Kinh tế tập thể đánh thức nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng

Kinh tế tập thể tạo động lực xuất khẩu nông sản

Những đơn hàng của đối tác nước ngoài, sản phẩm lục bình mỹ nghệ của nhiều cơ sở sản xuất được tập hợp về Hợp tác xã Quang Minh, phường Đạo Thạnh, tỉnh Đồng Tháp để gia công, hoàn thiện và đóng gói xuất khẩu. Từ nguồn nguyên liệu và lực lượng lao động phân tán, HTX đã tổ chức thành một chuỗi cung ứng, đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế.

“Sản phẩm xuất sang thị trường Mỹ khoảng 4 triệu USD, các thị trường lẻ khác khoảng 1 triệu USD và các sản phẩm từ lục bình chiếm khoảng 55%. Làm sản phẩm từ sợi nhựa mẫu mã phong phú, nhưng thời điểm gần đây do chiến tranh khiến hạt nhựa tăng giá rất cao, nhu cầu sản phẩm làm từ dây nhựa đang giảm xuống, sản phẩm từ lục bình lại tăng lên”, ông Cao Dũng Khanh, Giám đốc HTX Quang Minh, tỉnh Đồng Tháp chia sẻ.

Nếu HTX Quang Minh phát huy lợi thế từ sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, thì HTX Hưng Thịnh Phát, xã Tân Thuận Bình, đang mở rộng cơ hội xuất khẩu cho các sản phẩm nông nghiệp. Sau các sản phẩm từ dừa, đơn vị tiếp tục tìm kiếm khách hàng cho mặt hàng thanh long, từng bước tiếp cận những yêu cầu khắt khe hơn của thị trường quốc tế. Lô thanh long xuất khẩu đầu tiên sang Australia được xem là bước thử nghiệm, tạo cơ sở để HTX tiếp tục hoàn thiện quy trình và mở rộng thị trường.

“Đơn hàng thanh long đi Australia xuất phát từ khách hàng đặt theo tiêu chuẩn hàng sạch, test dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Từ đơn hàng đầu tiên mới chạm ngưỡng 12 tấn, sau khi khách hàng xem xét đánh giá chất lượng sản phẩm sẽ tăng khối lượng ở những đơn tiếp theo”, ông Nguyễn Trung Quý, Giám đốc HTX Hưng Thịnh Phát, tỉnh Đồng Tháp cho biết.

Từ thực tế xuất khẩu cho thấy, muốn mở rộng thị trường, các HTX phải chủ động từ khâu tổ chức nguồn hàng đến kiểm soát chất lượng. Khi sản xuất được liên kết chặt chẽ, nông sản có thêm cơ hội tiếp cận DN thu mua, còn người sản xuất từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Đây cũng là định hướng được Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đồng Tháp đang tập trung triển khai, thông qua vận động thành lập mới các HTX và kết nối doanh nghiệp với các đơn vị sản xuất.

“Trong kinh tế tập thể, HTX có vai trò rất quan trọng trong đóng góp phát triển kinh tế của tỉnh Đồng Tháp. Liên minh đã vận động, tuyên truyền, thành lập mới các HTX đồng thời kết nối các DN để liên kết từ đầu vào đến tiêu thụ đầu ra cho các HTX trong chuỗi giá trị; các HTX cũng đã góp phần đẩy mạnh việc xuất khẩu nông sản, đóng góp vào sự phát triển chung về kinh tế- xã hội 2 con số của tỉnh”, ông Lê Quang Cường, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đồng Tháp cho biết.

Tổ chức sản xuất ứng dụng khoa học công nghệ

Không chỉ trong lĩnh vực xuất khẩu, vai trò tổ chức sản xuất của HTX còn thể hiện rõ ở ngành hàng lúa gạo. Khi các hộ nông dân cùng thống nhất giống, quy trình canh tác và phương thức liên kết, việc kiểm soát chất lượng cũng như kết nối tiêu thụ có điều kiện thuận lợi hơn.

HTX Dịch vụ nông nghiệp Tân Cường, xã Phú Cường hiện tổ chức sản xuất trên diện tích khoảng 550ha với 3 vụ/năm. Trên cơ sở vùng nguyên liệu tập trung và thống nhất giống sản xuất, HTX đang hướng đến liên kết với doanh nghiệp để cung ứng vật tư và bao tiêu sản phẩm cho thành viên.

Ông Huỳnh Văn Kha, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Tân Cường cho biết, HTX hiện có khoảng 550 ha đất sản xuất 3 vụ cũng là thế mạnh của HTX khi bà con nông dân chỉ quy hoạch sản xuất 1 loại giống. “Nắm được lợi thế của mình, thời gian tới hội đồng quản trị cũng làm việc với Tập đoàn Việt Mỹ để bao tiêu sản phẩm đầu ra cho bà con nông dân; phía tập đoàn sẽ cung ứng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật xuống từng bà con nông dân; sau đó cuối vụ thu mua lại”, ông Kha cho hay.

Bên cạnh liên kết tiêu thụ, yêu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất còn đặt ra bài toán giảm chi phí và sử dụng tài nguyên hợp lý. Trong ngành hàng lúa gạo, Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tạo điều kiện để các HTX đổi mới phương thức canh tác, hướng đến sản xuất bền vững hơn. HTX Dịch vụ nông nghiệp Thắng Lợi là 1 trong những đơn vị tham gia các mô hình thuộc chương trình TRVC và Đề án 1 triệu ha lúa. HTX đang tính toán đầu tư thiết bị xử lý rơm rạ sau thu hoạch, thay dần tập quán đốt rơm ngoài đồng bằng giải pháp trả lại chất hữu cơ cho đất.

“Trong xu hướng hiện nay chỉ có con đường giảm giá thành và vùi rơm, rạ, theo quy trình của SRP để trả lại màu mỡ cho đất. Hướng của HTX hiện nay đang tiến hành mua máy móc  để vùi rơm rạ, khi vốn HTX không có nhiều nếu làm đạt sẽ nhờ Nhà nước hỗ trợ thêm”, ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc HTX Thắng Lợi cho biết.

Từ mở rộng thị trường đến đổi mới phương thức canh tác, các mô hình cho thấy kinh tế tập thể đang đảm nhận nhiều vai trò trong nền kinh tế địa phương. Hiệu quả của khu vực này không chỉ nằm ở quy mô từng HTX, mà còn ở khả năng huy động thành viên, tổ chức nguồn lực và đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất.

Để khai thác tốt hơn tiềm năng này, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ đang được xác định là những nhiệm vụ cần tập trung. Các HTX từng bước đầu tư máy móc, thiết bị, sử dụng điện thoại thông minh trong điều tiết nước, ứng dụng máy bay không người lái trong phun phân, phun thuốc; đồng thời chủ động cập nhật kiến thức và chính sách mới.

Ông Lê Quang Cường, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đồng Tháp cho biết, hiện nay Liên minh HTX đã ban hành kế hoạch 100 ngày để giải quyết cái ‘điểm nghẽn’ trong chuyển đổi số cũng như áp dụng khoa học công nghệ. “Các HTX cũng đã mạnh dạn đầu tư máy móc, thiết bị, áp dụng tiến bộ khoa học-kỹ thuật trên đồng ruộng, như smartphone để điều tiết nước; sử dụng máy bay không người lái để phun phân, phun thuốc; đã cơ giới hóa 100% trong thu hoạch nông sản. Ngoài ra, các HTX chủ động tham gia lớp tập huấn do liên minh tổ chức nhằm chuyển đổi số cũng như cập nhật kiến thức, chính sách mới”, ông Cường cho biết.

Phát huy hiệu quả kinh tế tập thể vì vậy không chỉ là mở rộng số lượng HTX, quan trọng hơn là nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, tăng cường liên kết và tạo ra giá trị thiết thực cho thành viên. Khi nguồn lực về lao động, đất đai, kinh nghiệm sản xuất và tinh thần hợp tác được kết nối hiệu quả, kinh tế tập thể sẽ có thêm điều kiện đóng góp vào sự phát triển chung của địa phương.

Từ những đơn hàng xuất khẩu đến những cánh đồng sản xuất theo hướng xanh, các HTX ở Đồng Tháp đang từng bước biến lợi thế sẵn có thành giá trị kinh tế. Đây là nền tảng để người dân nâng cao thu nhập, sản phẩm địa phương mở rộng thị trường và tỉnh có thêm động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững.

Đại hội VII Liên minh HTX Việt Nam: Dẫn dắt kinh tế tập thể bước vào kỷ nguyên số

VOV.VN - Ngày 25/8, tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Liên minh Hợp tác xã (HTX) Việt Nam lần thứ VII chính thức khai mạc, đánh dấu bước chuyển chiến lược đưa tinh thần hợp tác 80 năm gắn kết chặt chẽ cùng làn sóng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kiến tạo động lực phát triển mới.