Iran bác tuyên bố chung Mỹ-GCC, khẳng định chủ quyền eo biển Hormuz
VOV.VN - Iran cáo buộc tuyên bố chung giữa Mỹ và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) mang tính "can thiệp, vô trách nhiệm và khiêu khích", đồng thời khẳng định việc quản lý hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ được thực hiện theo các điều khoản trong bản ghi nhớ chấm dứt xung đột vừa ký với Mỹ.
Bộ Ngoại giao Iran ngày 26/6 lên tiếng phản đối tuyên bố chung được đưa ra sau cuộc họp cấp bộ trưởng giữa Mỹ và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) tại Bahrain hôm 25/6, cho rằng văn kiện này chứa đựng những quan điểm "can thiệp, vô trách nhiệm và mang tính khiêu khích".
Trong tuyên bố, Iran chỉ trích cam kết của Mỹ về việc tiếp tục bảo đảm an ninh cho các nước thành viên GCC chỉ là "lời lẽ mang tính tuyên truyền", đồng thời cho rằng sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Vùng Vịnh mới là nguyên nhân gây mất ổn định và chia rẽ trong khu vực.
Iran cũng cho rằng việc các căn cứ và cơ sở quân sự tại một số quốc gia trong khu vực bị Mỹ và Israel sử dụng để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran đã cho thấy Washington không coi trọng an ninh của chính các đối tác trong khu vực.
Iran kêu gọi những quốc gia có lãnh thổ hoặc cơ sở hạ tầng bị sử dụng trong các chiến dịch quân sự nhằm vào Iran xem xét lại lập trường của mình, đồng thời nhấn mạnh các nước này có nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế và nguyên tắc láng giềng hữu nghị trong việc ngăn chặn bên thứ ba sử dụng lãnh thổ để tiến hành các hành động thù địch.
Liên quan đến eo biển Hormuz, Iran cho rằng những bất ổn gần đây tại tuyến hàng hải chiến lược này là hệ quả trực tiếp từ các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel, đồng thời cáo buộc một số quốc gia trong khu vực đã tiếp tay cho các chiến dịch trên.
Tehran tái khẳng định eo biển Hormuz nằm trong vùng lãnh hải của Iran và Oman, đồng thời cho biết việc quản lý hoạt động hàng hải tại đây sẽ được thực hiện theo Điều 5 của bản ghi nhớ chấm dứt xung đột vừa được Iran và Mỹ ký kết.
Iran cũng kêu gọi các nước GCC điều chỉnh cách tiếp cận đối với vấn đề an ninh khu vực, nhấn mạnh rằng an ninh tập thể chỉ có thể được bảo đảm thông qua hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực, không có sự can thiệp từ các cường quốc bên ngoài.
Trước đó, ngày 25/6, Mỹ và các nước GCC đã kêu gọi mở lại hoàn toàn hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz, khẳng định quyền tự do hàng hải tại tuyến đường biển chiến lược này là yếu tố thiết yếu đối với an ninh khu vực và toàn cầu.
Trong tuyên bố chung sau cuộc họp tại thủ đô Manama của Bahrain, hai bên nhấn mạnh nguyên tắc "tự do, vô điều kiện và không bị hạn chế" đối với hoạt động hàng hải, bao gồm quyền quá cảnh theo quy định của luật pháp quốc tế, đồng thời phản đối mọi hình thức áp phí, thu phí hoặc tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz.
Các bộ trưởng cũng khẳng định cần duy trì đoàn kết trong bối cảnh các cuộc đàm phán Mỹ - Iran đang hướng tới một thỏa thuận lâu dài nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời tái khẳng định mục tiêu ngăn chặn Iran phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân.
Tuyên bố hoan nghênh bản ghi nhớ vừa được Mỹ và Iran ký kết, đồng thời ghi nhận vai trò trung gian của Pakistan và Qatar trong tiến trình đàm phán.
Tuy nhiên, văn kiện cũng nhấn mạnh mọi hoạt động thương mại và đầu tư với Iran trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào việc Tehran thực hiện đầy đủ các cam kết trong bản ghi nhớ cũng như bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào đạt được, đồng thời chấm dứt điều mà Mỹ và GCC gọi là các hành động gây mất ổn định trong khu vực.