Ô Loan bảo tồn san hô và văn hóa làng biển để làm du lịch cộng đồng
VOV.VN - Dự án thúc đẩy quản lý bảo tồn rạn san hô gắn với phát triển du lịch cộng đồng tại xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của người dân địa phương mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế xanh nơi đây.
Dự án "Thúc đẩy quản lý bảo tồn rạn san hô gắn với phát triển du lịch cộng đồng và phát huy giá trị văn hóa làng biển" tại xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý, bảo tồn rạn san hô, bảo vệ môi trường gắn với việc khai thác, phát triển nguồn lợi thủy sản tại khu vực Hòn Yến. Đồng thời, phát triển sinh kế và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, dịch vụ gắn với phát triển du lịch cộng đồng cho người dân; thông qua việc phát triển kinh tế tập thể hợp tác xã (HTX), từ đó gắn kết cộng đồng cùng tham gia vào việc quản trị tài nguyên, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa làng biển.
Bà Nguyễn Thị Hồng Thái - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đắk Lắk, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Đắk Lắk cho biết, mặc dù thời gian thực hiện chưa dài, dự án đã bám sát tiến độ đề ra, nhiều hoạt động truyền thông, tập huấn, nâng cao năng lực, bảo vệ môi trường và bảo tồn rạn san hô đạt kết quả tích cực, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng và từng bước phát huy vai trò của người dân trong phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn tài nguyên biển.
Kết quả nổi bật của Dự án về du lịch cộng đồng, mở rộng sinh kế tại xã Ô Loan là việc nâng cao toàn diện về kỹ năng, nhận thức, năng lực phục vụ khách... cho những người dân làng biển, giúp chuyên nghiệp hóa các dịch vụ du lịch. Thông qua các lớp tập huấn nghiệp vụ tổ chức ngay tại địa phương, đông đảo người dân được đào tạo về kỹ năng hướng dẫn du khách, nghiệp vụ nấu ăn, sản xuất đồ lưu niệm thủ công bằng các vật dụng sẵn có ở làng chài.
Ngoài ra, các lớp tập huấn hướng đến việc thay đổi tư duy cho người dân và hợp tác xã từ "sản xuất đơn thuần" sang "kinh doanh gắn với thị trường". Người dân được trang bị kỹ năng tiếp thị (marketing), biết cách xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm đặc hữu của địa phương (như nước mắm, hải sản khô, đồ thủ công...), từ đó giúp mở rộng sinh kế bền vững và gia tăng thu nhập. Mục tiêu cốt lõi là phát huy nội lực của cộng đồng, đưa mỗi người dân thành những "đại sứ du lịch" quảng bá tiềm năng, vẻ đẹp của địa phương.
Dự án cũng nâng cao năng lực của Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Hòn Yến, mở rộng các hộ làm nghề mắm truyền thống, nghề đan lưới, nghề nuôi yến vào hợp tác xã. Trên không gian số, các trang web chính thức, mạng xã hội, địa phương liên tục cập nhật các video giới thiệu vẻ đẹp hoang sơ của Hòn Yến và bảo vệ rạn san hô, cũng như các tour tuyến du lịch cộng đồng và giá trị văn hóa làng biển đặc trưng tới công chúng.
Song song với đó, hệ thống biển chỉ dẫn du lịch đã được lắp đặt đồng bộ tại các điểm nút giao thông quan trọng. Dự án đã trang bị và bàn giao cho hợp tác xã một số áo phao, kính ngắm san hô phục vụ cho hoạt động quan trắc và ngắm san hô. Ngoài lắp đặt phao khoanh vùng khu vực bảo tồn rạn san hô tại Hòn Yến, công tác dọn dẹp vệ sinh môi trường được thực hiện thường xuyên tại khu vực dọc bờ biển, xung quanh danh thắng Hòn Yến.
Dự án cũng tăng cường sự gắn kết, phối hợp giữa chính quyền, các tổ chức đoàn thể, hợp tác xã và cộng đồng dân cư trong công tác bảo tồn rạn san hô, bảo vệ môi trường và phát triển du lịch cộng đồng, tạo sự đồng thuận và trách nhiệm chung trong quản lý, khai thác bền vững tài nguyên địa phương.
Để du lịch cộng đồng xã Ô Loan phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới, địa phương đang nỗ lực chuẩn hóa và khai thác thử nghiệm một số tour du lịch cộng đồng gắn với tham quan các di tích lịch sử, tìm hiểu rạn san hô và các trải nghiệm văn hóa làng biển cho du khách. Xúc tiến xây dựng điểm trưng bày sản phẩm OCOP tại khu vực danh thắng Hòn Yến và hỗ trợ người dân giới thiệu, bày bán đặc sản, sản phẩm thủ công nhằm đa dạng hóa nguồn thu cho cộng đồng.
Bên cạnh đó, địa phương đặc biệt chú trọng khôi phục các giá trị văn hóa làng biển cốt lõi. Các yếu tố văn hóa phi vật thể đặc trưng như Lễ hội cầu ngư, hát văn, tín ngưỡng thờ thần Nam Hải... đang được nghiên cứu, hệ thống hóa bài bản để lồng ghép khéo léo vào hoạt động văn hóa du lịch, mang lại cho du khách những trải nghiệm sâu sắc về đời sống tâm linh, văn hóa của cư dân bản địa.
Sự chuyển dịch từ khai thác thô sơ sang làm kinh tế dịch vụ bài bản đang mở ra hướng đi mới, giúp những người ngư dân thuần túy tại xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk trở thành những người làm du lịch sinh thái chuyên nghiệp, vừa làm chủ nguồn thu nhập mới vừa đóng vai trò trực tiếp trong việc bảo vệ rạn san hô quê hương.