Người mắc tiểu đường nên ăn sáng lúc nào để kiểm soát đường huyết?
VOV.VN - Thời điểm ăn sáng có thể ảnh hưởng đến đường huyết ở người mắc tiểu đường. Chuyên gia khuyến nghị không nên áp dụng một khung giờ cứng nhắc mà cần dựa trên đường huyết, cảm giác đói, thuốc điều trị và chế độ sinh hoạt của mỗi người.
Bữa sáng là bữa ăn đầu tiên sau một khoảng thời gian dài nhịn ăn qua đêm. Với người mắc tiểu đường, nhiều người băn khoăn nên ăn ngay sau khi thức dậy hay chờ thêm một thời gian.
Theo các chuyên gia chăm sóc và giáo dục bệnh tiểu đường, không có một “giờ vàng” phù hợp với tất cả mọi người. Thời điểm ăn sáng cần được cá thể hóa dựa trên đường huyết, cảm giác đói, hormone, thuốc điều trị, mức độ vận động và lịch sinh hoạt. Do đó, thay vì cố định một giờ ăn sáng, người bệnh nên theo dõi phản ứng của cơ thể để tìm ra thời điểm và cách ăn phù hợp.
Không có một giờ ăn sáng phù hợp với tất cả
Theo chuyên gia chăm sóc và giáo dục bệnh tiểu đường, thời điểm ăn sáng phụ thuộc vào từng người. Một số người có thể ăn ngay sau khi thức dậy, trong khi những người khác có thể không cảm thấy đói vào thời điểm này.
Đường huyết vào buổi sáng cũng có thể chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố sinh lý. Hormone, chế độ ăn, căng thẳng và vận động đều có thể tác động đến chỉ số đường huyết, trong khi mức độ ảnh hưởng ở mỗi người không giống nhau.
Vì vậy, việc theo dõi đường huyết có thể giúp người mắc tiểu đường hiểu rõ hơn cơ thể phản ứng thế nào với thời điểm và thành phần của bữa sáng.
Một cách được chuyên gia dinh dưỡng và giáo dục bệnh tiểu đường khuyến nghị là kiểm tra đường huyết trước khi ăn và khoảng 2 giờ sau bữa ăn. Kết quả có thể giúp đánh giá bữa sáng có phù hợp với mục tiêu kiểm soát đường huyết hay không.
Nếu đường huyết sau ăn cao hơn mức mục tiêu, người bệnh có thể cần xem xét lại thành phần bữa ăn, mức độ vận động hoặc thuốc điều trị theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Vận động nhẹ sau ăn, chẳng hạn đi bộ, cũng có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết, đặc biệt khi chỉ số tăng cao sau bữa sáng.
Vì sao bữa sáng quan trọng với đường huyết?
Không chỉ thời điểm ăn, lựa chọn thực phẩm trong bữa sáng cũng có vai trò quan trọng đối với kiểm soát đường huyết. Bữa sáng cung cấp năng lượng và các dưỡng chất cần thiết sau một đêm. Duy trì bữa sáng hợp lý cũng giúp phân bổ lượng carbohydrate trong ngày thay vì tập trung quá nhiều vào một hoặc hai bữa lớn.
Theo chuyên gia dinh dưỡng và quản lý dinh dưỡng, sức khỏe, bữa sáng có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết bằng cách giúp hạn chế những biến động glucose trong ngày và cung cấp thêm cơ hội để bổ sung các dưỡng chất cần thiết.
Một bữa sáng cân bằng cũng có thể giúp duy trì cảm giác no đến bữa trưa, từ đó hạn chế việc ăn quá nhiều hoặc lựa chọn thực phẩm kém lành mạnh giữa các bữa.
Xây dựng bữa sáng cân bằng như thế nào?
Bữa sáng dành cho người mắc tiểu đường không nhất thiết chỉ gồm trứng, thịt xông khói, ngũ cốc với sữa hoặc nước ép. Các loại đậu, rau, rau xanh và trái cây có thể được kết hợp linh hoạt trong bữa ăn. Những thực phẩm thực vật ít qua chế biến thường cung cấp chất xơ và nhiều dưỡng chất, đồng thời có thể giúp tăng cảm giác no.
Chất xơ cũng có vai trò quan trọng trong chế độ ăn dành cho người mắc tiểu đường bởi có thể hỗ trợ sức khỏe đường ruột và góp phần kiểm soát đường huyết.
Khi xây dựng khẩu phần, có thể áp dụng mô hình “đĩa ăn dành cho người tiểu đường”: một nửa đĩa là rau không chứa nhiều tinh bột, một phần tư là protein nạc và một phần tư còn lại là thực phẩm chứa carbohydrate chất lượng.
Theo chuyên gia, một bữa sáng cân bằng nên kết hợp protein nạc, thực phẩm giàu chất xơ và nguồn carbohydrate chất lượng, đồng thời điều chỉnh khẩu phần dựa trên đường huyết và mức độ vận động.
Một số lựa chọn có thể gồm yến mạch giàu chất xơ kết hợp protein, trứng với rau củ hoặc bánh mì nguyên cám ăn cùng bơ hạt. Tuy nhiên, khẩu phần và loại thực phẩm phù hợp cần được điều chỉnh theo nhu cầu và phản ứng đường huyết của từng người.
Tìm ra bữa sáng phù hợp với cơ thể
Mỗi người có thể phản ứng khác nhau với cùng một loại thực phẩm. Vì vậy, việc theo dõi đường huyết sau ăn có thể giúp nhận biết những món ăn phù hợp cũng như những thực phẩm khiến đường huyết tăng nhanh.
Chẳng hạn, có người nhận thấy đường huyết tăng nhanh và cảm giác đói quay trở lại sớm khi ăn ngũ cốc với sữa, trong khi bánh mì kết hợp bơ hạt lại giúp họ no lâu và duy trì đường huyết ổn định hơn. Điều này cho thấy không có một thực đơn tiểu đường hay thời điểm ăn sáng duy nhất phù hợp với tất cả mọi người.
Thay vì quá chú trọng vào việc phải ăn sáng đúng một giờ cố định, người mắc tiểu đường nên quan tâm đồng thời đến cảm giác đói, đường huyết trước và sau ăn, thành phần bữa ăn và mức độ vận động.
Một bữa sáng phù hợp không chỉ nằm ở việc ăn lúc mấy giờ, mà còn phụ thuộc vào ăn gì, ăn bao nhiêu và cơ thể phản ứng như thế nào sau bữa ăn. Nếu đang sử dụng insulin hoặc các thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết, người bệnh không nên tự ý bỏ hoặc trì hoãn bữa sáng mà cần trao đổi với nhân viên y tế để xây dựng lịch ăn phù hợp với phác đồ điều trị.