Việt Nam cần làm gì để giữ chân các tập đoàn công nghệ lớn?
VOV.VN - Trong làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng và đầu tư công nghệ toàn cầu, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến tiềm năng. Tuy nhiên, để thu hút và giữ chân các tập đoàn công nghệ lớn, Việt Nam cần cải thiện đồng bộ từ thể chế, nhân lực đến hạ tầng và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Hoàn thiện thể chế, nâng cấp môi trường đầu tư
Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu tìm kiếm điểm đến mới để đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Thực tế, sự hiện diện của các “ông lớn” trong lĩnh vực điện tử, công nghệ cao thời gian qua cho thấy sức hấp dẫn ngày càng rõ nét của thị trường Việt Nam.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, lợi thế chi phí lao động thấp hay vị trí địa lý thuận lợi không còn là yếu tố quyết định. Điều mà các tập đoàn công nghệ quan tâm nhiều hơn là tính ổn định và minh bạch của môi trường đầu tư.
Ông Hoàng Mạnh Ngọc, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cao Bằng nhận định: “Các tập đoàn công nghệ không chỉ tìm nơi sản xuất, mà còn tìm nơi có thể đặt trung tâm nghiên cứu, phát triển. Muốn vậy, thể chế phải thông thoáng, ổn định và có khả năng phát triển dài hạn. Việt Nam có tiềm năng lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, nhưng cần một môi trường pháp lý đủ linh hoạt để các ý tưởng mới được thử nghiệm nhanh chóng”.
Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong thủ tục đầu tư, cấp phép, cũng như các quy định liên quan đến dữ liệu và sở hữu trí tuệ. Trong khi đó, các quốc gia cạnh tranh trực tiếp như Ấn Độ hay Malaysia đang đẩy mạnh ưu đãi và cải cách mạnh mẽ để rút ngắn thời gian triển khai dự án.
Một điểm nghẽn khác là cơ chế thử nghiệm chính sách. Trong các lĩnh vực công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, fintech hay bán dẫn, nếu thiếu “sandbox” pháp lý, doanh nghiệp sẽ khó triển khai các mô hình kinh doanh mới. Điều này khiến Việt Nam khó thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ cao.
Nhân lực và hạ tầng - yếu tố quyết định sức hút dài hạn
Bên cạnh thể chế, nhân lực được xem là yếu tố then chốt quyết định khả năng thu hút đầu tư công nghệ. Các tập đoàn lớn ngày càng có xu hướng dịch chuyển những khâu có giá trị cao như thiết kế chip, nghiên cứu AI, phát triển phần mềm sang các thị trường mới. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là nguồn nhân lực chất lượng cao.
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch FPT, nhiều lần nhấn mạnh, Việt Nam muốn tận dụng làn sóng công nghệ toàn cầu thì phải nhanh chóng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt trong các lĩnh vực như AI và bán dẫn. Theo ông, nếu không chuẩn bị kịp lực lượng kỹ sư đủ mạnh, cơ hội phát triển có thể bị bỏ lỡ.
Hiện nay, Việt Nam có lợi thế về dân số trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ nhanh, nhưng vẫn thiếu hụt kỹ sư trình độ cao trong các lĩnh vực mũi nhọn như bán dẫn, AI hay an ninh mạng. Nhiều doanh nghiệp FDI phải tự đào tạo lại nhân lực, làm tăng chi phí và kéo dài thời gian triển khai dự án.
Ở góc nhìn doanh nghiệp, đại diện một tập đoàn công nghệ nước ngoài tại Việt Nam cho biết: “Chúng tôi đánh giá cao nguồn nhân lực trẻ của Việt Nam, nhưng để phát triển các trung tâm R&D, cần nhiều hơn các chuyên gia có kinh nghiệm và kỹ năng chuyên sâu”.
Cùng với nhân lực, hạ tầng cũng là yếu tố quan trọng. Đối với các tập đoàn công nghệ, hạ tầng không chỉ là điện, giao thông, mà còn bao gồm trung tâm dữ liệu, hạ tầng số, mạng viễn thông tốc độ cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Theo các chuyên gia, Việt Nam cần đầu tư mạnh hơn vào hạ tầng số, đặc biệt là các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Đây là nền tảng để phát triển các ngành công nghệ mới như AI, điện toán đám mây hay Internet vạn vật.
Ngoài ra, hệ sinh thái startup cũng đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Một môi trường đổi mới sáng tạo năng động sẽ giúp tạo ra các doanh nghiệp công nghệ nội địa, từ đó hình thành chuỗi cung ứng và hệ sinh thái phụ trợ cho các tập đoàn lớn.
Việt Nam đang có cơ hội lớn để trở thành điểm đến của các tập đoàn công nghệ trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành lợi thế bền vững, cần đồng thời cải thiện thể chế, phát triển nhân lực chất lượng cao và đầu tư hạ tầng hiện đại.
Chỉ khi giải quyết được những “nút thắt” này, Việt Nam mới có thể chuyển mình từ một trung tâm sản xuất sang một trung tâm công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Đồng Nai xây dựng cơ chế thu hút các tập đoàn công nghệ chiến lược
VOV.VN - Đồng Nai quyết tâm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trở thành lợi thế cạnh tranh thực chất, tạo nền tảng bứt phá trở thành trung tâm công nghệ cao của cả nước.
