Ninh Bình chung tay đưa kỹ năng số đến từng người dân
VOV.VN - Ninh Bình đang đưa kỹ năng số đến gần người dân thông qua mạng lưới Tổ công nghệ số cộng đồng. Với 4.654 tổ và 36.139 thành viên được thành lập, phủ 100% thôn, bản, tổ dân phố, phong trào “Bình dân học vụ số” đang từng bước tạo nền tảng để người dân chủ động tiếp cận dịch vụ số.
Phổ cập kỹ năng số đến từng thôn, bản, tổ dân phố
Chuyển đổi số chỉ thực sự tạo ra giá trị khi người dân có thể sử dụng những tiện ích số trong công việc và đời sống hằng ngày. Từ yêu cầu đó, Ninh Bình triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” theo hướng đưa kiến thức, kỹ năng số đến gần người dân, thay vì chỉ tập trung vào đầu tư hạ tầng hay xây dựng các nền tảng.
Theo báo cáo về tình hình, kết quả thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, phong trào “Bình dân học vụ số” được xác định là một trong những cách làm nhằm thu hẹp khoảng cách số giữa thành thị và nông thôn, hỗ trợ người dân, người lao động nâng cao khả năng sử dụng các dịch vụ số, trong đó có dịch vụ công trực tuyến.
Điểm đáng chú ý là mạng lưới Tổ công nghệ số cộng đồng được sử dụng như lực lượng trực tiếp đưa kỹ năng số về cơ sở. Toàn tỉnh đã thành lập 4.654 Tổ công nghệ số cộng đồng với 36.139 thành viên, phủ 100% thôn, bản, tổ dân phố. Đây là mạng lưới có vai trò kết nối giữa các chủ trương chuyển đổi số với nhu cầu sử dụng công nghệ rất cụ thể của người dân tại cộng đồng.
Cùng với mạng lưới này, tỉnh triển khai Kế hoạch số 03-KH/BCĐ ngày 9/9/2025 về phong trào “Bình dân học vụ số”, huy động đoàn viên, thanh niên, lực lượng công an làm nòng cốt, đồng thời phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông để hỗ trợ hạ tầng, các gói ưu đãi và lồng ghép nguồn lực xã hội hóa. Các mô hình như “Đại sứ số”, “Gia đình số”, “Chợ số - Nông thôn số” cũng được đưa vào triển khai.
Cách làm này cho thấy phổ cập kỹ năng số không chỉ được đặt trong các lớp học tập trung. Việc hướng dẫn có thể diễn ra ngay tại cộng đồng, thông qua những người đã có kỹ năng và thường xuyên tiếp xúc với người dân. Nhà văn hóa thôn, bản cũng được phát huy vai trò là các điểm hỗ trợ, tiếp cận số. Nhận thức của người dân về chuyển đổi số, xã hội số vì thế từng bước được nâng lên.
Đây cũng là điểm khác biệt quan trọng của quá trình chuyển đổi số ở cơ sở. Nếu người dân không biết cách sử dụng nền tảng, tài khoản số hay dịch vụ trực tuyến, hạ tầng dù được đầu tư cũng khó phát huy đầy đủ hiệu quả. Vì vậy, cùng với việc xây dựng chính quyền số và dữ liệu số, việc hình thành một cộng đồng có kỹ năng số trở thành một phần không thể tách rời.
Từ “biết dùng” đến chủ động tham gia
Điểm đáng chú ý trong phong trào “Bình dân học vụ số” tại Ninh Bình là việc phổ cập kỹ năng số không dừng ở hướng dẫn người dân biết sử dụng thiết bị hay thực hiện một vài thao tác trên môi trường mạng. Các nội dung được gắn với những nhu cầu cụ thể trong đời sống, từ sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt đến mua bán, tìm kiếm thông tin và giao tiếp trên các nền tảng số.
Khi những thao tác ban đầu trở thành kỹ năng quen thuộc, công nghệ bắt đầu được sử dụng như một công cụ phục vụ công việc và sinh kế. Người dân có thể tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn, hộ kinh doanh mở rộng kênh bán hàng, sản phẩm địa phương có thêm cơ hội tiếp cận thị trường. Với doanh nghiệp, hợp tác xã, việc khai thác các nền tảng số từng bước trở thành một phần trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Sự thay đổi này cũng tạo thêm dư địa cho thương mại điện tử và các dịch vụ số phát triển. Trong các lĩnh vực du lịch, nông nghiệp, công nghiệp, một số mô hình đã bắt đầu khai thác nền tảng số để quảng bá sản phẩm, kết nối khách hàng, quản lý hoạt động và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Như vậy, mục tiêu của phổ cập kỹ năng số không chỉ là giúp người dân “biết dùng”, mà quan trọng hơn là hình thành khả năng tự sử dụng và chủ động lựa chọn công nghệ phù hợp với nhu cầu của mình.
Để tạo nền tảng cho quá trình đó, Ninh Bình đã triển khai nhiều hoạt động đào tạo, tập huấn. Trong năm 2025, tỉnh tổ chức gần 40 hội nghị, hội thảo với gần 5.000 đại biểu; 9 lớp tập huấn chuyển đổi số cho hơn 300 cán bộ; hơn 50 hội nghị tập huấn cho gần 8.000 thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng. Hơn 4.500 cán bộ, công chức tại 129 xã, phường cũng được đào tạo trực tiếp về kỹ năng số. Cùng với đó là các hoạt động hưởng ứng “Ngày hội toàn dân học tập số”, đưa việc học và sử dụng kỹ năng số đến gần hơn với cộng đồng.
Bước sang năm 2026, cách làm này tiếp tục được mở rộng theo hướng linh hoạt, “mọi nơi, mọi lúc”, thông qua nền tảng “Bình dân học vụ số”. Theo kế hoạch, tỉnh tổ chức 30 lớp đào tạo về dữ liệu số, nền tảng chuyển đổi số, khai thác và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho 900 học viên tại các xã, phường; đồng thời tổ chức các lớp tập huấn về nhận thức, kỹ năng số gắn với vị trí việc làm của cán bộ, công chức, viên chức.
Đáng chú ý, việc đào tạo thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng được đặt ra với mục tiêu bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng sử dụng dịch vụ số cho 100% thành viên. Đây là lực lượng có vai trò quan trọng trong việc đưa kỹ năng số từ các lớp tập huấn đến từng khu dân cư, hỗ trợ người dân xử lý những nhu cầu cụ thể thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động.
Từ một người chưa biết thao tác trên điện thoại thông minh đến người có thể tự thực hiện một dịch vụ công, thanh toán trực tuyến hay đưa sản phẩm lên nền tảng số là cả một quá trình. Vì vậy, hiệu quả của “Bình dân học vụ số” không chỉ nằm ở số lớp học hay số người được tập huấn, mà ở việc những kỹ năng ấy có trở thành thói quen và khả năng sử dụng thực tế hay không.
Đây cũng là hướng Ninh Bình tiếp tục theo đuổi khi đồng thời nâng cao chất lượng dữ liệu, mở rộng các nền tảng số và khai thác công nghệ mới. Dữ liệu, hạ tầng số và nguồn nhân lực được xác định là những yếu tố nền tảng cần được đầu tư đồng bộ. Trong đó, phổ cập kỹ năng số là bước tạo nền để người dân từ chỗ tiếp cận công nghệ có thể tự tin sử dụng, khai thác và chủ động tham gia vào quá trình chuyển đổi số.