ĐBQH lo ngại nguy cơ ô nhiễm từ pin xe điện khi hết vòng đời sử dụng
VOV.VN - Sáng 23/4, Quốc hội thảo luận dự án sửa đổi 4 luật thuế, trong đó nội dung về thuế tiêu thụ đặc biệt với xe điện thu hút nhiều ý kiến. Đại biểu đề nghị tiếp tục ưu đãi thuế đến năm 2030, đồng thời cảnh báo nguy cơ ô nhiễm từ pin thải và yêu cầu chính sách đồng bộ để bảo đảm hiệu quả.
Góp ý về dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, đại biểu Đoàn Hùng Vũ (đoàn Đồng Tháp) bày tỏ đồng tình với chính sánh đối với xe có động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin của Chính phủ. Trong đó có đề cập tình trạng ô nhiễm không khí do bụi, khí thải từ các hoạt động phát triển kinh tế xã hội và của phương tiện giao thông ở Việt Nam nói chung.
Theo đại biểu, tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, tình trạng ô nhiễm không khí đang ở mức nghiêm trọng. Bản thân ông trong thời gian tham dự kỳ họp đã không thể duy trì thói quen chạy bộ buổi sáng do ảnh hưởng của không khí ô nhiễm, thậm chí bị ho khi hít phải không khí ngoài trời. Việc khuyến khích sử dụng xe điện là phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, cũng như cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam.
Tuy nhiên, đại biểu Đoàn Hùng Vũ quan tâm đến những rủi ro ô nhiễm môi trường do pin xe điện gây ra, nhất là khi pin bị hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng.
Trên cơ sở đó, đại biểu kiến nghị Quốc hội, Chính phủ xem xét song song hai nhóm chính sách. Một là, tiếp tục duy trì chính sách ưu đãi thuế đối với xe điện, hỗ trợ phát triển hệ thống trạm sạc, hạ tầng kỹ thuật và khuyến khích chuyển giao công nghệ sản xuất pin thân thiện với môi trường.
Hai là, ban hành quy định bắt buộc các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe điện phải thu hồi, tái chế pin đã qua sử dụng. Xây dựng hệ thống thu gom, xử lý chuyên nghiệp, đầu tư nghiên cứu công nghệ tái chế và thay thế các loại pin công nghệ cũ bằng loại pin thế hệ mới an toàn hơn với môi trường, để tránh tình trạng khắc phục được ô nhiễm này nhưng lại phát sinh một loại ô nhiễm khác.
Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) cho rằng hồ sơ hiện nay đã tương đối đầy đủ để ủng hộ việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế suất ưu đãi đối với xe ô tô chạy bằng pin có dưới 24 chỗ đến hết năm 2030.
Đại biểu đánh giá cao việc cơ quan soạn thảo đã tiếp thu theo hướng phù hợp về kỹ thuật lập pháp khi đưa nội dung này vào dự thảo luật thay vì ban hành nghị quyết riêng. Đồng thời, bày tỏ sự đồng tình với chính sách ưu đãi thuế do phù hợp với mục tiêu chuyển đổi xanh, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và góp phần tạo sự ổn định cho thị trường.
Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh ưu đãi thuế chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm với các điều kiện hỗ trợ cần thiết. Cụ thể, cần phát triển đồng bộ hạ tầng trạm sạc, nâng cao khả năng đáp ứng của lưới điện phân phối, có giải pháp xử lý pin sau sử dụng và tăng tỷ lệ nội địa hóa trong sản xuất.
Theo đại biểu, hồ sơ đánh giá tác động đã chỉ ra một số rủi ro như nguy cơ quá tải cục bộ lưới điện, thách thức trong xử lý pin thải và khả năng làm giảm thu ngân sách khoảng 10.000 tỷ đồng mỗi năm.
Từ đó, đại biểu đề nghị sau khi luật được thông qua, Chính phủ cần triển khai đồng bộ các giải pháp ngoài chính sách thuế, nhằm bảo đảm chính sách không chỉ dừng ở việc kích cầu tiêu dùng mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái giao thông xanh phát triển bền vững.