Cà Mau: Người phụ nữ trẻ góp phần đưa nông sản U Minh Hạ đi mọi miền
VOV.VN - Chuyển từ trồng lúa sang cây bồn bồn giúp người dân U Minh Hạ phát triển kinh tế, nhưng việc nhân rộng mô hình lại khiến đầu ra bấp bênh hơn. Trước khó khăn đó, chị Đặng Yến Như (ấp 4, xã Khánh An) đã chủ động ứng dụng nền tảng số để tìm thị trường tiêu thụ, đồng thời đồng hành cùng bà con nâng tầm nông sản.
Vùng đất trũng phèn Khánh An vốn gắn liền với sắc nước màu nâu đỏ đặc trưng của vùng rừng U Minh Hạ. Trước đây, bên cạnh việc giữ rừng, trồng lúa là nghề sống chính của bà con địa phương. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế từ cây lúa thấp, khoảng năm 2020 một số hộ dân đã tự phát chuyển sang trồng cây bồn bồn. Loại cây này rất phù hợp thổ nhưỡng địa phương, sinh trưởng tốt và mang lại nguồn thu nhập tốt hơn.
Thấy hiệu quả, nhiều hộ dân ở ấp 4, xã Khánh An và các ấp lân cận đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang trồng bồn bồn. Thế nhưng, khi diện tích tăng lên, bài toán đầu ra lại rơi vào bấp bênh khi phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái địa phương.
Bỏ phố về quê cùng nông dân
Thời điểm dịch bệnh Covid-19 bùng phát, chị Đặng Yến Như – một người con đã có vài năm làm trong lĩnh vực du lịch ở TP HCM trở về địa phương. Chứng kiến cảnh bà con nông dân vất vả thu hoạch từng cọng bồn bồn từ đồng trũng rồi lại bị thương lái ép giá, người phụ nữ trẻ không khỏi trăn trở. Với tư duy năng động của tuổi trẻ, chị bắt đầu tiếp cận thương mại điện tử, trực tiếp thực hiện các buổi livestream, quảng bá và bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội để mở rộng thị trường tiêu thụ cho nông sản quê nhà.
Nhận thấy tâm huyết và năng lực của chị, chính quyền địa phương đã vận động chị tham gia công tác Đoàn. Ở tuổi 28, chị quyết định bỏ qua cơ hội làm việc tại các thành phố lớn để ở lại gắn bó, phát triển kinh tế cùng bà con. Nhằm đưa việc sản xuất đi vào bài bản, năm 2023, HTX An Hòa được thành lập trên cơ sở 14 hộ ban đầu. Đến năm 2024, chị Đặng Yến Như được bầu làm Giám đốc HTX, đến nay đã phát triển lên 68 xã viên tại các ấp 3, 4, 5…
Chị Đặng Yến Như chia sẻ: “Hợp tác xã được thành lập xuất phát từ chính nhu cầu thực tế của người dân địa phương. Từ khi đi vào hoạt động, hợp tác xã đã mở rộng và tạo thêm nhiều đầu ra cho các sản phẩm từ cây bồn bồn. Hiện nay, chúng tôi đang tập trung khai thác tiêu thụ ở hai kênh chính: Một là kênh truyền thống thông qua việc buôn bán, cung cấp đa dạng các sản phẩm bồn bồn đến nhiều tỉnh, thành; hai là kết hợp đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử nhằm tạo thêm đầu ra, đồng thời quảng bá rộng rãi thương hiệu bồn bồn Cà Mau đến đông đảo người tiêu dùng trên cả nước”.
Mô hình canh tác kết hợp "dưới nước trồng bồn bồn, trên bờ trồng chuối" ở địa phương đã giúp bà con tối ưu hiệu quả. Chị Như đứng ra tổ chức sản xuất, hướng dẫn bà con nông dân đưa sản phẩm lên chợ số, đồng thời trực tiếp bao tiêu sản phẩm cho xã viên. Bên cạnh bồn bồn tươi và bồn bồn làm dưa chua, các xã viên còn đẩy mạnh chế biến chuối sấy khô, kẹo chuối, mứt chuối.
Đưa sản phẩm đi xa và hướng nâng tầm sản phẩm
Nhờ đẩy mạnh tiếp thị số, các sản phẩm nông sản không còn luẩn quẩn ở chợ quê mà đã đi tới Cần Thơ, TP HCM và nhiều tỉnh thành ở khắp các vùng miền trên cả nước. Hiện mỗi ngày, HTX tiêu thụ khoảng 3 tấn bồn bồn và khoảng 500 kg đến 1 tấn các sản phẩm chế biến từ chuối. Mô hình không chỉ giúp các hộ trồng bồn bồn đạt mức thu nhập khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng – cao hơn nhiều lần so với trồng lúa mà còn giải quyết việc làm cho đông đảo lao động địa phương.
Bà Dương Thị Nguyên, thành viên HTX An Hòa cho biết: "Thời gian qua, cùng với việc bán bồn bồn tươi, tôi còn tận dụng làm thêm bồn bồn dưa chua, mỗi ngày trung bình làm khoảng 15 - 20 kg. Nhìn chung, cây bồn bồn mang lại hiệu quả kinh tế và lợi nhuận cao hơn nhiều so với làm ruộng, lại cho thu nhập đều đặn mỗi ngày. Cây bồn bồn cũng tạo công ăn việc làm ổn định cho chị em hội viên phụ nữ ở địa phương, mỗi ngày đi làm cũng kiếm được từ 100.000 đến vài trăm nghìn đồng. Nhờ nguồn thu nhập ổn định này mà bà con ở đây xác định gắn bó lâu dài với cây bồn bồn, chứ giờ cũng không còn làm nghề gì khác".
Từng bước ứng dụng công nghệ kết hợp với kinh nghiệm sản xuất lâu năm của nông dân đã giúp vùng đất trũng phèn Khánh An dần thay da đổi thịt. Địa phương hiện đang định hướng hỗ trợ HTX An Hòa chuẩn hóa sản phẩm bồn bồn đạt chứng nhận OCOP, đồng thời đa dạng hóa mô hình bằng cách kết hợp nuôi cá đồng, ốc bươu và nghiên cứu công nghệ sấy khô, chế biến sâu để bảo quản sản phẩm được lâu hơn.
Chị Đặng Yến Như, cho biết thêm: “Trong thời gian tới, HTX sẽ tiếp tục mở rộng diện tích canh tác bồn bồn cho bà con. Thực tế cho thấy, cây bồn bồn đang mang lại lợi nhuận rất lớn, vừa giúp bà con gia tăng thu nhập, vừa giải quyết hiệu quả bài toán việc làm tại chỗ. Cụ thể, chị em phụ nữ có thêm việc làm từ khâu cắt, lột bồn bồn; còn những nam giới không có đất canh tác thì có thể làm nghề nhổ bồn bồn thuê. Việc này đã góp phần đáp ứng nhu cầu việc làm và hỗ trợ giảm nghèo hiệu quả ở địa phương. Chính vì vậy, hướng đi sắp tới của hợp tác xã là tiếp tục mở rộng diện tích trồng bồn bồn, đồng thời đẩy mạnh hơn nữa kênh bán hàng trên các sàn thương mại điện tử để đưa sản phẩm vươn xa, tạo đầu ra bền vững hơn”.
Hành trình đưa sản vật quê nhà vươn xa của người dân U Minh Hạ ghi dấu ấn đậm nét của những thanh niên trẻ tuổi, năng động như chị Đặng Yến Như. Chị đang là Trưởng Ban công tác MTTQ ấp 4, xã Khánh An và vẫn mang theo tâm huyết, quyết tâm phát triển kinh tế địa phương. Tại vùng đất có thế mạnh về nông nghiệp như U Minh Hạ nói riêng, Cà Mau nói chung, rất cần những người tuổi trẻ dễ tiếp cận với khoa học, công nghệ và chuyển đổi số để góp phần thổi làn gió mới, giúp nông dân vươn lên làm giàu bền vững ngay trên chính quê hương.