Iran bác bỏ đề xuất của Oman cùng quản lý eo biển Hormuz
VOV.VN - Một quan chức cấp cao Iran ngày 29/7 cho biết Tehran đã bác bỏ đề xuất của Oman về việc cùng quản lý eo biển Hormuz, qua đó làm giảm kỳ vọng về một bước đột phá ngoại giao nhằm hạ nhiệt cuộc xung đột.
Trao đổi với Reuters, vị quan chức này khẳng định kế hoạch trên "không có cơ hội thành công". Theo ông, Iran và Oman nên tự quản lý eo biển Hormuz dựa trên phạm vi chủ quyền và khu vực kiểm soát của mỗi nước, không có sự can dự của các cường quốc bên ngoài.
Phát biểu được đưa ra một ngày sau khi các nguồn tin tiết lộ nhiều quốc gia vùng Vịnh đã ủng hộ sáng kiến của Oman. Theo đề xuất này, các tàu thuyền sẽ tự nguyện đóng phí khi đi qua tuyến hàng hải chiến lược nhằm duy trì hoạt động quản lý, đồng thời góp phần chấm dứt tình trạng gián đoạn thương mại do xung đột gây ra.
Quan chức Iran cáo buộc Mỹ và Saudi Arabia đang gây sức ép buộc Oman chấp nhận một kế hoạch mà ông gọi là "phi thực tế". Ông nhấn mạnh toàn bộ luồng hàng hải đi vào eo biển và một phần luồng đi ra phải thuộc quyền kiểm soát của Iran.
Theo quan chức này, Tehran coi Oman là quốc gia láng giềng và là một bên trung gian quan trọng trong khu vực. Tuy nhiên, Iran không chấp nhận phương án hai nước chia sẻ quyền quản lý theo tỷ lệ 50-50 vì cho rằng điều đó không phù hợp với lợi ích của mình.
Ông cho rằng Oman nên quản lý phần eo biển thuộc phạm vi chủ quyền của nước này, đồng thời cảnh báo các tuyến hàng hải phía nam đi qua vùng biển Oman có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với tàu thuyền.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải hẹp nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, giữ vai trò cửa ngõ vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu cùng nhiều mặt hàng chiến lược khác. Việc kiểm soát tuyến đường này được xem là một trong những vấn đề then chốt trong các nỗ lực tìm giải pháp cho cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran.
Eo biển Hormuz đã bị gián đoạn nghiêm trọng kể từ khi xung đột bùng phát. Trước đó, ngày 28/7, một nguồn tin từ vùng Vịnh và một nhà ngoại giao phương Tây cho biết Oman đã đề xuất thành lập cơ chế quản lý khu vực đối với eo biển Hormuz. Theo kế hoạch, các tàu thuyền sẽ đóng góp phí trên cơ sở tự nguyện để chi trả cho các hoạt động quản lý hàng hải, bảo vệ môi trường, tìm kiếm cứu nạn và các dịch vụ liên quan.
Đề xuất này được cho là lấy cảm hứng từ mô hình hợp tác tại eo biển Malacca, nơi Indonesia, Malaysia và Singapore phối hợp quản lý tuyến hàng hải và kêu gọi các hãng vận tải tự nguyện đóng góp kinh phí để duy trì các dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải.
Trước khi xung đột bùng phát, tàu thuyền quốc tế vẫn lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz, mặc dù tuyến đường này nằm trong lãnh hải của cả Iran và Oman nhưng được cộng đồng quốc tế coi là tuyến hàng hải quốc tế. Tuy nhiên, kể từ khi chiến sự leo thang, Iran khẳng định quyền chủ quyền trong việc quản lý eo biển và cho rằng nước này, cùng với Oman, có quyền áp dụng các khoản phí đối với tàu thuyền qua lại.
Mỹ và đồng minh mở đường né Hormuz, Iran phản công giữ lợi thế sống còn
VOV.VN - Việc Mỹ và các đồng minh thúc đẩy các tuyến vận tải mới nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz đã thách thức lợi thế chiến lược lâu nay của Iran. Tehran đã đáp trả bằng cách gia tăng sức ép trên biển với mục tiêu duy trì ảnh hưởng tại một trong những "yết hầu" năng lượng quan trọng nhất thế giới.
