Mỹ - Iran gia tăng căng thẳng quanh "lằn ranh đỏ" hạt nhân và eo biển Hormuz
VOV.VN - Trong 24 giờ qua, cả Mỹ và Iran đều phát đi thông điệp sẵn sàng tiếp tục đàm phán, nhưng đồng thời khẳng định không nhượng bộ các lợi ích chiến lược của mình. Điều đó cho thấy con đường tiến tới một thỏa thuận toàn diện giữa hai quốc gia vẫn còn nhiều trở ngại.
Sau cuộc họp kéo dài khoảng hai giờ tại Phòng Tình huống Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ chỉ ký kết một thỏa thuận đáp ứng đầy đủ các điều kiện của Mỹ. Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục nhấn mạnh “lằn ranh đỏ” không thay đổi, đó là Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump còn đưa ra một loạt điều kiện khác như mở hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế, rà phá thủy lôi, phối hợp tiêu hủy lượng urani làm giàu của Iran và duy trì cơ chế giám sát quốc tế.
Thông điệp này của ông chủ Nhà Trắng cũng đã được Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth nhấn mạnh tại hội nghị Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 ở Singapore: “Tổng thống rất kiên nhẫn. Ông ấy sẽ chỉ đạt được một thỏa thuận tuyệt vời. Đây không phải là bất kỳ thỏa thuận nào, mà là một thỏa thuận thực sự tốt cho nước Mỹ”.
Trong khi đó, về phía Iran, giới chức nước này cũng lập tức bác bỏ những gì họ gọi là các yêu cầu mang tính áp đặt từ phía Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei trong một tuyên bố khẳng định Iran sẽ không chấp nhận ngôn ngữ “phải làm” từ bất kỳ quốc gia nào và mọi quyết định đều dựa trên lợi ích quốc gia của Iran.
“Việc trao đổi thông điệp vẫn đang tiếp diễn, nhưng chưa đạt được sự hiểu biết cuối cùng. Hiện nay, trọng tâm của chúng tôi là chấm dứt chiến tranh, chứ không phải thảo luận chi tiết về các vấn đề hạt nhân”.
Một trong những điểm bất đồng lớn nhất hiện nay là tương lai của eo biển Hormuz. Mỹ yêu cầu mở hoàn toàn tuyến hàng hải chiến lược này và chấm dứt mọi hình thức hạn chế. Tuy nhiên, Iran khẳng định việc quản lý eo biển thuộc chủ quyền và trách nhiệm của Iran cùng Oman, đồng thời nhấn mạnh các biện pháp kiểm soát hiện nay vẫn bảo đảm tàu thương mại lưu thông bình thường. Theo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã có 24 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz trong vòng 24 giờ qua dưới sự phối hợp với giới chức Iran.
Giới quan sát nhận định việc hai bên tiếp tục duy trì đối thoại và xem xét gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, khoảng cách trong các vấn đề then chốt như chương trình hạt nhân, quyền kiểm soát eo biển Hormuz và các yêu cầu bồi thường hậu xung đột vẫn rất lớn. Điều này đồng nghĩa với việc nguy cơ căng thẳng tái bùng phát tại Trung Đông vẫn chưa thể loại trừ trong thời gian tới.