Chuyển trục công nghiệp, lời giải từ công nghệ cao và hệ sinh thái hàng không

Từ công nghiệp truyền thống đến hệ sinh thái công nghệ cao

Nhiều năm qua, công nghiệp là một trong những trụ cột quan trọng của kinh tế Đồng Nai. Tuy nhiên, khi không gian phát triển được mở rộng, đặc biệt với sự hình thành của sân bay quốc tế Long Thành, yêu cầu đặt ra không chỉ là thu hút thêm dự án, mở rộng sản xuất, mà còn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Theo các chuyên gia, Đồng Nai cần từng bước chuyển từ mô hình công nghiệp dựa nhiều vào lợi thế đất đai, lao động và quy mô sản xuất sang các ngành có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn hơn. Công nghiệp hỗ trợ, tự động hóa, sản xuất thông minh và những lĩnh vực gắn với hàng không, vũ trụ được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển.

Định hướng này cũng được lãnh đạo địa phương đặt ra trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai, cho biết địa phương hướng tới đổi mới các khu công nghiệp truyền thống, phát triển theo hướng sinh thái, xanh và thông minh: “Tới đây nữa là chúng ta phải định hướng để chuyển đổi các khu công nghiệp, không thể duy trì những khu công nghiệp đa ngành, đa nghề. Phải phấn đấu để có sự chuyển đổi theo mô hình khu công nghiệp sinh thái.”

Chuyển đổi công nghiệp vì vậy không chỉ là thay đổi ngành nghề sản xuất, mà còn là thay đổi cách tổ chức không gian và vận hành khu công nghiệp. Để thu hút doanh nghiệp công nghệ cao, địa phương cần tạo được môi trường đầu tư có chất lượng, trong đó hạ tầng, năng lượng, nguồn nhân lực, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo cùng hỗ trợ hoạt động sản xuất.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội bất động sản Việt Nam, cho rằng yếu tố quan trọng là chuyển tư duy phát triển bất động sản công nghiệp sang kiến tạo hệ sinh thái.

“Từ mô hình công nghiệp truyền thống, chúng ta cần thay đổi tư duy, chuyển từ tư duy phát triển bất động sản sang tư duy kiến tạo một hệ sinh thái. Giúp doanh nghiệp cần những giải pháp sử dụng ít tài nguyên, ít nước, ít điện hơn nhưng tạo ra giá trị gia tăng cao hơn", ông Tuấn Anh nói.

Một hệ sinh thái công nghiệp như vậy phải vượt ra ngoài phạm vi nhà xưởng. Doanh nghiệp cần hạ tầng kỹ thuật ổn định, dịch vụ hỗ trợ, lao động có kỹ năng và điều kiện để nâng cao công nghệ. Khi các mắt xích được kết nối, lợi ích từ một dự án có thể lan tỏa sang nhiều ngành nghề, thay vì chỉ dừng lại ở hoạt động sản xuất của riêng doanh nghiệp đó.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra khi Đồng Nai khai thác lợi thế của sân bay Long Thành: làm sao để hạ tầng hàng không không chỉ phục vụ vận chuyển, mà còn thúc đẩy sự hình thành các ngành công nghiệp và dịch vụ có giá trị cao hơn.

Đô thị sân bay: Mở rộng giá trị từ lợi thế Long Thành

Trong định hướng phát triển mới, mô hình “đô thị sân bay” được xem là một cách tổ chức không gian kinh tế xoay quanh sân bay Long Thành. Theo đó, sân bay không tồn tại độc lập, mà cần kết nối với công nghiệp, logistics, thương mại, dịch vụ và các đô thị trong vùng.

Bà Trịnh Tú Anh, chuyên gia quy hoạch cho rằng cần nhìn nhận khu vực đô thị sân bay như một hệ sinh thái có sự kết nối giữa nhiều loại hình hạ tầng và hoạt động kinh tế.

“Khu vực đô thị sân bay Long Thành không chỉ có riêng cảng hàng không mà là cả một hệ sinh thái để các hoạt động có thể kết nối được. Phải kết nối được các hoạt động hàng không với cảng biển, hệ thống cao tốc, cùng các hoạt động kinh tế, dịch vụ, du lịch liên quan", bà Tú Anh chia sẻ thêm.

Điểm cốt lõi của mô hình này là khả năng kết nối. Giao thông thuận lợi giúp hàng hóa di chuyển nhanh hơn; hệ thống logistics hỗ trợ chuỗi cung ứng; còn công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ kỹ thuật tạo điều kiện để doanh nghiệp khai thác tốt hơn lợi thế của sân bay.

Khi những lĩnh vực này phát triển đồng bộ, Long Thành có thể trở thành đầu mối thúc đẩy các hoạt động kinh tế vượt ra ngoài phạm vi cảng hàng không.

Theo ông Đỗ Lê Phúc Tâm, giảng viên Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, giá trị của đô thị sân bay không chỉ nằm ở hoạt động hàng không, mà còn ở những ngành nghề kinh tế phát triển xung quanh.

“Trên thực tế, giá trị gia tăng đến từ đô thị sân bay không chỉ là kinh tế hàng không, mà còn đến từ kinh tế phi hàng không. Vì vậy, cần đặt vấn đề phát triển du lịch Đồng Nai gắn với đô thị sân bay Long Thành, tận dụng thị trường quốc tế và nội địa, biến sân bay thành một điểm đến thay vì chỉ là một nút giao thông", ông Tâm nói.

Như vậy yêu cầu khai thác lợi thế Long Thành phải theo hướng đa ngành. Bên cạnh vận tải hàng không, Đồng Nai cũng tính đến khả năng phát triển logistics, thương mại, du lịch và các dịch vụ liên quan; đồng thời kết nối những hoạt động này với nền công nghiệp sẵn có của địa phương và mạng lưới kinh tế vùng.

Tuy nhiên, sân bay chỉ có thể tạo ra sức lan tỏa khi được đặt trong một không gian phát triển đồng bộ. Quy hoạch công nghiệp phải gắn với hạ tầng giao thông và nhu cầu đầu tư thực tế; nguồn nhân lực phải đáp ứng yêu cầu công nghệ mới; các dịch vụ đô thị cần đủ khả năng phục vụ doanh nghiệp, chuyên gia và người lao động.

Mục tiêu đến năm 2045, Thành phố Đồng Nai trở thành trung tâm hàng không hiện đại của khu vực châu Á - Thái Bình Dương vì vậy không chỉ là câu chuyện phát triển một sân bay quy mô lớn. Đó còn là quá trình chuyển đổi nền công nghiệp, hình thành hệ sinh thái dịch vụ và nâng cao vị trí của Đồng Nai trong chuỗi giá trị khu vực.

Từ nền tảng công nghiệp đã được xây dựng qua nhiều năm, Đồng Nai có cơ hội mở rộng không gian phát triển với sân bay Long Thành. Bài toán phía trước là biến lợi thế hạ tầng thành năng lực cạnh tranh thực chất, để công nghệ, công nghiệp hàng không, logistics và đô thị sân bay cùng tạo ra giá trị gia tăng và động lực tăng trưởng bền vững.

Nhà ga sân bay Long Thành tăng tốc hoàn thiện, chuẩn bị vận hành thử

VOV.VN - Dự án Sân bay Long Thành đang bước vào giai đoạn tăng tốc hoàn thiện nhà ga hành khách, sẵn sàng cho công tác vận hành thử từ tháng 10 và hướng tới mục tiêu khai thác thương mại vào cuối năm 2026.