Từ "taxi bay" đến một tầm nhìn phát triển mới cho Hà Nội

Mới đây, trong phiên thảo luận tổ Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở: "Hà Nội cần phấn đấu có hệ thống vận chuyển như ô tô bay, taxi bay... để phục vụ cho đời sống nhân dân".

Đây là một ý tưởng đột phá, táo bạo trong khát vọng tổng thể, tầm nhìn phát triển mới xây dựng Hà Nội thành một siêu đô thị hiện đại, đáng sống và có bản sắc riêng trong khu vực. Nhất là trong bối cảnh thành phố Hà Nội đang tối ưu hóa không gian phát triển không chỉ là trên mặt đất như hiện nay mà còn mở rộng nhiều chiều không gian khác: không gian ngầm, không gian tầm thấp và không gian tầm cao. 

Với nhiều người dân của Thủ đô, đây thực sự là những định hướng mới lạ, đáng mơ ước. Hà Nội tầm nhìn 100 năm ghi nhận bước ngoặt tư duy chưa từng có: chuyển đổi toàn bộ cấu trúc phát triển sang mô hình "đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm". Trong mô hình này, mặt đất chỉ là một phần của hệ sinh thái đô thị. Hai chiều không gian phát triển mới lần đầu tiên được định hình gồm: không gian tầm thấp và không gian ngầm sẽ góp phần giải quyết quá tải về giao thông, ngập úng và ô nhiễm hiện nay tại thành phố.

Phát triển taxi bay, ô tô bay không phải là những ý tưởng nhất thời, mà đã được cân nhắc cẩn trọng và được nêu cụ thể trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được công bố ngày 29/6 vừa qua. Theo đó, độ cao dưới 3.000 mét dành để phát triển kinh tế tầm thấp: Quy hoạch các vùng tiên phong khai thác giao thương, vận chuyển bằng taxi bay, thiết bị bay không người lái và giám sát đô thị thông minh.

KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng đây là bước đi đón đầu xu hướng khoa học, công nghệ áp dụng trong thực tiễn và sẽ mang lại hiệu quả thiết thực: “Bây giờ chúng ta phải hướng đến không gian tầng cao. Đấy là một không gian kinh tế rất đặc biệt. Và đấy là sự phát triển rất lớn của khoa học công nghệ cũng như là trong cái quá trình phát triển của đô thị hiện đại và phát triển của AI cũng như là tất cả những thế hệ mới là chúng ta phải hết sức quan tâm đến không gian ngầm và không gian vũ trụ gọi là không gian tầm thấp và không gian tầng cao. Đấy là một ý khác biệt nhiều hơn đối với quy hoạch trước đây và quy hoạch tổng thể của Thủ đô tầm nhìn 100 năm là hướng đến mục đích văn hiến, văn minh, hiện đại và hạnh phúc cho người dân Thủ đô”.

Taxi bay và phương tiện bay chỉ là một trong những minh chứng cho tư duy mới của Đảng ta: Luôn đón nhận và ứng dụng kỹ thuật tiên tiến nhất để đất nước phát triển, Hà Nội là địa phương đi đầu trong chiến lược khai thác tối ưu hóa không gian phát triển cấu trúc đô thị đa tầng - đa lớp - đa trung tâm. Hiện Thành phố đang khẩn trương từng bước hiện thực hóa tư duy phát triển Thủ đô tầm nhìn dài hạn, nhưng mọi việc đều được bắt đầu từ ngày hôm nay. Dấu mốc khởi công xây dựng đường tàu điện ngầm, hay xúc tiến quy hoạch trung tâm chính trị Ba Đình, quy hoạch Trung tâm khu vực Bờ Hồ ... Và thành phố đã kịp thời ban hành Quy định quản lý không gian ngầm, không gian tầm thấp để tạo hành lang pháp lý cơ bản cho xu hướng phát triển mới.

Khác với giai đoạn trước, không gian ngầm chỉ đơn giản là hầm gửi xe hay cầu chui giao thông, lớp đô thị ngầm của Thủ đô trong quy hoạch 100 năm sẽ tích hợp mạng lưới đường sắt đô thị (metro) quy mô khoảng 500km, kết nối liên thông với các trung tâm thương mại ngầm, bãi đỗ xe ngầm nhiều tầng, hệ thống hạ tầng kỹ thuật tích hợp và không gian sinh hoạt công cộng. Khai thác bài bản lòng đất vừa tạo ra dư địa thương mại đồ sộ, giảm ùn tắc giao thông và còn xử lý tận gốc tình trạng ngập úng đô thị đang đặt ra hiện nay khi hệ thống bể chứa ngầm điều tiết nước mưa quy mô lớn được xây dựng.

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng phát triển đa tầng - đa lớp - đa cực - đa trung tâm là một tầm nhìn phát triển hoàn toàn mới cho mọi cấu trúc: “Chính tầm nhìn ấy chứa đựng một cách tiếp cận phát triển hoàn toàn mới. Nó mở ra các không gian cơ hội. Lâu nay là chỉ phát triển chủ yếu trên mặt đất. Bây giờ mở ra là các không gian phát triển mới. Một khái niệm đơn giản thế thôi, nhưng mà đấy là một sự giải phóng không gian kinh tế. Mở ra một không gian ngầm cho phát triển ấy là nó khác hẳn, không gian cơ hội, các cái tầng cơ hội cho sự phát triển. Hà Nội sẽ đa tầng, đa lớp, đa trung tâm, tức là cả cấu trúc ngang và cả cấu trúc dọc".

Từ "taxi bay" đến một tầm nhìn phát triển mới cho Hà Nội trở thành một siêu đô thị hiện đại cho vùng và cho cả nước. Việc thực hiện quy hoạch tầm nhìn 100 năm của Thủ đô hôm nay chính là thiết kế năng lực phát triển và chất lượng sống cho nhiều thế hệ mai sau. Và rất có thể sẽ mở ra tầm nhìn của các thành phố lớn trong cả nước để đất nước thực sự phát triển, vươn mình mạnh mẽ.

Toàn cảnh triển lãm Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội

VOV.VN - Triển lãm Quy hoạch Tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội giới thiệu sa bàn quy hoạch quy mô lớn cùng nhiều ứng dụng trình chiếu hiện đại, giúp trực quan hóa định hướng phát triển không gian đô thị của Thủ đô trong thế kỷ tới.