Nhiều thách thức cho mục tiêu tăng trưởng chặng nước rút cuối năm

Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội, phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia tháng 10 và 10 tháng năm 2026 của Bộ Tài chính, kinh tế Việt Nam tiếp tục xu hướng tích cực, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm. Đáng chú ý, IMF nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 của Việt Nam từ 7,1% lên 8,4%; tổ chức xếp hạng tín nhiệm R&I lần đầu đưa Việt Nam vào nhóm xếp hạng đầu tư.

Sản xuất, xuất nhập khẩu và đầu tư công ghi nhận nhiều điểm sáng

Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, nhất là xung đột tại Trung Đông, giá xăng dầu thế giới tháng 10 tăng 3-4,2% so với tháng 9, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng trên nhiều lĩnh vực. Trong nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt xử lý các vấn đề lạm phát, nhập siêu, lãi suất, đầu tư công, doanh nghiệp; giao kịch bản tăng trưởng quý IV cho từng bộ, địa phương.

Sản xuất công nghiệp tiếp tục khởi sắc. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 10 ước tăng 15% so với cùng kỳ, đưa mức tăng 10 tháng lên 12,4%; trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 13%. Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) đạt 52,3 điểm, đánh dấu tháng thứ 16 liên tiếp trên 50 điểm.

Tiêu dùng 10 tháng tăng 13,5%, nằm trong phạm vi mục tiêu cả năm 13-15%; khách quốc tế đạt 19,5 triệu lượt, tăng 13,8%.

Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục là điểm sáng khi vốn FDI đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74%; vốn thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%.

Đặc biệt, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, đạt trên 1.010 tỷ USD, tăng 32,3%. Trong đó, xuất khẩu đạt 499,24 tỷ USD, tăng 27,5%, vượt mục tiêu tăng trưởng cả năm 15-16%.

Trong 10 tháng, có 243.600 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, cao hơn 33,9% so với số doanh nghiệp rút lui. Vốn đăng ký bình quân của doanh nghiệp thành lập mới đạt 13,2 tỷ đồng, tăng 34,8% so với cùng kỳ.

Thu ngân sách nhà nước đạt 2,44 triệu tỷ đồng, bằng 96,4% dự toán, tăng 11%. Cùng với đó, các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí với quy mô khoảng 366.600 tỷ đồng tiếp tục được thực hiện nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Giải ngân vốn đầu tư công đạt 708.570 tỷ đồng, bằng 74,1% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ 217.500 tỷ đồng về số tuyệt đối và 19,7% về tỷ lệ. Từ kỳ tháng 10/2026, việc chấm điểm giải ngân chính thức được triển khai; trong đó, 7 bộ, cơ quan và 13 địa phương giải ngân rất tốt.

Công tác hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và phát triển hạ tầng chiến lược tiếp tục được thúc đẩy. Chính phủ đã trình Quốc hội 43 dự án luật, nghị quyết tại Kỳ họp thứ 2. Đến hết tháng 10/2026, có 902 dự án tồn đọng hoàn thành, đưa vào sử dụng, với tổng mức đầu tư 342.600 tỷ đồng. Việt Nam cũng xếp thứ 43/139 về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026, tăng 1 bậc.

Áp lực lạm phát, nhập siêu và khó khăn của doanh nghiệp vẫn hiện hữu

Bên cạnh những kết quả tích cực, Bộ Tài chính nhận định, hoạt động sản xuất, kinh doanh vẫn còn nhiều khó khăn, chưa tạo được đột phá theo yêu cầu tăng trưởng quý IV ở mức 12,5%.

Theo khảo sát PMI, sản lượng và đơn hàng mới tăng chậm nhất trong 6 tháng; đơn hàng xuất khẩu mới tiếp tục giảm, việc làm giảm nhẹ tháng thứ 3 liên tiếp. Tiêu dùng 10 tháng nếu loại trừ yếu tố giá chỉ tăng khoảng 7,7%. Tại TP.HCM, tiêu dùng tăng 12,44%, thấp nhất cả nước.

Dù tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng cao, cán cân thương mại vẫn mất cân đối. Nhập siêu 10 tháng ở mức 12,07 tỷ USD, chủ yếu do nhập siêu máy vi tính, điện tử với 65,84 tỷ USD, tăng 82,8%, và nguyên, nhiên liệu với 26,43 tỷ USD, tăng 49,4%.

Chênh lệch cán cân thương mại giữa các khu vực doanh nghiệp cũng đáng chú ý. Doanh nghiệp trong nước nhập siêu 36,9 tỷ USD, tăng 92,2%, trong khi khu vực FDI xuất siêu 24,83 tỷ USD, giảm 35,8%. Trong 2 tháng cuối năm, nhập siêu có thể tăng trở lại do nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất đầu năm 2027.

Về đầu tư, cả nước còn 1.206 dự án tồn đọng chưa hoàn thành tháo gỡ, với tổng mức đầu tư 873.000 tỷ đồng. Đối với đầu tư công, các dự án giao thông trọng điểm mới giải ngân 66,8% kế hoạch đã phân bổ; trong đó, 24/103 dự án, dự án thành phần có tỷ lệ giải ngân dưới 40%. Giải ngân các Chương trình mục tiêu quốc gia mới đạt 11,1% dự toán, kế hoạch. Các dự án tiếp tục gặp khó khăn về giải phóng mặt bằng, vật liệu, nhân công; giá vật liệu xây dựng tăng cao.

Một thách thức đáng lưu ý khác là dư địa điều hành kinh tế vĩ mô đang thu hẹp. Lạm phát tháng 10 ở mức 5,09% so với cùng kỳ; bình quân 10 tháng tăng 4,57%, cao hơn mục tiêu cả năm khoảng 4,5% và là mức cao nhất cùng kỳ giai đoạn 2021-2026, chủ yếu do giá xăng dầu. Có 13/34 địa phương ghi nhận lạm phát 10 tháng từ 4,6% trở lên.

Kinh tế Việt Nam bứt tốc qua những con số ấn tượng

VOV.VN - Kinh tế Việt Nam 10 tháng năm 2026 ghi nhận nhiều dấu ấn quan trọng khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký tăng 74%; thu ngân sách nhà nước đạt gần 2,44 triệu tỷ đồng... Sản xuất công nghiệp và các hoạt động thương mại, dịch vụ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Thị trường tài chính, tiền tệ và tín dụng chịu nhiều sức ép. Dư nợ tín dụng không tăng trong tháng 10, thấp hơn cùng kỳ; theo Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay mới đã vượt 10%/năm. Huy động vốn từ các tổ chức kinh tế đến ngày 21/10 chỉ tăng 5,83% so với cuối năm 2025, phản ánh khó khăn về dòng tiền của doanh nghiệp. Nợ xấu cũng là vấn đề cần tiếp tục lưu ý.

Thu ngân sách nhà nước có dấu hiệu chậm lại. Riêng tháng 10, thu ngân sách chỉ tăng 2,8%, thấp hơn đáng kể mức tăng 11% của 10 tháng. Nguyên nhân chủ yếu do quy mô miễn, giảm, gia hạn thuế, phí lớn, gấp 1,7 lần cùng kỳ. Thu tiền sử dụng đất đạt 84,1% dự toán, chỉ tăng 0,2%.

Bên cạnh đó, tình hình doanh nghiệp dù có dấu hiệu cải thiện nhưng vẫn còn nhiều khó khăn. Số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường trong tháng 10 giảm 19,8% so với cùng kỳ, đánh dấu tháng thứ 5 liên tiếp giảm. Doanh thu 9 tháng tăng 20%, thấp hơn tốc độ tăng chi phí đầu vào là 27%. Trong 3 khu vực doanh nghiệp, doanh thu của doanh nghiệp nhà nước chỉ tăng 8,4%, thấp nhất; khu vực FDI tăng 9,1%, trong khi khu vực tư nhân tăng 35,1%.

Thị trường bất động sản tiếp tục trầm lắng, thanh khoản suy giảm cục bộ, nhất là ở phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng. Nguồn cung thứ cấp tiếp tục tăng, trong khi giá giao dịch giảm hoặc đi ngang ở hầu hết các phân khúc.

Những kết quả đạt được trong 10 tháng cho thấy kinh tế Việt Nam đang có thêm nhiều động lực tăng trưởng, từ sản xuất công nghiệp, thu hút FDI đến xuất nhập khẩu và đầu tư công. Tuy nhiên, áp lực lạm phát, nhập siêu, chi phí đầu vào tăng và những khó khăn của doanh nghiệp cũng cho thấy chặng đường về đích vẫn còn nhiều thách thức. Hai tháng cuối năm sẽ là giai đoạn quan trọng để phát huy các động lực tăng trưởng, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ điểm nghẽn cho sản xuất, kinh doanh và giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Đây cũng là những yếu tố quyết định khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026.