Ukraine tìm cách mở rộng quy mô tác chiến UAV, gây áp lực với Nga
VOV.VN - Theo các nhà phân tích quốc phòng, các cuộc tập kích bằng UAV đơn lẻ của Ukraine không đủ khả năng đảo ngược hoàn toàn cục diện chiến sự trước Nga, nhưng chúng đang tạo ra tác động ngày càng rõ rệt và có khả năng làm thay đổi tính chất của cuộc xung đột.
UAV của Ukraine đã có thể vươn xa hơn
Các quan chức Ukraine cho biết trong những tháng gần đây, Kiev đã tăng cường đầu tư cho các cuộc “tấn công tầm trung”, thường diễn ra ở khoảng cách từ 30 km đến 180 km tính từ chiến tuyến. Những đòn đánh này cho phép Ukraine nhắm vào các trạm radar, hệ thống phòng không tầm ngắn và tầm trung, cơ sở hạ tầng liên lạc, mạng lưới hậu cần cùng các phương tiện quân sự hạng nặng của Nga.
Theo ông Robert Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine, các UAV tấn công tầm xa của Ukraine hiện đã có thể xuyên thủng mạng lưới phòng thủ để đánh trúng các cơ sở dầu mỏ của Nga nằm sâu phía sau tiền tuyến.
“Vai trò của các cuộc tấn công tầm trung giờ đây mang ý nghĩa quyết định”, ông Brovdi nói với Reuters, đồng thời lưu ý thêm rằng những đòn tấn công thậm chí hiện có thể vươn xa tới 2.000 km.
Theo các nhà phân tích quốc phòng, các cuộc tập kích bằng UAV đơn lẻ không đủ khả năng đảo ngược hoàn toàn cục diện chiến sự trước Nga, nhưng chúng đang tạo ra tác động ngày càng rõ rệt và có khả năng làm thay đổi tính chất của cuộc xung đột. Trong vài tháng qua, các cuộc tấn công bằng UAV tầm xa của Ukraine đã gây ra mức độ thiệt hại nghiêm trọng nhất đối với hạ tầng dầu mỏ Nga kể từ khi Moscow phát động chiến dịch quân sự năm 2022.
Tháng trước, Nga buộc phải cắt giảm sản lượng dầu sau các cuộc tập kích bằng UAV nhằm vào cảng biển và nhà máy lọc dầu, trong khi dòng chảy dầu thô qua tuyến đường ống cuối cùng còn hoạt động sang châu Âu cũng bị gián đoạn, theo Reuters.
Những đòn đánh này không chỉ giúp củng cố tinh thần tại Ukraine sau một mùa đông hứng chịu các cuộc oanh kích dữ dội nhằm vào lưới điện quốc gia, mà còn diễn ra trong bối cảnh tốc độ tiến quân của Nga đang ở mức chậm nhất kể từ năm 2023.
Ukraine đang mở rộng quy mô tác chiến bằng UAV
Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết số lượng các cuộc “tấn công tầm trung” của Ukraine trong tháng này đã tăng gấp đôi so với tháng 3/2026 và gấp 4 lần so với tháng 2/2026.
“Kusto”, một chỉ huy chiến trường thuộc Tiểu đoàn số 7 của Lữ đoàn Hệ thống Không người lái Độc lập 414 dưới quyền ông Brovdi, cho biết năng lực tác chiến tầm trung của Ukraine đã được cải thiện đáng kể kể từ mùa thu năm ngoái.
“Chúng tôi đã mở rộng quy mô, tăng nhân lực và mở rộng số lượng hệ thống được triển khai. Đồng thời, số lượng nền tảng UAV cũng trở nên đa dạng hơn”, ông nói.
Theo Kusto, đơn vị của ông chủ yếu tập trung vào các mục tiêu nằm cách chiến tuyến tối đa 100 km. Những mục tiêu có giá trị cao nhất bao gồm các tổ hợp radar và hệ thống phòng không Nga như Buk, Tor và Pantsir, bên cạnh các phương tiện vận tải cỡ lớn và mạng lưới hậu cần quân sự.
“Thông thường, UAV sẽ bay khoảng 150 km từ vị trí xuất phát trước khi bắt đầu dò tìm mục tiêu trong khu vực được chỉ định”, ông cho biết.
Kusto cho biết loại UAV tấn công tầm trung được sử dụng thường xuyên nhất hiện nay là Chaklun V do Ukraine tự sản xuất, tiếp theo là B-2.
Ông Brovdi cho biết việc điều khiển thủ công thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tọa độ lập trình sẵn giúp tăng độ chính xác đáng kể, và trong nhiều trường hợp chỉ cần tối đa 3 UAV để phá hủy một mục tiêu đã được xác nhận.
Theo ông, lực lượng Ukraine đã phá hủy ít nhất 129 hệ thống phòng không tại các khu vực Nga kiểm soát kể từ đầu năm nay, dù Reuters chưa thể xác minh độc lập con số này.
Áp lực đối với Nga
Ông Justin Bronk, chuyên gia cao cấp thuộc Viện Nghiên cứu Quân chủng Thống nhất Hoàng gia (RUSI) có trụ sở ở London (Anh) cho rằng, các cuộc tấn công tầm xa đã tạo điều kiện cho chiến thuật tấn công tầm trung phát huy hiệu quả mạnh hơn, khi buộc Nga phải phân tán hệ thống phòng không khỏi tiền tuyến.
Điều này mở ra cơ hội để Ukraine nhắm vào các mục tiêu nằm ngoài tầm bắn của pháo binh hay các dòng UAV thông thường. Các mục tiêu tiềm năng này bao gồm từ kho đạn, kho nhiên liệu, sở chỉ huy cho đến xe tiếp tế và cả các đơn vị vận hành máy bay không người lái tầm trung của phía Nga.
Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết riêng trong tháng 4/2026, lực lượng nước này đã thực hiện hơn 160 cuộc tấn công tầm trung ở khoảng cách 120-150 km.
Ông Illia Mashyna - Chỉ huy Tiểu đoàn Hệ thống Máy bay Không người lái Độc lập số 431 "Brodiahy" của Ukraine nhận định, những đòn đánh như vậy đang làm gián đoạn hoạt động tác chiến của Nga bằng cách kéo giãn khoảng cách giữa lực lượng tiền tuyến và hậu phương hỗ trợ.
“Khoảng cách càng lớn thì hậu cần càng trở nên phức tạp”, ông Mashyna nói, đồng thời nhấn mạnh rằng hiệu quả của chiến thuật này phụ thuộc nhiều vào khả năng phối hợp và lập kế hoạch chính xác.
Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ cho biết tốc độ tiến quân của Nga đã chậm lại kể từ tháng 10/2026, một phần do các cuộc tấn công tầm trung của Ukraine, bên cạnh yếu tố công sự phòng thủ và địa hình tại vùng Donbas. Lực lượng Nga cũng được cho là gặp khó khăn về liên lạc sau khi tỷ phú công nghệ Elon Musk siết chặt việc sử dụng dịch vụ Internet vệ tinh Starlink.
Theo ông Bronk, tốc độ phát triển nhanh chóng của năng lực UAV tầm trung phản ánh nhu cầu cấp bách của Kiev trong việc lấp đầy khoảng trống chiến thuật với Nga, trong bối cảnh Ukraine phải đối mặt với sức ép ngày càng lớn từ lực lượng Nga đông quân hơn và vượt trội về hỏa lực.
Ông Kusto cho biết mối liên kết trực tiếp giữa nhà sản xuất và lực lượng tuyến đầu giúp các phản hồi từ chiến trường được cập nhật vào hệ thống UAV chỉ trong vài ngày. Một kỹ sư thuộc đơn vị của ông, có biệt danh “Symbol”, cho biết nhiều nhà sản xuất hiện đã cung cấp các hệ thống vũ khí gần như sẵn sàng chiến đấu ngay sau khi xuất xưởng mà không cần lập trình bổ sung.
“Trước đây, tấn công tầm trung chỉ là một năng lực riêng lẻ. Giờ đây, nó đã trở thành một phần thường trực trong các hoạt động tác chiến của chúng tôi”, ông nói.