Những năm đại dịch COVID-19 bùng phát, nhiều bác sĩ và người dân trong nước đã quen với hình ảnh Giáo sư, Bác sĩ người Pháp gốc Việt Đinh Xuân Anh Tuấn trong các hội thảo trực tuyến kéo dài nhiều giờ đồng hồ để trao đổi về điều trị bệnh nhân hô hấp nặng.

Với giọng nói điềm đạm cùng cách diễn giải giản dị nhưng giàu tính chuyên môn, ông đưa ra nhiều khuyến nghị về điều trị, ứng phó dịch bệnh cũng như nâng cao năng lực y tế cộng đồng.

Giáo sư Đinh Xuân Anh Tuấn hiện là Trưởng khoa Sinh bệnh học - Thăm dò chức năng hô hấp và tim mạch tại Bệnh viện Cochin (Paris, Pháp), đồng thời là một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực bệnh phổi và hô hấp. Dù sống và làm việc tại Pháp, ông vẫn luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho y học Việt Nam thông qua các hoạt động giảng dạy, hội thảo khoa học và kết nối chuyên môn.

Ông là thành viên tích cực của mạng lưới Tổ chức Khoa học và Chuyên gia Việt Nam toàn cầu (AVSE Global) và Hiệp hội Phổi Pháp - Việt (AFVP), tham gia thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, đào tạo nhân lực y tế và hỗ trợ trang thiết bị cho nhiều bệnh viện trong nước. Những hoạt động ấy không chỉ góp phần lan tỏa tri thức khoa học mà còn cho thấy tâm huyết của một trí thức Việt kiều luôn mong muốn đóng góp cho quê hương bằng chính kinh nghiệm và chuyên môn quốc tế của mình.

Năm 1969, cậu bé Đinh Xuân Anh Tuấn, khi ấy mới 11 tuổi, theo gia đình sang Pháp sinh sống. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ký ức về quê hương vẫn luôn hiện hữu trong ông. Giáo sư Đinh Xuân Anh Tuấn chia sẻ, đúng năm gia đình ông rời Việt Nam, nhà văn Bình Nguyên Lộc xuất bản tác phẩm “Cuống rún chưa lìa”, cuốn sách để lại trong ông nhiều suy nghĩ về sự gắn bó với nguồn cội.

“Điều thôi thúc tôi suốt hơn nửa thế kỷ, kể từ khi rời Việt Nam năm 1969, luôn mong muốn quay trở về với quê hương, thực ra rất đơn giản: tôi luôn nghĩ mình là người Việt, dù có thời điểm và ngay cả bây giờ mang quốc tịch Pháp", nhà văn Bình Nguyên Lộc chia sẻ.

Tình cảm ấy cũng trở thành động lực để ông duy trì nhiều hoạt động hỗ trợ chuyên môn, đào tạo và kết nối khoa học với Việt Nam trong suốt nhiều năm qua. Tuy nhiên, điều Giáo sư Đinh Xuân Anh Tuấn trăn trở không chỉ là câu chuyện đóng góp của các trí thức Việt kiều, mà sâu xa hơn là làm sao xây dựng được năng lực khoa học công nghệ ngay trong nước.

“Bài toán hôm nay không phải là làm sao có thật nhiều bác sĩ hay chuyên gia người Việt thành công ở nước ngoài, mà là làm sao xây dựng được một đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, bác sĩ đa khoa, điều dưỡng và kỹ thuật viên y tế đủ năng lực để chăm sóc sức khỏe cho người dân ngay tại Việt Nam", Giáo sư Đinh Xuân Anh Tuấn nói.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực. Nếu trước đây lợi thế phát triển chủ yếu dựa vào tài nguyên hay lao động giá rẻ, thì ngày nay năng lực nghiên cứu, khả năng làm chủ công nghệ và tạo ra tri thức mới mới là yếu tố quyết định vị thế của mỗi quốc gia.

Theo Giáo sư Đinh Xuân Anh Tuấn, Việt Nam đang có nhiều điều kiện thuận lợi để bứt phá nhờ lực lượng dân số trẻ, truyền thống hiếu học và sự quan tâm ngày càng lớn dành cho khoa học công nghệ. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những thách thức mới như già hóa dân số, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường hay các dịch bệnh toàn cầu. Đặc biệt, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, việc tiếp cận kiến thức thôi là chưa đủ: “Kiến thức có thể tìm thấy rất nhiều trên mạng, nhưng điều quan trọng mà chúng ta cần học và truyền lại cho thế hệ trẻ không chỉ là tiếp nhận kiến thức, mà là hiểu cách tạo ra tri thức. Chúng ta không chỉ học để biết, mà phải học để hiểu bản chất và cơ chế của vấn đề".

Những chia sẻ ấy không chỉ phản ánh góc nhìn của một nhà khoa học nhiều năm làm việc trong môi trường nghiên cứu quốc tế, mà còn gợi mở yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới: muốn đi xa hơn, đất nước không thể chỉ dựa vào tiếp thu công nghệ hay tri thức có sẵn, mà phải xây dựng được năng lực nghiên cứu, sáng tạo và làm chủ công nghệ bằng chính nguồn lực con người Việt Nam. Đây cũng chính là tinh thần cốt lõi được nêu ra trong Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Nghị quyết xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yếu tố quyết định phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đồng thời là động lực then chốt để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới phương thức quản trị quốc gia và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, Nghị quyết 57 được xem là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển, đặt con người, tri thức và đổi mới sáng tạo vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển đất nước.

Nghị quyết cũng thể hiện quyết tâm xây dựng hệ sinh thái khoa học công nghệ hiện đại, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu và làm chủ công nghệ, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị tri thức toàn cầu. Với những trí thức như Giáo sư Đinh Xuân Anh Tuấn, nguồn lực trí thức Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là cầu nối tri thức quốc tế, mà còn có thể trở thành lực đẩy quan trọng để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

“Có thể nói, Nghị quyết 57 đang đi đúng hướng. Điều này sẽ góp phần hiện thực hóa kỳ vọng của nhiều người về việc đưa khoa học công nghệ của Việt Nam nói chung và lĩnh vực y khoa nói riêng phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới”, Giáo sư Đinh Xuân Anh Tuấn bày tỏ.

Hơn nửa thế kỷ sau ngày rời quê hương, trong câu chuyện của Giáo sư Đinh Xuân Anh Tuấn vẫn luôn song hành hai điều: khoa học và Việt Nam. Với những trí thức như ông, hành trình vươn ra thế giới không chỉ để khẳng định năng lực người Việt trên trường quốc tế, mà còn là hành trình trở về, đóng góp cho quê hương bằng tri thức, trách nhiệm và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, nhân dân ấm no, hạnh phúc.

Kết nối doanh nghiệp, tri thức tại Ngày Kinh tế Việt Nam ở St. Petersburg, Nga

VOV.VN - Ngày 18/5, trong khuôn khổ Tuần lễ Việt Nam tại St. Petersburg, đã diễn ra Ngày Kinh tế Việt Nam tại Đại học Kinh tế St. Petersburg.