Qatar tái nhập cuộc đàm phán, phối hợp Mỹ tìm lối ra cho xung đột với Iran
VOV.VN - Một phái đoàn đàm phán của Qatar đã tới Tehran trong ngày 22/5 để phối hợp cùng Mỹ nhằm thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt chiến sự với Iran, đồng thời tháo gỡ các vấn đề còn tồn đọng giữa hai bên, theo một nguồn thạo tin tiết lộ với Reuters.
Qatar – quốc gia từng nhiều lần đóng vai trò trung gian trong xung đột Gaza và hàng loạt điểm nóng quốc tế, trước đó vẫn giữ khoảng cách với các nỗ lực hòa giải liên quan tới cuộc chiến với Iran, đặc biệt sau khi nước này hứng chịu các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Tehran trong giai đoạn leo thang gần đây nhất.
“Một nhóm đàm phán của Qatar đang có mặt tại Tehran trong ngày 22/5", nguồn tin cho biết, đồng thời nhấn mạnh phái đoàn này được triển khai với sự phối hợp của Washington, với mục tiêu “đạt được một thỏa thuận cuối cùng nhằm chấm dứt chiến tranh và giải quyết các khúc mắc còn lại với Iran”.
Cho tới nay, Bộ Ngoại giao Qatar chưa đưa ra bình luận chính thức.
Dù Pakistan vẫn là bên trung gian chính thức kể từ khi xung đột bùng phát, việc Qatar tái xuất trên bàn đàm phán phản ánh vai trò lâu nay của Doha như một đồng minh chiến lược của Mỹ tại khu vực, đồng thời là kênh liên lạc hậu trường đáng tin cậy giữa Washington và Tehran.
Hiện một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đang dần hình thành sau cuộc chiến khởi phát từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hôm 28/2. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán vẫn chưa tạo ra đột phá đáng kể, trong bối cảnh Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng biển của Iran, còn Tehran đáp trả bằng việc đóng cửa eo biển Hormuz – động thái khiến căng thẳng thêm phức tạp.
Một nguồn tin cấp cao Iran nói với Reuters hôm 21/5 rằng chưa có thỏa thuận chính thức nào được ký kết, song khoảng cách bất đồng giữa các bên đã được thu hẹp đáng kể. Theo nguồn tin này, hai điểm nghẽn lớn nhất hiện nay vẫn là chương trình làm giàu uranium của Iran và quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Khi được hỏi về sự hiện diện của phái đoàn Qatar tại Iran bên lề hội nghị Ngoại trưởng NATO ở Thụy Điển hôm 21/5, ông Rubio khẳng định Pakistan vẫn là bên trung gian chủ chốt trong các cuộc đàm phán liên quan tới Iran và đã làm “một công việc đáng ghi nhận”.
Ông nói thêm rằng các quốc gia vùng Vịnh đương nhiên cũng có lợi ích trực tiếp trong cuộc khủng hoảng hiện nay.
“Họ đang ở ngay tâm điểm của vấn đề này và đều có những tính toán riêng. Chúng tôi đã trao đổi với tất cả các bên", ông Rubio cho biết, đồng thời nhấn mạnh Pakistan vẫn là đối tác trung gian quan trọng nhất của Washington trong toàn bộ tiến trình đàm phán.
Cũng theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, các cuộc đàm phán giữa nước này và Iran đã đạt được “đôi chút tiến triển” nhưng vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng về khả năng sớm đạt được thỏa thuận để ngăn xung đột tái bùng phát.
Trong khi đó, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã khiến hơn 20.000 thủy thủ mắc kẹt trên khoảng 2.000 tàu thuyền tại khu vực Vịnh Ba Tư, làm gia tăng áp lực đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Việc Doha nối lại vai trò ngoại giao diễn ra bất chấp việc Qatar từng trở thành mục tiêu của các đợt tập kích quy mô lớn từ Iran bằng tên lửa và UAV, nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự cùng tổ hợp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) chiến lược tại Ras Laffan. Các cuộc tấn công này được cho là đã làm tê liệt khoảng 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar, buộc nước này phải tạm dừng hoạt động sản xuất LNG từ ngày 2/3.
Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz, chủ yếu xuất phát từ Qatar. Vì vậy, việc Iran đóng cửa tuyến hàng hải chiến lược này gần như đã bóp nghẹt toàn bộ năng lực xuất khẩu LNG của Doha.
Qatar hiện là đồng minh quan trọng ngoài NATO của Mỹ, đồng thời là nơi đặt căn cứ không quân Al Udeid – cơ sở quân sự lớn nhất của Washington tại Trung Đông.
Đại diện Pakistan và Qatar dồn dập tới Iran để “cứu” thỏa thuận
VOV.VN - Tiếp tục các nỗ lực chạy đua với thời gian nhằm “cứu” tiến trình hòa đàm Mỹ - Iran đang trong tình trạng bế tắc nghiêm trọng, hôm qua, đại diện của hai nhà trung gian hàng đầu khu vực là Pakistan và Qatar đã đồng loạt đến Tehran để xúc tiến các cuộc thảo luận liên quan.
