Tín chỉ carbon từ rừng – Cơ hội mới để nâng cao giá trị tài nguyên rừng Lâm Đồng

Tỉnh Lâm Đồng hiện có hơn 1,1 triệu ha rừng, trong đó khoảng 930.000 ha là rừng tự nhiên, tỷ lệ che phủ đạt gần 46%. Đây không chỉ là nguồn tài nguyên có giá trị về đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn nước và sinh kế, mà còn mở ra dư địa lớn để địa phương tham gia các cơ chế tài chính carbon.

Thị trường tín chỉ carbon đang là hướng đi mới để Lâm Đồng tạo thêm nguồn lực cho công tác quản lý, bảo vệ rừng, mở ra cơ hội nâng cao giá trị tài nguyên rừng, tạo sinh kế bền vững cho người dân và góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Hơn 15 năm trước, Lâm Đồng là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, tạo thêm nguồn lực để người dân gắn bó với rừng. Nay, một cơ hội mới đang mở ra với tín chỉ carbon, tiếp tục đặt mục tiêu biến những giá trị mà rừng mang lại thành nguồn lực cho phát triển.

Ông Nguyễn Ngọc Phúc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, cho rằng, việc hình thành và phát triển được thị trường tín chỉ carbon sẽ mở ra cơ hội để Lâm Đồng huy động thêm nguồn lực cho công tác quản lý bảo vệ rừng và nâng cao giá trị hệ sinh thái rừng.

“Lâm Đồng có trên 1 triệu ha rừng và tỷ lệ che phủ là 46%, đặc biệt có rất nhiều Vườn quốc gia, rừng tự nhiên cũng là một điều kiện để chúng tôi có thể tạo được nguồn thu kinh tế từ rừng. Tuy nhiên, carbon rừng và thị trường tín chỉ carbon là lĩnh vực còn tương đối mới, có tính chuyên môn cao, liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp và nhiều quy định pháp luật tiêu chuẩn, phương pháp kỹ thuật. Việc tham gia vào lĩnh vực này không chỉ đòi hỏi xác định được tiềm năng của tài nguyên rừng mà phải đảm bảo cơ sở pháp lý, tính khoa học, tính mình bạch và khả năng kiểm chứng kết quả giảm thải bằng hấp thụ carbon”, ông Nguyễn Ngọc Phúc cho biết.

Để phát huy tiềm năng của hơn 1,1 triệu ha rừng trong các cơ chế tài chính carbon, từ đầu năm đến nay tỉnh Lâm Đồng đã đẩy mạnh các hoạt động truyền thông và đào tạo. Mục tiêu của tỉnh là xây dựng đội ngũ có năng lực cơ bản để triển khai các công việc tiếp theo khi chính thức gia nhập thị trường tín chỉ carbon.

Cùng với truyền thông, tập huấn, xây dựng đội ngũ, Lâm Đồng phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để thực hiện các bước gia nhập thị trường tín chỉ carbon theo đúng khung pháp lý. Ông Lê Thanh Sơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, cho biết, những quy định pháp lý liên quan về tín chỉ carbon rừng, giao dịch tín chỉ carbon trong nước và quốc tế, đã được đơn vị triển khai tới các đơn vị chủ rừng và các đơn vị có liên quan.

“Tỉnh ủy, UBND đã giao cho Sở Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu các quy định pháp lý để tham mưu đề xuất thực hiện các cơ chế tham gia thị trường tín chỉ carbon. Sở cũng đã tham mưu Uỷ ban tỉnh tổ chức hội nghị giới thiệu các quy định pháp luật, pháp lý có liên quan về tín chỉ carbon rừng, giao dịch tín chỉ carbon trong nước và quốc tế để các đơn vị chủ rừng và các đơn vị có liên quan hiểu, nâng cao nhận thức, biết việc triển khai thực hiện trong thời gian tới ”, ông Lê Thanh Sơn khẳng định.

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Lâm Đồng xác định phát triển, tham gia thị trường tín chỉ carbon là nhiệm vụ trọng tâm; đảm bảo chính thức gia nhập thị trường vào năm 2028. Đến nay, đã triển khai Thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính (ERPA) vùng Nam Trung Bộ - Tây Nguyên; đang hoàn thiện cơ sở dữ liệu rừng, nâng cao hiệu quả hệ thống Đo lường, Báo cáo, Xác minh (MRV) bằng công nghệ số và ảnh viễn thám.

Tiến sĩ Đỗ Văn Thông, Phân viện trưởng Phân viện Điều tra Quy hoạch rừng Nam Bộ, cho rằng, Lâm Đồng cần xây dựng một lộ trình với những bước đi cụ thể để tham gia vào thị trường tín chỉ carbon. Việc đầu tiên cần làm là rà soát đánh giá hiện trạng, tiềm năng tín chỉ carbon, xây dựng khung dự án lựa chọn tiêu chí, sàn giao dịch tham gia thị trường… Đồng thời hoàn thiện xây dựng được cơ sở dữ liệu cần thiết. 

“Cơ sở dữ liệu đầu tiên tỉnh Lâm Đồng cần phải chuẩn bị ngay là chương trình về điều tra kiểm kê rừng. Hiện nay các tỉnh cả nước đang làm, đã có tính toán trữ lượng carbon. Ngay từ bây giờ phải xác định dữ liệu nào đáp ứng được yêu cầu của MRV và dữ liệu nào chưa đáp ứng được mà chúng ta cần phải đo đếm, điều tra bổ sung để tham gia lộ trình sắp tới”, Tiến sĩ Đỗ Văn Thông nhấn mạnh.

Để đảm bảo lộ trình tham gia thị trường tín chỉ carbon vào năm 2028, Lâm Đồng đang rà soát, xác định những khu vực có tiềm năng, ưu tiên rừng tự nhiên, rừng đầu nguồn và các khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao. Cùng với đó, tỉnh chuẩn bị các điều kiện cần thiết để xây dựng dự án carbon cấp địa phương, bảo đảm phù hợp quy định và không làm ảnh hưởng đến kế hoạch giảm phát thải quốc gia.

Đánh giá về những bước chuẩn bị này, ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: “Các bước đi cụ thể của Lâm Đồng rất bài bản. Từ các nhà quản lý đến các chủ rừng, các bên có liên quan được trang bị, được cung cấp những thông tin, kiến thức, quy định của văn bản quy phạm pháp luật. Các bước đi tiếp theo của Lâm Đồng đó là hiện thực hoá, cụ thể hoá bằng việc xác định các khu vực tiềm năng, rồi lên các ý tưởng để xây dựng các dự án và đăng ký vào hệ thống đăng ký quốc gia”. 

Từ những cánh rừng giàu tiềm năng, Lâm Đồng đang đứng trước cơ hội hình thành một nguồn lực tài chính mới thông qua thị trường tín chỉ carbon. Với quyết tâm triển khai đúng lộ trình, “thận trọng - minh bạch - hiệu quả - bền vững”,  Lâm Đồng sẽ có thêm nguồn thu quan trọng cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Đồng thời mở ra cơ hội cải thiện sinh kế, nâng cao giá trị của rừng và đóng góp thiết thực vào mục tiêu giảm phát thải, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Già làng, người có uy tín: Tai mắt của lực lượng bảo vệ rừng ở Lâm Đồng

VOV.VN - Sau thực hiện sáp nhập, tỉnh Lâm Đồng mới có diện tích rừng đứng đầu cả nước với hơn 1,1 triệu ha. Ở nhiều địa phương trong tỉnh, già làng, người có uy tín vùng dân tộc thiểu số có vai trò đặc biệt trong bảo vệ phát triển rừng. Họ chính là “tai mắt” của lực lượng bảo vệ rừng chuyên nghiệp.