Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố dịch Ebola bùng phát tại Cộng hòa Dân chủ Congo là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng mang tầm quốc tế. Cơ quan này cho biết đợt bùng phát dịch ở tỉnh Ituri phía đông Cộng hòa Dân chủ Congo, nơi đã ghi nhận khoảng 246 trường hợp nghi nhiễm và 80 ca tử vong. WHO chưa tuyên bố đây là đại dịch toàn cầu, cho rằng tình hình hiện chưa đáp ứng các tiêu chí cần thiết.

Tuy nhiên, WHO cũng cảnh báo rằng dịch bệnh có thể "diễn biến phức tạp hơn nhiều" so với những gì hiện đang được phát hiện và báo cáo, với nguy cơ lây lan đáng kể ở cấp địa phương và khu vực.

Ebola là gì?

Ebola là một bệnh do virus gây ra, có mức độ nghiêm trọng cao và thường gây tử vong, lần đầu được phát hiện vào năm 1976 gần sông Ebola, thuộc khu vực ngày nay là Cộng hòa Dân chủ Congo.

Virus này lây truyền từ động vật hoang dã (như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng) sang người, sau đó lây lan trong cộng đồng thông qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết hoặc các chất dịch cơ thể khác của người nhiễm bệnh, cũng như với các bề mặt và vật liệu chăn ga gối đệm, quần áo) bị nhiễm virus.

Người bệnh không thể lây truyền bệnh trước khi xuất hiện triệu chứng, và họ vẫn có khả năng lây nhiễm chừng nào máu của họ còn chứa virus. Tỷ lệ tử vong trung bình do bệnh Ebola là khoảng 50%. Tỷ lệ tử vong trong các đợt dịch trước đây dao động từ 25% đến 90%.

Các triệu chứng của bệnh

Thời gian ủ bệnh, hay khoảng thời gian từ khi nhiễm bệnh đến khi xuất hiện triệu chứng, dao động từ 2-21 ngày. Các triệu chứng của bệnh Ebola có thể xuất hiện đột ngột và bao gồm sốt, mệt mỏi, khó chịu, đau cơ, đau đầu và đau họng. Sau đó là nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, phát ban và các triệu chứng suy giảm chức năng thận và gan.

Mặc dù nhiều người cho rằng xuất huyết do Ebola là triệu chứng phổ biến, nhưng thực tế hiện tượng này ít xảy ra hơn và có thể xuất hiện muộn hơn trong quá trình nhiễm bệnh. Một số bệnh nhân có thể bị xuất huyết nội và ngoại.

Trên lâm sàng, rất khó để phân biệt bệnh Ebola với các bệnh truyền nhiễm khác như sốt rét, thương hàn, lỵ, viêm màng não và các bệnh sốt xuất huyết do virus khác vì các triệu chứng ở giai đoạn đầu của bệnh khá giống nhau.

Việc xác nhận người đó bị nhiễm virus được thực hiện bằng các phương pháp chẩn đoán sau: Xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase sao chép ngược (RT-PCR), xét nghiệm miễn dịch liên kết enzyme bắt giữ kháng thể (ELISA), xét nghiệm phát hiện bắt giữ kháng nguyên, phân lập virus bằng phương pháp nuôi cấy tế bào.

WHO cho biết đợt dịch hiện nay ở Cộng hòa Dân chủ Congo liên quan tới chủng Bundibugyo, một biến thể Ebola hiếm gặp và đặc biệt nguy hiểm do hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu. Vaccine Ebola phổ biến hiện nay Ervebo  được phát triển chủ yếu để chống lại chủng Zaire, nên không phù hợp với virus Bundibugyo.

Biện pháp phòng ngừa

Sự tham gia của cộng đồng là chìa khóa để kiểm soát thành công bất kỳ dịch bệnh nào. Việc kiểm soát dịch bệnh dựa trên việc sử dụng một loạt các biện pháp can thiệp, chẳng hạn như chăm sóc lâm sàng, giám sát và truy vết tiếp xúc, dịch vụ xét nghiệm, phòng ngừa và kiểm soát nhiễm trùng tại các cơ sở y tế, chôn cất an toàn, tiêm chủng (chỉ dành cho bệnh do virus Ebola).

Nâng cao nhận thức về các yếu tố rủi ro và các biện pháp bảo vệ mà mỗi cá nhân có thể thực hiện là một cách hiệu quả để giảm sự lây truyền Ebola từ người sang người. Thông điệp giảm thiểu rủi ro nên tập trung vào một số yếu tố sau:

• Giảm nguy cơ lây truyền bệnh từ động vật hoang dã sang người do tiếp xúc với dơi ăn quả hoặc khỉ/vượn bị nhiễm bệnh và do ăn thịt sống của chúng.
• Giảm nguy cơ lây truyền từ người sang người do tiếp xúc trực tiếp hoặc gần gũi với người nhiễm bệnh, đặc biệt là qua dịch cơ thể của họ. Cần tránh tiếp xúc gần với bệnh nhân Ebola. Bệnh nhân cần được cách ly tại trung tâm điều trị chuyên dụng để được chăm sóc ban đầu và tránh lây truyền tại nhà.
• Các biện pháp ngăn chặn dịch bệnh bao gồm chôn cất người đã khuất một cách an toàn và trang trọng , xác định những người có thể đã tiếp xúc với người nhiễm bệnh Ebola và theo dõi sức khỏe của họ trong 21 ngày, cách ly người khỏe mạnh khỏi người bệnh để ngăn ngừa lây lan thêm và cung cấp chăm sóc cho các bệnh nhân đã được xác nhận nhiễm bệnh. Duy trì vệ sinh tốt và môi trường sạch sẽ cũng rất quan trọng.

Bộ Y tế theo dõi sát dịch Ebola sau cảnh báo khẩn từ WHO về 80 ca tử vong

VOV.VN - Trước nguy cơ dịch Ebola diễn biến phức tạp tại một số quốc gia châu Phi, tối 17/5, Bộ Y tế cho biết đang phối hợp chặt chẽ với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và các đơn vị liên quan để giám sát, phát hiện sớm và triển khai các biện pháp phòng chống phù hợp.