Thông điệp của chính quyền ông Trump tập trung vào 3 nội dung chính: Mỹ đang giữ thế chủ động; năng lực quân sự của Iran đã suy giảm; và cuộc xung đột sắp kết thúc. Việc nhất quán sử dụng các luận điểm này tạo ra những cách diễn giải khác nhau; trong khi phía Nhà Trắng xem đây là một chiến lược truyền thông bài bản, một số nhà phân tích cho rằng điều này gây khó khăn cho việc phân biệt giữa tiến triển đàm phán thực tế và các tuyên bố mang tính chính trị.

Dù các số liệu thăm dò dư luận cho thấy mức độ ủng hộ đối với cách xử lý xung đột của chính quyền hiện không cao, cách tiếp cận cuộc khủng hoảng ở Trung Đông của ông chủ Nhà Trắng dường như vẫn không thay đổi.

Luận điểm số 1: Cuộc chiến sắp kết thúc

Ông Trump tiếp tục đưa ra những nhận định lạc quan về thời điểm kết thúc cuộc xung đột. Trong một cuộc mít tinh trực tuyến ủng hộ ứng cử viên đảng Cộng hòa tại bang Georgia tuần này, ông khẳng định: “Mọi chuyện sẽ nhanh chóng kết thúc thôi.”

Trước đó, trả lời phỏng vấn PBS, ông cho biết: “Tôi nghĩ cuộc xung đột này có cơ hội rất lớn để chấm dứt, và nếu không, chúng ta sẽ phải quay lại các động thái quân sự”. Đây là thông điệp được ông duy trì xuyên suốt kể từ khi các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran bắt đầu. Ngày 9/3, ông cũng từng nói với báo giới rằng sự việc sẽ kết thúc “rất sớm”.

Thực tế, mốc thời gian kết thúc chiến dịch đã có sự thay đổi so với dự đoán “bốn đến sáu tuần” được đưa ra ở giai đoạn đầu. Cho đến nay, dù ông Trump thường xuyên đề cập đến mục tiêu sớm hoàn tất chiến dịch, các hoạt động quân sự vẫn đang tiếp diễn.

Luận điểm số 2: Đây chỉ là một “cuộc va chạm nhỏ”

Ông Trump không né tránh việc dùng từ “chiến tranh” để mô tả xung đột quân sự, dù Quốc hội Mỹ chưa từng chính thức phê chuẩn. Tuy nhiên, song song với đó, ông cũng thường xuyên sử dụng những cụm từ nhẹ hơn để giảm mức độ nghiêm trọng của cuộc xung đột.

“Tôi gọi đây là một cuộc đụng độ nhỏ, bởi thực tế đúng là như vậy. Và chúng ta đang làm rất tốt,” ông Trump phát biểu tại Nhà Trắng hôm 6/5.

Trên chuyên cơ Air Force One hôm 7/3, ông nói với các phóng viên: “Đây chỉ là một chuyến đi ngắn để giải quyết việc lẽ ra phải được làm từ 47 năm trước.” Tiếp đó, tại Nhà Trắng ngày 4/5, ông nhận định: “Chúng tôi chỉ đi đường vòng một chút thôi và mọi thứ đang diễn ra rất ổn".

Luận điểm số 3: Quân đội Iran đã bị đánh bại

“Họ không còn hải quân, hoàn toàn bị xóa sổ. Không còn không quân, hoàn toàn bị xóa sổ. Không còn năng lực phòng không, hoàn toàn bị xóa sổ. Không có radar. Không còn lãnh đạo. Các lãnh đạo của họ đã bị tiêu diệt”, ông Trump phát biểu tại Nhà Trắng ngày 5/5.

Một ngày trước đó, ông cũng đưa ra thông điệp gần như tương tự.

“Họ không có hải quân, không có không quân, không có phòng không, không có radar, chẳng còn gì cả. Thực tế là họ thậm chí không còn lãnh đạo nữa", ông nói ngày 4/5.

Đây là luận điểm được ông Trump nhắc đi nhắc lại đến mức gần như trở thành khẩu hiệu, cả trước và sau thỏa thuận ngừng bắn ngày 7/4.

Trong cuộc trao đổi với báo chí ngày 20/3, ông từng tuyên bố rằng Mỹ về cơ bản đã giành thắng lợi: “Chúng ta đã vô hiệu hóa hải quân và không quân của họ. Chúng ta đã phá hủy hệ thống phòng không của họ. Chúng ta đã làm tê liệt mọi thứ. Giờ đây chúng ta hoàn toàn tự do hoạt động. Về mặt quân sự, tất cả những gì họ còn làm được chỉ là gây tắc nghẽn eo biển. Ngoài điều đó ra, họ đã hết thời rồi".

Luận điểm số 4: Tehran muốn đạt thỏa thuận

Mức độ nghiêm túc của các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ đã trở thành chủ đề gây tranh cãi suốt nhiều tháng qua, khi tiến trình này liên tục trải qua những giai đoạn thăng trầm.

Các đề xuất nhiều điểm do phía Pakistan làm trung gian ban đầu dần được giản lược thành một bộ nguyên tắc ngắn gọn hơn. Có những nguồn tin cho rằng bản đề xuất hiện chỉ còn vỏn vẹn một trang giấy, dù ông Trump khẳng định nội dung thực tế “nhiều hơn thế”.

Điều vẫn chưa rõ ràng là tương lai lâu dài của chương trình hạt nhân Iran sẽ ra sao. Theo khẳng định của ông Trump, mục tiêu cốt lõi của chính quyền Mỹ là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đồng thời, ông thường xuyên đưa ra các nhận định về thiện chí đàm phán của phía Tehran. Tại Nhà Trắng tuần này, ông phát biểu: “Họ muốn có thỏa thuận. Chúng tôi đã có những cuộc trao đổi tích cực trong 24 giờ qua, và khả năng đạt được thỏa thuận là rất lớn".

Trong một sự kiện khác cùng ngày, ông tiếp tục lặp lại thông điệp này: “Chúng tôi đang làm việc với những người thực sự muốn đạt được thỏa thuận. Giờ hãy chờ xem liệu họ có thể đưa ra một thỏa thuận khiến chúng tôi hài lòng hay không. Chúng tôi đang kiểm soát tình hình rất tốt".

Ông Trump đã nhắc đến mong muốn đàm phán của phía Iran trong suốt nhiều tháng, dù cho đến nay chưa có thỏa thuận cuối cùng nào thành hiện thực.

“Họ muốn đạt được thỏa thuận", ông phát biểu ngày 21/3.

Thời điểm đó, trước khi lệnh ngừng bắn được thiết lập nhằm thúc đẩy tiến trình ngoại giao, ông Trump từng tuyên bố cuộc chiến đang diễn ra “đúng kế hoạch”.

“Chúng ta đang đi trước kế hoạch vài tuần", ông nói. Tuy nhiên, luận điểm này hiện không còn được ông sử dụng nữa.

Chỉ vài ngày sau, ngày 26/3, ông tỏ rõ sự bực bội trước thái độ dè dặt của Tehran và đăng tải thông điệp cứng rắn trên Truth Social: “Các nhà đàm phán Iran rất khác thường và kỳ quặc. Họ đang van xin chúng ta đạt được thỏa thuận - điều mà họ nên làm vì họ đã bị đánh bại hoàn toàn về quân sự, không còn cơ hội phục hồi. Vậy mà họ vẫn công khai tuyên bố rằng họ chỉ đang ‘xem xét đề xuất’. Đó là sai lầm!!!”

Tình hình từ đó đến nay đã thay đổi đáng kể. Một lệnh ngừng bắn đã được thiết lập, trong khi Iran tạo ra sức ép bằng việc kiểm soát eo biển Hormuz. Nhưng về cơ bản, các luận điểm của ông Trump vẫn không thay đổi.

Luận điểm số 5: Bất kỳ thỏa thuận nào cũng tốt hơn JCPOA

Trong các phát biểu về tiến trình đàm phán hiện nay, ông Trump thường xuyên đưa ra những nhận xét so sánh với thỏa thuận hạt nhân Iran thời chính quyền tiền nhiệm. Phát biểu tại Nhà Trắng đầu tuần này, ông khẳng định: “Các tổng thống trước lẽ ra phải làm điều này từ lâu. Lẽ ra ông Obama nên hành động, nhưng ông ấy lại chọn con đường khác".

Đây là thông điệp nhất quán được ông Trump duy trì trong thời gian qua. Trên mạng xã hội ngày 20/4, ông tiếp tục bày tỏ quan điểm phản đối Kế hoạch Hành động Chung toàn diện (JCPOA): “Thỏa thuận mà chúng ta đang hướng tới với Iran sẽ tốt hơn rất nhiều so với JCPOA do ông Barack Obama và ông Joe Biden thiết lập. Tôi cho rằng đó là một trong những thỏa thuận gây bất lợi nhất cho an ninh quốc gia Mỹ từng được ký kết".

Luận điểm số 6: Mọi cái giá đều đáng để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân

Dựa trên quan điểm cho rằng hành động quân sự là cần thiết để ngăn chặn rủi ro an ninh trong tương lai, ông Trump tiếp tục duy trì lập trường cứng rắn với Iran, ngay cả khi các báo cáo tình báo trước đó chưa khẳng định nước này sắp sở hữu vũ khí hạt nhân.

Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 5/5, ông Trump nhấn mạnh: “Trung Đông sẽ sụp đổ, Israel sẽ sụp đổ, và rồi họ sẽ nhắm vào châu Âu trước khi nhắm vào chúng ta, vì họ là những kẻ cực đoan nguy hiểm. Chúng ta sẽ không để họ có được vũ khí hạt nhân".

Việc kiên trì theo đuổi các luận điểm này tạo ra những luồng ý kiến trái chiều trong dư luận. Một số nhà quan sát cho rằng sự nhất quán này gây khó khăn cho việc xác định liệu có tiến triển mới nào trong các cuộc đàm phán hay không, hay đây chủ yếu là các thông điệp chính trị đã được định hình từ trước.

Đối đầu Mỹ - Iran chưa có lối thoát, ông Trump mắc kẹt giữa 3 lựa chọn rủi ro

VOV.VN - Trong bối cảnh các cuộc đàm phán liên quan đến Iran gần như rơi vào bế tắc và hơn 1.500 tàu thương mại vẫn mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư, giới phân tích cho rằng Tổng thống Trump đang đối mặt thế khó trong xử lý tình huống. Ông Trump hiện chỉ còn ba lựa chọn liên quan tới Iran, nhưng cả ba đều tiềm ẩn nhiều rủi ro.