Mỹ phê duyệt thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự với Saudia Arabia
VOV.VN - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phê duyệt một thỏa thuận hợp tác phát triển năng lượng hạt nhân dân sự với Saudia Arabia, mở đường cho việc các doanh nghiệp Mỹ tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng hạt nhân tại quốc gia vùng Vịnh trong khuôn khổ một chương trình hợp tác kéo dài 30 năm, trị giá hàng chục tỷ USD.
Theo quy định, Quốc hội Mỹ sẽ xem xét thỏa thuận này. Tuy nhiên, để ngăn thỏa thuận có hiệu lực, các nghị sĩ phải đạt đủ số phiếu để vượt qua quyền phủ quyết của Tổng thống, một ngưỡng rất khó đạt được. Nếu được thông qua, thỏa thuận sẽ mở đường để Saudia Arabia có thể phát triển năng lực làm giàu uranium trong tương lai, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân trong khu vực.
Đây là điểm được giới chuyên gia đánh giá là nhạy cảm, bởi công nghệ làm giàu uranium có thể được sử dụng để sản xuất nhiên liệu cho các nhà máy điện hạt nhân, nhưng cũng có nguy cơ bị chuyển hướng phục vụ chương trình chế tạo vũ khí hạt nhân nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Để giảm bớt những lo ngại về phổ biến vũ khí hạt nhân, hai bên đã nhất trí xây dựng một cơ chế bảo đảm nhằm ngăn chặn việc sử dụng chương trình hạt nhân vào mục đích quân sự. Tuy nhiên, theo các nguồn tin, cơ chế này sẽ do Mỹ và Saudia Arabia trực tiếp quản lý, thay vì đặt dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) như nhiều thỏa thuận hạt nhân quốc tế trước đây.
Phát biểu ngày 22/7, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio không bình luận về các điều khoản cụ thể của thỏa thuận, nhưng khẳng định chính quyền Tổng thống Trump sẽ phối hợp với Quốc hội để hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết. Ông Rubio nhấn mạnh, Mỹ sẽ không ký kết bất kỳ thoả thuận với bất kỳ quốc gia nào nếu điều đó làm tăng nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân.
Theo các quan chức Mỹ, đề xuất hợp tác hạt nhân đã được hai bên thảo luận chi tiết trong chuyến thăm Washington của Thái tử Mohammed bin Salman vào mùa thu năm ngoái. Sau khi được trình lên Quốc hội theo quy định của luật liên bang, nếu không bị phản đối, thỏa thuận sẽ tạo nền tảng cho sự tham gia lâu dài của các doanh nghiệp Mỹ vào chương trình phát triển năng lượng hạt nhân dân sự ở Saudia Arabia.