Điều phối tổng đàn vật nuôi để chấm dứt cảnh "giá cao tăng đàn, giá thấp giảm đàn"

Quản lý chăn nuôi không chỉ dừng ở từng cơ sở

Trong nhiều năm, ngành chăn nuôi thường xuyên đối mặt với tình trạng sản xuất thiếu ổn định khi người dân mở rộng đàn lúc giá tăng, nhưng lại thu hẹp sản xuất khi giá giảm. Vòng xoáy “được giá tăng đàn, mất giá giảm đàn” không chỉ khiến người chăn nuôi gặp khó khăn mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của cả ngành hàng.

Tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, đại biểu Nguyễn Như So (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh) cho rằng, bên cạnh việc tháo gỡ các rào cản thủ tục, cần bổ sung công cụ quản lý ở tầm ngành hàng, trong đó có điều phối tổng đàn vật nuôi theo vùng sinh thái và từng lĩnh vực sản xuất.

Theo đại biểu, pháp luật hiện hành chủ yếu tập trung quy định các điều kiện kỹ thuật đối với từng cơ sở chăn nuôi, nhưng chưa có nhiều công cụ để điều tiết quy mô sản xuất ở tầm vĩ mô. Điều này khiến thị trường thường xuyên xảy ra mất cân đối cung - cầu, người sản xuất phải tự điều chỉnh theo tín hiệu giá cả trong ngắn hạn.

Bên cạnh đó, quy định về mật độ chăn nuôi tính theo diện tích đất nông nghiệp hiện nay chưa phù hợp với sự phát triển của các mô hình chăn nuôi công nghệ cao, đặc biệt là các trang trại ứng dụng công nghệ tự động hóa, chuồng trại khép kín, xử lý chất thải tuần hoàn.

“Tôi đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu hoàn thiện quy định theo hướng quản lý dựa trên mức độ rủi ro, không chỉ căn cứ vào diện tích đất mà cần tính đến tổng quy mô đàn vật nuôi, sức chịu tải môi trường, năng lực xử lý chất thải, công nghệ chuồng trại và điều kiện bảo đảm an toàn sinh học”, đại biểu So nhấn mạnh.

Thừa nhận tiêu chuẩn đạt chuẩn, giảm thủ tục đánh giá lặp lại

Đại biểu Nguyễn Như So nêu thực tế, cùng một nhóm thông tin về tiêu chuẩn cơ sở, kết quả thử nghiệm, công bố hợp quy và thông tin sản phẩm nhưng doanh nghiệp phải thực hiện hai lần qua hai hệ thống của cơ quan quản lý nhà nước khác nhau. Việc yêu cầu doanh nghiệp thực hiện công bố không làm tăng hiệu quả quản lý nhà nước, nhưng lại phát sinh thêm thủ tục hành chính, thời gian xử lý và chi phí tuân thủ.

Vì thế, đối với sản phẩm thức ăn chăn nuôi đã thực hiện công bố thông tin trên cổng thông tin của cơ quan quản lý chuyên ngành theo Luật Chăn nuôi, đề nghị miễn công bố trên cơ sở dữ liệu về tiêu chuẩn đo lường chất lượng hoặc thực hiện liên thông dữ liệu giữa các hệ thống.

Tình trạng trên cũng diễn ra tương tự đối với điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi, vì thế đề xuất áp dụng cơ chế thừa nhận lẫn nhau đối với các cơ sở đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoặc đạt các tiêu chuẩn quốc tế như GMP, HACCP, FAMI-QS. Những cơ sở đáp ứng tiêu chuẩn không nên phải đánh giá lặp lại khi mở rộng sản xuất, góp phần giảm thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển mạnh sang hậu kiểm.

Trong lĩnh vực giống vật nuôi, đại biểu Nguyễn Như So kiến nghị, chuyển từ cơ chế khảo nghiệm bắt buộc sang công nhận tương đương có điều kiện. Những giống đã được thương mại hóa, được đánh giá tại các quốc gia có hệ thống quản lý tiên tiến cần được xem xét thừa nhận hồ sơ, chứng chỉ và kết quả đánh giá quốc tế; chỉ kiểm tra bổ sung đối với các yêu cầu đặc thù của Việt Nam.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung cơ chế khuyến khích kinh tế tuần hoàn trong chăn nuôi, tạo hành lang pháp lý cho việc thu gom, tái chế chất thải thành phân bón hữu cơ, khí sinh học và các sản phẩm tái chế khác.

Giảm thủ tục hành chính, vẫn cần điều kiện quản lý

Ở góc nhìn khác, đại biểu Phùng Đức Tiến (Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa) cho rằng, cắt giảm thủ tục hành chính không đồng nghĩa với bỏ các điều kiện quản lý trong lĩnh vực đặc thù. Theo đại biểu, dự án Luật lần này tập trung tháo gỡ những thủ tục không còn phù hợp, còn việc sửa đổi toàn diện các luật sẽ được thực hiện theo lộ trình của Quốc hội, gắn với yêu cầu phát triển từng giai đoạn. Vì vậy, các ngành như chăn nuôi, trồng trọt, lâm nghiệp, thủy sản vẫn cần những điều kiện quản lý cần thiết.

Dẫn chứng về lĩnh vực giống, đại biểu cho rằng, nếu trước đây “nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống” thì nay giống đã trở thành yếu tố quyết định trong sản xuất nông nghiệp. Trong bối cảnh công nghệ chuyển gen, chỉnh sửa gen phát triển, việc quản lý điều kiện sản xuất giống là cần thiết. Đặc biệt, chu kỳ tạo giống kéo dài, như bò, trâu mất 4-5 năm, cây lâm nghiệp khoảng 8 năm, nhiều giống thủy sản 8-9 năm mới sinh sản, nên không thể bỏ hoàn toàn các điều kiện quản lý.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu quản lý từ sớm đối với môi trường và dịch bệnh. Mỗi năm, nước ta phát sinh khoảng 156,7 triệu tấn phế phụ phẩm nông nghiệp, trong đó chăn nuôi trên 60 triệu tấn; ô nhiễm từ chăn nuôi, nhất là chăn nuôi lợn, đang tạo áp lực lớn. Bên cạnh đó, theo FAO, khoảng 70-75% bệnh truyền nhiễm mới nổi có nguồn gốc từ động vật lây sang người, đòi hỏi hoạt động sản xuất nông nghiệp phải được kiểm soát bằng các điều kiện phù hợp.

Khoa học công nghệ “kích hoạt” tăng trưởng mới cho ngành chăn nuôi, thú y Việt Nam

VOV.VN - Sáng 28/3, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị Khoa học, Công nghệ Chăn nuôi và Thú y toàn quốc lần thứ nhất, thu hút khoảng 750 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế tham dự.