MI5 gọi tên Nga, Iran và AI là các mối đe dọa an ninh của nước Anh

Trong đó, Moscow được cho là gia tăng các hoạt động chiến tranh hỗn hợp, Tehran bị cáo buộc mở rộng chiến dịch đe dọa trên lãnh thổ Anh, còn trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra những nguy cơ an ninh chưa từng có tiền lệ.

Nga và Iran gia tăng sức ép trên lãnh thổ Anh

Giám đốc MI5 Ken McCallum ngày 14/10 cảnh báo nước này và châu Âu đã bước vào “một kỷ nguyên mới về an ninh quốc gia”, với những thách thức có thể so sánh với sự thay đổi môi trường an ninh sau các vụ khủng bố ngày 11/9/2001 tại Mỹ.

Trong báo cáo cập nhật thường niên về các mối đe dọa, ông McCallum cho biết MI5 hiện dành nhiều nguồn lực hơn cả thời Chiến tranh Lạnh để ứng phó với các nguy cơ từ nước ngoài, trong đó có Nga, Iran và Trung Quốc.

Theo người đứng đầu MI5, Nga vẫn là đối thủ gây sức ép lớn nhất đối với Anh. “Nga vẫn là bên gây hấn số một, khi Điện Kremlin của Tổng thống Vladimir Putin tiếp tục gia tăng các hành động nhằm vào Anh và các đồng minh”, ông McCallum nhận định.

Báo cáo của MI5 cho rằng, các cơ quan quân sự và tình báo Nga đang đẩy mạnh những hoạt động được mô tả là chiến tranh hỗn hợp, bao gồm phá hoại và tấn công mạng. Theo MI5, Moscow tìm cách gây bất ổn và đe dọa các nước phương Tây, nhưng tránh vượt qua ngưỡng có thể kích hoạt Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), theo đó các thành viên có nghĩa vụ hỗ trợ một đồng minh bị tấn công.

Trong khi đó, Iran đang mở rộng các hoạt động đe dọa tại Anh, theo đánh giá của MI5. Trước đây, các mục tiêu chủ yếu là những người bất đồng chính kiến Iran ở nước ngoài, các tổ chức truyền thông Iran và những địa điểm của người Do Thái hoặc có liên hệ với Israel. Tuy nhiên, ông McCallum cho biết trong năm nay, Tehran dường như đã chuyển hướng sang những mục tiêu khó tấn công hơn, trong đó có các cơ sở quân sự.

Người đứng đầu MI5 cho biết, trong vòng một năm qua, các hoạt động tình báo đã dẫn đến hơn 50 vụ bắt giữ có liên quan đến Iran tại Anh.

Lo ngại từ vụ căn cứ Fairford

Cảnh báo của MI5 được đưa ra sau một vụ việc xảy ra gần căn cứ không quân Fairford của Anh, nơi Mỹ từng triển khai các máy bay ném bom tham gia chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Theo thông tin được công bố, rạng sáng 27/9, một người dân gọi cảnh sát sau khi phát hiện ba xe tải nhỏ trên một con đường nông thôn gần căn cứ. 7 người đàn ông ở độ tuổi ngoài 20 đã bị bắt giữ rồi được trả tự do trong thời gian chờ điều tra. Trong số này có một người mang hai quốc tịch Anh và Iran. Nhà chức trách cho biết chỉ phát hiện xăng trong các phương tiện.

Trình bày tại Quốc hội, Thủ tướng Anh Andy Burnham cho biết vụ việc nhiều khả năng đã được điều phối từ Iran và gần như chắc chắn có sự chỉ đạo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tổ chức có ảnh hưởng lớn về chính trị, quân sự và kinh tế tại nước này.

Một tuần sau vụ việc, Mỹ khẩn trương rút các máy bay ném bom khỏi căn cứ Fairford. Hai quan chức Mỹ cho biết quyết định được đưa ra sau những thông tin về khả năng căn cứ có thể trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái.

Ông McCallum không cung cấp thêm chi tiết do cuộc điều tra và các hoạt động nghiệp vụ vẫn đang diễn ra, nhưng nhấn mạnh vụ việc không phải trường hợp cá biệt. Dù vậy, lãnh đạo MI5 cho rằng hiện chưa có dấu hiệu cho thấy Iran đang triển khai những kế hoạch tấn công phức tạp tại Anh. Theo ông, Tehran đến nay chủ yếu thuê những đối tượng phạm tội có năng lực hạn chế để thực hiện các hoạt động trên lãnh thổ Anh. Tuy nhiên, phương thức này có thể thay đổi trong tương lai.

Vụ việc tại Fairford cho thấy thách thức đối với các cơ quan an ninh phương Tây không chỉ đến từ các cuộc tấn công quân sự trực tiếp, mà còn từ những hoạt động có mức độ phủ nhận trách nhiệm cao, sử dụng các đối tượng trung gian và khó xác định chuỗi chỉ huy.

AI tạo ra nguy cơ an ninh mới

Một trong những cảnh báo đáng chú ý nhất trong báo cáo mà MI5 đưa ra liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Theo người đứng đầu cơ quan này, trong tương lai, các tổ chức khủng bố và những chủ thể khác có thể lợi dụng công nghệ này để phát triển các loại vũ khí sinh học mới.

Ông McCallum cũng lưu ý rằng nguy cơ không chỉ đến từ việc con người sử dụng AI cho mục đích xấu, mà còn có thể xuất phát từ chính những hệ thống AI ngày càng mạnh mẽ. “Lịch sử nhân loại chưa từng cho chúng ta kinh nghiệm đối mặt với một chủ thể thông minh hơn chính mình, có khả năng suy nghĩ vượt trội hơn chúng ta”, ông McCallum cảnh báo, cho rằng đây là một thách thức thực sự mới và cần được quan tâm nghiêm túc.

Theo đó, AI có thể giúp các cơ quan an ninh phân tích dữ liệu và phát hiện dấu hiệu bất thường nhanh hơn, nhưng đồng thời cũng có thể hỗ trợ những đối tượng thù địch tự động hóa hoạt động, khai thác lỗ hổng hoặc tiếp cận những phương thức tấn công mới. Khả năng sử dụng AI để hỗ trợ phát triển vũ khí sinh học là một trong những kịch bản được ông McCallum đặc biệt lưu ý.

Tuy nhiên, những cảnh báo về rủi ro trong tương lai không đồng nghĩa các nguy cơ này đã trở thành hiện thực. Thách thức đặt ra là làm thế nào để cơ quan an ninh nhận diện và kiểm soát các mối đe dọa mới mà không cản trở những ứng dụng có lợi của công nghệ.

Tình báo Đức cảnh báo nguy cơ đối đầu vũ trang với Nga, thúc đẩy mở rộng quyền hạn

VOV.VN - Ngày 05/10, trong phiên điều trần thường niên trước Quốc hội, người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Đức (BND), Martin Jäger đã đưa ra những đánh giá nghiêm trọng về chiều hướng leo thang căng thẳng với Nga, đồng thời kêu gọi mở rộng thẩm quyền hoạt động cho cơ quan này.