Hải Phòng mở lối cho doanh nghiệp nội vào chuỗi FDI

Hải Phòng có nền tảng công nghiệp chế biến, chế tạo phát triển, hệ thống khu kinh tế, khu công nghiệp cùng hạ tầng cảng biển - logistics tương đối đồng bộ. Sự hiện diện của các tập đoàn FDI trong những ngành như điện tử, ô tô, cơ khí và dệt may tạo ra nhu cầu cung ứng lớn ngay tại địa phương. Đây là lợi thế rõ ràng, nhưng giá trị giữ lại cho kinh tế thành phố phụ thuộc vào việc doanh nghiệp trong nước có đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, tiến độ, giá thành và khả năng truy xuất hay không.

Ông Trần Văn Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng cho biết: "Chúng ta không chỉ quan tâm đến số lượng FDI mà còn phải quan tâm đến tỷ lệ nội địa hóa tăng đến đâu, cộng đồng doanh nghiệp thành phố tham gia sâu đến đâu, logistics thông minh đến đâu và dữ liệu dùng được đến đâu... Nhà đầu tư phải mang công nghệ, mang quản trị, đổi mới sáng tạo, những tiêu chuẩn rất cao và có khả năng kéo được doanh nghiệp nội địa cùng tham gia vào chuỗi cung ứng đó".

Để đi từ doanh nghiệp gia công đơn lẻ lên nhà cung ứng cấp 1, cấp 2, doanh nghiệp nội địa phải đầu tư máy móc, hoàn thiện quy trình quản trị chất lượng và đáp ứng các bộ tiêu chuẩn của từng khách hàng FDI. Thời gian qua, Hải Phòng đã tổ chức các hoạt động kết nối cung - cầu, hỗ trợ cải tiến sản xuất, đổi mới công nghệ và giúp doanh nghiệp tiếp cận yêu cầu kỹ thuật của các tập đoàn. Tuy nhiên, năng lực của doanh nghiệp không thể nâng lên chỉ sau một vài cuộc kết nối; quá trình này cần đơn hàng đủ ổn định, tư vấn kỹ thuật sát nhu cầu và cơ chế hỗ trợ có thể tiếp cận được.

Một nút thắt khác là nhân lực kỹ thuật và mặt bằng sản xuất. Nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có quy mô vừa và nhỏ, chỉ cần nhà xưởng vài nghìn mét vuông nhưng phải nằm gần khu sản xuất để giảm chi phí vận chuyển, đáp ứng nhanh đơn hàng. Trong khi đó, quỹ đất tại các khu, cụm công nghiệp thường được tổ chức theo lô lớn.

Ông Phạm Đoàn Tùng, Chủ tịch Hiệp hội Hỗ trợ phát triển công nghiệp Hải Phòng cho biết: "Hiện nay, các khu, cụm công nghiệp đang thiên về phục vụ các doanh nghiệp lớn. Chúng ta chưa chú trọng và giám sát việc để dành đất cho các doanh nghiệp sản xuất phụ trợ. Các doanh nghiệp sản xuất phụ trợ chủ yếu là sản xuất đinh, bu lông, ốc vít, các linh kiện, các chi tiết thì họ không cần diện tích vài ha; đôi khi chỉ là 1.000 đến 3.000 m², lớn nhất là 5.000 m² là đã đủ đặt tất cả các hệ thống máy móc, gia công các chi tiết cơ khí, các linh kiện rồi".

Ngày 23/7/2026, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 2843/QĐ-UBND phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035. Chương trình ưu tiên 5 nhóm ngành gồm điện tử, công nghiệp công nghệ cao, cơ khí chế tạo, ô tô và dệt may - da giày; đồng thời tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đào tạo nhân lực, nghiên cứu, đổi mới và chuyển giao công nghệ.

Hải Phòng cũng đặt mục tiêu, đến năm 2030 phấn đấu có từ 300 đến 350 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đủ năng lực tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI và các tập đoàn đa quốc gia; đến năm 2035 tăng lên 450 đến 500 doanh nghiệp. Mục tiêu về số lượng khá rõ ràng, nhưng kết quả thực chất còn phải được đo bằng số doanh nghiệp có hợp đồng cung ứng ổn định, vị trí của họ trong chuỗi và phần giá trị gia tăng được tạo ra tại Hải Phòng.

Dòng vốn FDI đang dịch chuyển theo hướng coi trọng hơn chất lượng nhân lực, năng lực công nghệ, hạ tầng và hệ sinh thái doanh nghiệp tại địa phương. Vì vậy, cạnh tranh thu hút đầu tư không còn chỉ là câu chuyện ưu đãi hay chi phí thấp.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Cảnh Cường, giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, nguyên Tham tán Công sứ Việt Nam tại Bỉ và Liên minh châu Âu nhận định:"Chúng ta đã thành công trong việc trở thành một trung tâm sản xuất lớn, nhưng câu hỏi đặt ra bây giờ là chúng ta sẽ tiếp tục duy trì một nền công nghiệp gia công chi phí thấp hay sẽ vươn lên thành một quốc gia công nghiệp hóa trong chuỗi giá trị toàn cầu? Câu trả lời theo tôi là: Việt Nam sẽ trở thành một nước công nghiệp hóa, trong đó có vai trò quan trọng của FDI thế hệ mới". 

Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cũng đặt trọng tâm vào chất lượng, hiệu quả, chuyển giao công nghệ, khả năng tham gia chuỗi cung ứng và kết nối với doanh nghiệp trong nước. Với Hải Phòng, tinh thần đó chỉ trở thành kết quả khi khoảng cách giữa nhà máy FDI và doanh nghiệp nội địa được rút ngắn bằng những đơn hàng cụ thể, đội ngũ kỹ thuật đáp ứng yêu cầu và mặt bằng sản xuất phù hợp. Khi nhiều linh kiện, phụ tùng và dịch vụ được cung ứng ngay tại chỗ, dòng vốn FDI mới thực sự tạo thêm năng lực cho khu vực doanh nghiệp trong nước và làm dày hơn nền công nghiệp của thành phố.

Hải Phòng thu hút FDI chất lượng cao, tạo sức lan tỏa

VOV.VN - Với lợi thế về cảng biển, logistics, hạ tầng công nghiệp và vị trí trong chuỗi cung ứng khu vực, Hải Phòng đang đứng trước cơ hội đón dòng vốn FDI thế hệ mới. Thành phố sẽ lựa chọn và tạo điều kiện thế nào để dòng vốn này thực sự tạo giá trị lâu dài?