Tham vọng robot hóa quân đội của Ukraine

VOV.VN - Ukraine đang đẩy mạnh triển khai robot mặt đất trên chiến trường, nhưng việc vận hành tới 550 biến thể khác nhau đang tạo ra bài toán tiêu chuẩn hóa và hậu cần đầy thách thức.

Trong cuộc xung đột Nga - Ukraine, việc sử dụng robot hay các phương tiện mặt đất không người lái (UGV) cùng nhiều loại máy bay không người lái (UAV) đã gia tăng mạnh mẽ.

tham vong robot hoa quan doi, ukraine dau dau voi ma tran 550 bien the hinh anh 1 — Phương tiện mặt đất không người lái (UGV). Ảnh: DevDroid

Tác chiến bằng phương tiện không người lái hiện trở nên phổ biến đến mức tại một số khu vực tiền tuyến, các đơn vị phải giăng lưới bảo vệ phía trên các tuyến đường nhằm hạn chế nguy cơ UAV tấn công phương tiện và binh sĩ di chuyển bên dưới.

Song song với sự phát triển của UAV, một thế hệ UGV mới cũng đang được triển khai rộng rãi cho các nhiệm vụ hậu cần, sơ tán thương binh, công binh và hỗ trợ tác chiến trực tiếp trên chiến trường. Dù Ukraine được đánh giá là một trong những quốc gia tiên phong trong việc đưa UGV vào thực chiến, sự đa dạng quá lớn về chủng loại và nhà sản xuất đang đặt ra những thách thức đáng kể đối với công tác vận hành và bảo đảm kỹ thuật.

Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, nước này hiện đang sử dụng khoảng 550 mẫu UGV khác nhau do 270 doanh nghiệp trong nước sản xuất. Defense News cho biết Kiev đã đặt hàng khoảng 25.000 UGV trong nửa đầu năm 2026 và đặt mục tiêu nâng tổng sản lượng lên 50.000 chiếc vào cuối năm.

Sự bùng nổ về số lượng cho thấy Ukraine đang đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực robot quân sự. Tuy nhiên, việc tồn tại quá nhiều mẫu UGV với cấu hình khác nhau khiến công tác bảo trì, sửa chữa, cung cấp linh kiện và huấn luyện vận hành trở nên phức tạp hơn đáng kể.

Ông Ivan Halenko, một sĩ quan Ukraine, cho biết trong cuộc phỏng vấn với The Strategist rằng sự thiếu thống nhất về tiêu chuẩn đang là vấn đề lớn đối với lực lượng vận hành UGV.

“Không có một mẫu thiết kế thống nhất hay bộ tiêu chuẩn chung cho các dòng UGV. Thay vào đó là hàng chục loại phương tiện đến từ nhiều nhà sản xuất khác nhau. Chúng sử dụng các loại linh kiện, động cơ, đầu nối nguồn điện và phụ tùng hoàn toàn khác nhau”, ông Halenko nhận định.

Theo các chuyên gia, để khai thác hiệu quả lực lượng UGV trên quy mô lớn, Ukraine cần từng bước chuẩn hóa thiết kế, giảm số lượng chủng loại, đồng thời xây dựng hệ thống linh kiện thay thế, quy trình bảo trì và chương trình huấn luyện thống nhất.

Droid TW 12.7 - UGV chiến đấu nổi bật của Ukraine

Trong số các mẫu UGV đang được triển khai trên chiến trường, Droid TW 12.7 do công ty DevDroid phát triển được xem là một trong những nền tảng chiến đấu nổi bật nhất.

Đây là mẫu UGV bánh xích được trang bị súng máy hạng nặng M2 Browning cỡ nòng 12,7 mm, có khả năng thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ hỏa lực từ xa. Theo các nguồn tin từ Ukraine, phương tiện này đã tham gia nhiều hoạt động tác chiến thực tế và được đánh giá cao về độ bền cũng như khả năng duy trì hoạt động liên tục trong môi trường chiến đấu khắc nghiệt.

TW 12.7 được cho là đã tham gia chiến dịch kéo dài 45 ngày tại một khu vực không được tiết lộ, thực hiện các nhiệm vụ theo yêu cầu của sở chỉ huy và các đài quan sát tiền phương. Ngoài ra, mẫu UGV này còn được ghi nhận là phương tiện mặt đất không người lái đầu tiên của Ukraine phá hủy thành công một xe bọc thép đối phương. Theo thông tin được công bố, các binh sĩ thuộc Lữ đoàn Tấn công Độc lập số 5 đã sử dụng TW 12.7 để phá hủy một xe bọc thép bánh xích MT-LB của Nga.

Về mặt kỹ thuật, Droid TW 12.7 được điều khiển từ xa thông qua máy tính bảng và tích hợp hệ thống máy tính đường đạn hỗ trợ ngắm bắn. Phương tiện cũng được trang bị các thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ nhận diện và bám bắt mục tiêu.

Hệ thống cảm biến của TW 12.7 bao gồm ba camera chính: một camera trường nhìn hẹp để quan sát chi tiết mục tiêu, một camera góc rộng để theo dõi khu vực xung quanh và một camera ảnh nhiệt phục vụ tác chiến ban đêm hoặc trong điều kiện tầm nhìn hạn chế.

Theo nhà phát triển, hệ thống AI của phương tiện được huấn luyện bằng lượng lớn dữ liệu hình ảnh thu thập từ chiến trường thực tế. Hệ thống hoạt động với hai chế độ chính: cảnh báo chuyển động trong khu vực quan sát và nhận diện binh sĩ đối phương. Nhờ đó, TW 12.7 có thể phát hiện mục tiêu ở khoảng cách hơn 600 m. Phương tiện có tầm hoạt động khoảng 22 km và tốc độ tối đa khoảng 6,4 km/h.

Sự xuất hiện của các hệ thống như Droid TW 12.7 cho thấy xu hướng ngày càng rõ nét của chiến tranh hiện đại, trong đó robot mặt đất đang dần đảm nhận nhiều nhiệm vụ vốn trước đây do binh sĩ trực tiếp thực hiện. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng quy mô sản xuất, Ukraine cũng đang phải giải quyết bài toán tiêu chuẩn hóa để bảo đảm các nền tảng UGV có thể được vận hành hiệu quả và bền vững trên chiến trường.