng hỗ trợ để người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương có cơ hội tiếp cận sinh kế phù hợp. Kết quả cần được đo bằng khả năng duy trì công việc, tạo thu nhập và ổn định cuộc sống của từng người.
Những cây quế non còn cần nhiều mùa mưa nắng để trưởng thành, hành trình hòa nhập của Long Hà Hùng cũng cần thời gian. Nhưng từ công việc mỗi ngày và sự đồng hành của gia đình, lực lượng Công an cùng cộng đồng, anh đang có thêm một cơ hội để đi tiếp bằng chính sức lao động của mình.