Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh khởi công ngày 12/4 vừa qua tại phường Tuần Châu (tỉnh Quảng Ninh), là công trình hạ tầng giao thông chiến lược kết nối từ thủ đô Hà Nội tới khu vực duyên hải Đông Bắc. Tuyến đường sắt có tổng chiều dài hơn 120 km với tổng mức đầu tư hơn 147 nghìn tỷ đồng, tốc độ thiết kế tối đa lên tới 350 km/h; dự kiến sẽ đưa vào vận hành và khai thác thương mại trong năm 2028. 

Điểm đầu của tuyến đặt tại ga Cổ Loa (Hà Nội), đi qua 3 ga trung chuyển là Gia Bình (Bắc Ninh), Ninh Xá (Hải Phòng), Yên Tử (Quảng Ninh) tới điểm cuối và cũng là nơi đặt depot - ga Hạ Long (Quảng Ninh). Ông Bùi Văn Khắng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh nhận định, đối với Quảng Ninh, dự án là động lực chiến lược để mở rộng không gian phát triển mới và nâng cao vị thế trong liên kết vùng.

"Việc kết nối trực tiếp với thủ đô Hà Nội bằng đường sắt tốc độ cao sẽ đưa Quảng Ninh trở thành cực tăng trưởng phía Đông của vùng. Đồng thời tạo điều kiện tái cấu trúc không gian kinh tế, đô thị, lao động và du lịch; hỗ trợ phát triển du lịch, dịch vụ chất lượng cao; hình thành các cực tăng trưởng mới tại khu vực nhà ga; nâng cao năng lực thu hút đầu tư, nguồn nhân lực chất lượng cao và cải thiện toàn diện chất lượng sống của nhân dân", Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh.

Đáng chú ý, theo công bố của chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed (Tập đoàn Vingroup), dự án sẽ sử dụng thế hệ tàu cao tốc và hệ thống thiết bị cao cấp do Siemens Mobility (Đức) cung cấp. Nhờ đó, thời gian di chuyển giữa 2 ga đầu cuối có thể chỉ còn 23 phút, giúp hành khách đi từ Hà Nội tới Quảng Ninh rút ngắn thời gian gấp nhiều lần trước kia. Ông Phan Trịnh Tuân, người dân phường Việt Hưng kỳ vọng, cùng với tuyến đường bộ cao tốc, hàng không, cảng biển đã đồng bộ trước đó, sự có mặt của 1 tuyến đường sắt sẽ tạo thêm lựa chọn di chuyển cho người dân và du khách khi tới Quảng Ninh: "Dự án lớn này sẽ mang lại thuận tiện về đi lại cho nhân dân, đặc biệt là thêm nhiều động lực, tiềm năng kinh tế khi Quảng Ninh hướng tới bước vào giai đoạn trở thành thành phố trực thuộc trung ương".

Không chỉ người dân, nhiều nhà đầu tư cũng đón đầu cơ hội từ những khu vực nơi tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua. Tại ga depot Hạ Long (phường Tuần Châu), dự án đô thị Vinhomes Global Gate quy mô lớn với hệ sinh thái thương mại, du lịch đã bắt đầu hình thành. Việc kết nối các trung tâm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh cũng sẽ tạo thêm lựa chọn sống tại Hạ Long và làm việc tại các địa phương khác. Ông Trần Chí Thanh, đại diện công ty bất động sản tại Quảng Ninh nhận định, chính sách ưu đãi giá vé đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh chỉ khoảng 5 triệu đồng/tháng cho người dân sinh sống tại đây cũng góp phần thu hút dân cư, nhà đầu tư đến với Quảng Ninh: "Tuyến đường sắt tốc độ cao khi hoàn thành sẽ rút ngắn khoảng cách đi từ Hà Nội tới Hạ Long, đây là điểm đặc biệt giúp cho bất động sản ở các vùng ven, nhất là những vùng dọc theo đường sắt cao tốc sẽ phát triển, làm đòn bẩy phát triển kinh tế nói chung".

Để sớm hiện thực hoá những kỳ vọng này, tỉnh Quảng Ninh đã và đang yêu cầu khẩn trương giải phóng mặt bằng cho dự án đường sắt tốc độ cao. UBND tỉnh Quảng Ninh thành lập Tổ công tác triển khai GPMB dự án do Chủ tịch UBND tỉnh làm Tổ trưởng, thủ trưởng các sở, ngành là thành viên. Với đoạn tuyến trên địa bàn Quảng Ninh gần 40km, khu vực cần GPMB hơn 273 ha thuộc 7 phường xã và tổng số hơn 1.800 hộ gia đình, cá nhân, tổ chức bị ảnh hưởng, Tổ công tác đang chủ động phân công cán bộ phụ trách địa bàn, trao đổi phối hợp nắm bắt tình hình địa bàn, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh… Bên cạnh đó là tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong nhân dân; bảo đảm nguồn lực và quỹ đất tái định cư đáp ứng yêu cầu ổn định đời sống, sinh hoạt và sản xuất của người dân sau thu hồi đất. 

Ông Bùi Hoàng Giang, Bí thư Đảng uỷ phường Yên Tử - địa phương có nhà ga trên tuyến cho biết, bên cạnh việc thông báo tăng cường công tác quản lý đất đai, ghi hình hiện trạng sử dụng đất, tổ chức tuyên truyền phổ biến pháp luật về công tác GPMB, phường còn phát động Chiến dịch thi đua cao điểm thực hiện hoàn thành công tác GPMB. "Để việc triển khai tuyến đường sắt thuận lợi thì phường Yên Tử cũng như các địa phương có tuyến đường sắt đi qua sẽ tập trung các giải pháp để có mặt bằng sạch trong thời gian sớm nhất, triển khai thi công và hoàn thành tuyến đường sắt", ông Giang khẳng định.

Tỉnh Quảng Ninh phấn đấu hoàn thành công tác GPMB cho dự án trong tháng 9/2026, giúp dự án sớm triển khai và hoàn thành, hình thành thêm một trục giao thông hiện đại. Đây cũng là bước đà để Quảng Ninh tiếp tục chuyển đổi mô hình tăng trưởng sang phát triển du lịch, dịch vụ tổng hợp hiện đại, tạo ra động lực mới cho tăng trưởng liên vùng.

Đường sắt cao tốc và sự thức dậy của tam giác kinh tế Đông Bắc

VOV.VN - Một chuyến đi từ Hà Nội tới Hạ Long chỉ trong 23 phút - con số tưởng như phi thực tế trong điều kiện hạ tầng hiện nay - đang trở thành điểm nhấn của dự án đường sắt cao tốc do VinSpeed triển khai. Ý nghĩa của nó không nằm ở tốc độ, 23 phút ấy có thể là cú hích định hình cấu trúc kinh tế của vùng Đông Bắc Bộ