Từ "công xưởng" đến trung tâm công nghệ cao: Hành trình bứt phá của Bắc Ninh

Quy mô kinh tế đứng thứ 6 toàn quốc

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh Bắc Ninh tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những cực tăng trưởng năng động nhất cả nước khi GRDP tăng 10,56%, quy mô kinh tế đứng thứ 6 toàn quốc. Những con số này không chỉ phản ánh sức bật của nền kinh tế địa phương mà còn cho thấy quá trình chuyển dịch mạnh mẽ từ trung tâm sản xuất sang trung tâm công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

Là địa phương quy tụ nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Samsung, Canon, Amkor, Foxconn, Goertek, Luxshare-ICT..., Bắc Ninh nhiều năm qua được ví như "thủ phủ" sản xuất điện tử của Việt Nam.

Tuy nhiên, mục tiêu của tỉnh Bắc Ninh hiện nay không dừng ở việc thu hút các nhà máy sản xuất mà hướng tới phát triển các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như công nghiệp bán dẫn, sản xuất vi mạch, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) và các hoạt động nghiên cứu, phát triển (R&D).

Động lực tăng trưởng của Bắc Ninh tiếp tục đến từ khu vực công nghiệp - xây dựng với mức tăng 12,55%; riêng sản xuất công nghiệp tăng 12,73%. Giá trị sản xuất công nghiệp ước đạt khoảng 1,6 triệu tỷ đồng, tăng 16,17% so với cùng kỳ. Trong đó, khu vực doanh nghiệp FDI tiếp tục giữ vai trò chủ lực khi đạt hơn 1,5 triệu tỷ đồng, tăng 16,59%.

Song song với tăng trưởng sản xuất, Bắc Ninh tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Trong 6 tháng đầu năm, tổng vốn đầu tư quy đổi thu hút đạt hơn 9,86 tỷ USD; riêng thu hút FDI xếp thứ 4 cả nước.

Theo Sở Tài chính tỉnh Bắc Ninh, đến ngày 14/7/2026, toàn tỉnh có hơn 7.180 dự án đầu tư còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký quy đổi gần 94,8 tỷ USD. Trong đó, hơn 3.640 dự án FDI có tổng vốn đăng ký trên 50,82 tỷ USD đến từ 42 quốc gia và vùng lãnh thổ. Quy mô và chất lượng dòng vốn đầu tư đã góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao quy mô lớn, tạo nền tảng để Bắc Ninh tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Để đón đầu làn sóng đầu tư mới, Bắc Ninh tiếp tục mở rộng không gian phát triển công nghiệp. Chỉ trong những tháng đầu năm 2026, tỉnh đã có thêm 5 khu công nghiệp được chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng vốn hơn 8.000 tỷ đồng, gồm: Yên Sơn; Yên Sơn - Bắc Lũng (mở rộng giai đoạn 1); Xuân Cẩm - Hương Lâm; Đức Giang (giai đoạn 1); Châu Minh - Bắc Lý - Hương Lâm (giai đoạn 2).

Đến nay, toàn tỉnh Bắc Ninh có 39 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 11.600 ha. Tỷ lệ lấp đầy khoảng 53% cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn, đặc biệt đối với các dự án công nghệ cao và công nghiệp chiến lược trong giai đoạn tới.

Đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm công nghệ cao

Theo quy hoạch đến năm 2050, Bắc Ninh định hướng phát triển hệ thống khu công nghiệp theo mô hình hiện đại, thông minh và xanh; ưu tiên các ngành điện tử, bán dẫn, công nghiệp số và công nghệ cao.

Bắc Ninh sẽ hình thành các cực phát triển chuyên ngành như Yên Phong - Quế Võ - Việt Yên tập trung điện tử và logistics; Gia Thuận phát triển công nghệ cao gắn với logistics và dịch vụ hàng không; Lạng Giang - Lục Nam phát triển công nghiệp xanh, công nghiệp hỗ trợ; Hiệp Hòa - Tân Yên - Yên Thế phát triển công nghiệp sạch kết hợp nông nghiệp công nghệ cao.

Điểm nhấn trong chiến lược phát triển là mục tiêu đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm công nghiệp điện tử, trọng tâm là công nghiệp bán dẫn, sản xuất vi mạch và trí tuệ nhân tạo hàng đầu cả nước và từng bước vươn tầm khu vực.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh sẽ đầu tư đồng bộ các khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), trung tâm AI, Big Data, IoT cùng hệ thống logistics hiện đại và cảng cạn ICD kết nối với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Đây được xem là nền tảng để Bắc Ninh không chỉ thu hút các dự án sản xuất mà còn trở thành địa phương làm chủ các công nghệ lõi, nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Một trong những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Bắc Ninh là phương châm "lấy doanh nghiệp hiện hữu làm trung tâm". Chính quyền tỉnh duy trì thường xuyên các cuộc đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp để tháo gỡ khó khăn về thủ tục hành chính, đất đai, hạ tầng, lao động và môi trường đầu tư; đồng thời đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, công khai dữ liệu quy hoạch và chính sách trên nền tảng số nhằm nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí và tạo thuận lợi cho nhà đầu tư.

Song hành với phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư, Bắc Ninh đặc biệt chú trọng xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao. Tỉnh đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ đào tạo nhân lực trong các lĩnh vực bán dẫn, vi mạch và công nghệ cao; đồng thời thu hút hàng loạt cơ sở giáo dục đại học lớn đầu tư xây dựng như Trường Đại học Ngoại thương (cơ sở 2), Trường Đại học Dược Hà Nội (cơ sở 2), Đại học Bách khoa (cơ sở 2), Đại học Y, Đại học Tài nguyên và Môi trường, Đại học Luật, Học viện Hàng không, Đại học Văn hóa...Qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái đào tạo và nghiên cứu, đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các ngành công nghệ mũi nhọn.

Với nền tảng công nghiệp điện tử vững chắc, dòng vốn FDI chất lượng cao liên tục gia tăng, quy hoạch phát triển theo hướng đổi mới sáng tạo cùng quyết tâm xây dựng trung tâm bán dẫn, AI và R&D quy mô quốc gia, Bắc Ninh đang từng bước chuyển mình từ "công xưởng sản xuất" thành trung tâm công nghệ cao và đổi mới sáng tạo hàng đầu Việt Nam, đóng vai trò cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô và cả nước.

HĐND thông qua chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương

VOV.VN - Tại Kỳ họp thứ sáu, HĐND tỉnh Bắc Ninh khóa XX, nhiệm kỳ 2026-2031, các đại biểu đã thông qua Nghị quyết tán thành chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương và thành lập 12 phường mới.