Hormuz trước giờ G: Mỹ leo thang cảnh báo, Hội đồng Bảo an tìm cách hạ nhiệt
VOV.VN - Căng thẳng tại Trung Đông leo thang khi Tổng thống Trump gia tăng cảnh báo đối với Iran trước hạn chót về việc mở lại eo biển Hormuz. Trong khi đó, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 7/4 dự kiến sẽ bỏ phiếu thông qua nghị quyết về an ninh - an toàn hàng hải tại tuyến vận tải biển chiến lược này.
Phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump hôm qua (6/4) đặt thời hạn chót 20h ngày 7/4 (theo giờ miền Đông, tức 7h sáng 8/4 theo giờ Việt Nam) để Iran khôi phục tự do hàng hải qua eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với “sự tàn phá trên diện rộng” đối với cơ sở hạ tầng, bao gồm các nhà máy điện và cầu đường. Nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo, “toàn bộ đất nước Iran sẽ bị phá hủy chỉ trong một đêm”.
Tuyên bố đánh dấu bước leo thang đáng kể trong lập trường của Mỹ, trong khi nước này tiếp tục bác bỏ các đề xuất ngừng bắn do các nhà trung gian quốc tế thúc đẩy với lý do “chưa đủ”. Theo các nguồn tin, Bộ Quốc phòng Mỹ đang mở rộng danh sách mục tiêu tiềm năng sang các cơ sở năng lượng “lưỡng dụng”, động thái được cho là nhằm tạo cơ sở pháp lý cho các lựa chọn quân sự tiếp theo. Tuy nhiên, cách tiếp cận này làm dấy lên tranh luận trong nội bộ về ranh giới giữa mục tiêu quân sự hợp pháp và hạ tầng dân sự thiết yếu.
Theo Công ước Geneva, một cuộc tấn công chỉ được coi là hợp pháp khi mang lại lợi thế quân sự rõ ràng và không gây thiệt hại quá mức cho dân thường. Liên Hợp Quốc và Liên minh châu Âu đều cảnh báo các cuộc tấn công vào hạ tầng dân sự có thể vi phạm luật nhân đạo quốc tế, đồng thời nhấn mạnh giải pháp ngoại giao là con đường bền vững duy nhất.
Iran tới nay vẫn bác bỏ đề xuất ngừng bắn tạm thời, đồng thời đưa ra khuôn khổ đàm phán riêng với các yêu cầu chấm dứt xung đột hoàn toàn, dỡ bỏ trừng phạt và đảm bảo an ninh hàng hải. Iran cũng cảnh báo sẽ đáp trả nếu bị tấn công, trong khi vẫn duy trì kiểm soát eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Triển vọng đạt được thỏa thuận càng trở nên phức tạp khi Thủ tướng Isarel Benjamin Netanyahu được cho là phản đối một lệnh ngừng bắn, làm gia tăng sức ép đối với Mỹ trong việc duy trì chiến dịch quân sự. Người phát ngôn Điện Kremlin hôm qua cảnh báo các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng có thể kích hoạt phản ứng trả đũa mạnh hơn và làm gia tăng bất ổn khu vực.
“Chúng tôi nhận thấy mức độ căng thẳng trong khu vực tiếp tục leo thang. Trên thực tế, toàn bộ khu vực đang trong tình trạng hỗn loạn… Phạm vi xung đột đã mở rộng và giờ đây tất cả chúng ta đều đang chứng kiến những hậu quả, bao gồm cả những tác động tiêu cực rất nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu”.
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc dự kiến trong ngày hôm nay sẽ bỏ phiếu thông qua một nghị quyết sửa đổi liên quan đến eo biển Hormuz, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết của việc đảm bảo tự do và an ninh hàng hải, đồng thời khuyến khích các quốc gia phối hợp bảo vệ tuyến vận tải thông qua các biện pháp mang tính phòng thủ, như hộ tống tàu thương mại. Việc điều chỉnh nội dung theo hướng mềm hơn cho thấy nỗ lực tìm kiếm đồng thuận giữa các cường quốc, trong bối cảnh vẫn tồn tại khác biệt về việc có nên cho phép sử dụng vũ lực hay không.
Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc Phó Thông cảnh báo việc hợp pháp hóa sử dụng vũ lực có thể dẫn đến leo thang nghiêm trọng: “Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc có trách nhiệm chính trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế và cần phải giữ vững lập trường khách quan, công bằng và vô tư. Trong hoàn cảnh hiện nay, việc cho phép các quốc gia thành viên sử dụng vũ lực sẽ đồng nghĩa với việc hợp pháp hóa việc sử dụng vũ lực bất hợp pháp và bừa bãi, điều này chắc chắn sẽ dẫn đến leo thang tình hình hơn nữa và dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng”.
Trong bối cảnh lập trường các bên còn khác biệt sâu sắc và các nỗ lực ngoại giao chưa đạt đột phá, nguy cơ leo thang tiếp tục hiện hữu. Diễn biến tại eo biển Hormuz không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu, cho thấy đây là một cuộc khủng hoảng có hệ lụy vượt xa phạm vi khu vực.
Ông Trump đề xuất Mỹ thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz
VOV.VN - Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất Washington thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz thay vì Iran, đồng thời nhấn mạnh việc mở lại tuyến vận chuyển dầu mỏ này là điều kiện then chốt trong bất kỳ thỏa thuận nào với Tehran.
