Xuất khẩu trực tuyến bùng nổ, doanh nghiệp Việt vướng gì khi ra thế giới?
VOV.VN - Thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở thêm kênh đưa hàng Việt tiếp cận trực tiếp thị trường quốc tế, với tốc độ tăng trưởng nhanh và nhiều mô hình kinh doanh mới. Tuy nhiên, để doanh nghiệp Việt bứt phá ra thế giới phải nâng cao năng lực số, nắm vững pháp lý, chuẩn hóa sản phẩm, xây dựng thương hiệu...
TMĐT xuyên biên giới tăng tốc, mô hình ngày càng đa dạng
Trong những năm gần đây, thương mại điện tử từng bước trở thành một kênh xuất khẩu được doanh nghiệp quan tâm, đầu tư để mở rộng thị trường. Thương mại điện tử xuyên biên giới (TMĐT XBG), hay xuất khẩu trực tuyến, không chỉ phù hợp với doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp quy mô lớn mà còn mở cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp, hợp tác xã có sản phẩm phù hợp tiếp cận trực tiếp khách hàng và đối tác tại nhiều quốc gia thông qua các nền tảng số.
Thị trường TMĐT XBG toàn cầu đang tăng trưởng mạnh. Theo Precedence Research, quy mô thị trường ước đạt 551,23 tỷ USD năm 2025 và dự kiến vượt 2.006 tỷ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép 15,44%. Business Research Insights dự báo thị trường đạt 1.339,79 tỷ USD năm 2026 và tiến tới 4.302,55 tỷ USD vào năm 2035, trong đó khu vực châu Á - Thái Bình Dương chiếm 44% thị phần.
Dù các tổ chức quốc tế đưa ra những con số khác nhau, xu hướng chung cho thấy TMĐT XBG ngày càng giữ vai trò quan trọng trong thương mại quốc tế khi các nền tảng số mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp.
Tại EU, theo Ủy ban châu Âu, số kiện hàng giá trị thấp dưới 150 euro nhập khẩu năm 2025 đạt khoảng 5,8 tỷ kiện, tăng trên 25% so với năm 2024. Tại Hoa Kỳ, lượng kiện hàng nhỏ nhập khẩu theo diện miễn thuế De Minimis dưới 800 USD trong năm tài chính 2024 vượt 1,36 tỷ kiện, trung bình hơn 4 triệu kiện mỗi ngày, tăng gấp 10 lần so với 134 triệu kiện năm 2015. Sự gia tăng này đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với logistics, Hải quan và cơ quan quản lý thị trường.
Trung Quốc là ví dụ điển hình về sự phát triển của hệ sinh thái TMĐT XBG. Năm 2025, quy mô thương mại điện tử Trung Quốc đạt 3,45 nghìn tỷ USD, chiếm khoảng 47% quy mô thương mại điện tử toàn cầu. Nước này có hơn 178 khu thí điểm TMĐT XBG quốc gia và khoảng 2.500 kho ngoại quan tại nhiều thị trường. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua TMĐT XBG năm 2025 đạt 2,75 nghìn tỷ RMB, tương đương khoảng 409,5 tỷ USD, trong đó xuất khẩu trực tuyến chiếm 79%, khoảng 323,5 tỷ USD.
Việt Nam cũng đang từng bước tham gia sâu hơn vào xu hướng này. Theo số liệu công bố tại Diễn đàn Thương mại điện tử xuyên biên giới năm 2025, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu qua thương mại điện tử năm 2025 ước đạt 78%, đưa tổng giá trị xuất nhập khẩu qua kênh này lên khoảng 4,45 tỷ USD.
Các mô hình TMĐT XBG ngày càng đa dạng, từ Marketplace quốc tế, nền tảng B2B, website bán hàng trực tiếp đến kho ngoại quan, livestream và thương mại điện tử kết hợp nội dung. Để tập trung kết nối doanh nghiệp xuất khẩu với nhà nhập khẩu, nhà phân phối và khách hàng doanh nghiệp thì kho ngoại quan tại thị trường đích giúp doanh nghiệp chủ động tồn kho, rút ngắn thời gian giao hàng.
Ra thị trường quốc tế, DN phải giải bài toán chất lượng và vận hành
Thương mại điện tử xuyên biên giới đang từng bước trở thành kênh xuất khẩu quan trọng, mở ra cơ hội bình đẳng cho cả doanh nghiệp quy mô lớn lẫn các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam tiếp cận trực tiếp đối tác toàn cầu.
Đánh giá về tiềm năng này của doanh nghiệp Việt, tại Lễ công bố Chương trình “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh” trong khuôn khổ Viet Nam International Sourcing 2026, bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) khẳng định dư địa để doanh nghiệp Việt tiếp cận người tiêu dùng quốc tế còn rất lớn.
Dù được đánh giá, dư địa để doanh nghiệp Việt tận dụng thương mại điện tử nhằm tiếp cận người tiêu dùng quốc tế vẫn còn rất lớn. Tuy nhiên, TMĐT chỉ là phương thức giúp sản phẩm tiếp cận thị trường nhanh hơn.
Theo bà Lê Hoàng Oanh, để phát triển bền vững, doanh nghiệp cần chuẩn bị đồng bộ về chất lượng hàng hóa, năng lực số, sản phẩm, quy trình vận hành và thương hiệu. “Dù là thương mại điện tử hay thương mại khám phá, chất lượng hàng hóa vẫn là yếu tố cốt lõi. Muốn đi bền vững và chắc chắn thì chất lượng phải được đặt lên hàng đầu”, bà Oanh nhấn mạnh.
Từ yêu cầu này, doanh nghiệp Việt cần nâng cao năng lực ứng dụng TMĐT XBG, nắm vững pháp lý thị trường nhập khẩu, chuẩn hóa sản phẩm và từng bước làm chủ các khâu từ tiếp cận thị trường, bán hàng đến logistics và xây dựng thương hiệu ở nước ngoài.