Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 8/5 cho biết Washington kỳ vọng sẽ nhận được câu trả lời từ Iran “trong vài giờ tới”. Tuy nhiên, đến hết ngày 9/5, chưa có dấu hiệu cho thấy Tehran sẵn sàng đưa ra phản hồi đối với sáng kiến mà Mỹ kỳ vọng sẽ giúp chính thức khép lại cuộc chiến, trước khi bước vào các cuộc thương lượng gai góc hơn liên quan tới chương trình hạt nhân của Iran.

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott, ông Rubio vừa có buổi hội đàm với Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman Al Thani tại Miami. Hai bên tập trung thảo luận về việc phối hợp ngăn chặn các mối đe dọa nhằm đảm bảo an ninh khu vực. Dù không đề cập cụ thể đến Iran, cuộc gặp này vẫn gây chú ý trong bối cảnh Qatar đang giữ vai trò trung gian then chốt trong các cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.

Dữ liệu vận tải biển của LSEG cho thấy một tàu chở LNG của Qatar đang băng qua eo biển Hormuz để đến Pakistan. Theo các nguồn tin khu vực, hành trình này được Iran chấp thuận nhằm xây dựng lòng tin với Qatar và Pakistan - hai quốc gia đang đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Tehran và Washington. Nếu hành trình được hoàn tất, đây sẽ là chuyến tàu LNG đầu tiên của Qatar đi qua eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát.

Áp lực chấm dứt chiến sự cũng đang gia tăng nhanh chóng khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc trong tuần tới. Cuộc chiến kéo dài tại vùng Vịnh đã gây ra những cú sốc mạnh đối với thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguy cơ suy giảm kinh tế trên diện rộng.

Những ngày gần đây chứng kiến các đợt giao tranh dữ dội nhất tại eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố cách đây 1 tháng. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tiếp tục trở thành chịu ảnh hưởng từ các đợt tấn công mới trong ngày 8/5, cho thấy thỏa thuận đình chiến đang đứng trước sức ép ngày càng lớn.

Kể từ khi cuộc chiến bắt đầu bằng các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hôm 28/2, Tehran gần như siết chặt hoàn toàn hoạt động hàng hải không thuộc Iran tại tuyến đường thủy chiến lược này. Trước chiến tranh, khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Fars, ngày 8/5 đã xảy ra các vụ đối đầu lẻ tẻ giữa lực lượng Iran và tàu chiến Mỹ tại khu vực eo biển. Hãng Tasnim sau đó dẫn lời một nguồn tin quân sự Iran cho biết tình hình đã tạm lắng, song cảnh báo nguy cơ đụng độ mới vẫn hiện hữu.

Phía quân đội Mỹ xác nhận đã chặn hai tàu có liên hệ với Iran đang tìm cách cập cảng Iran. Một chiến đấu cơ Mỹ được cho là đã bắn trúng ống khói của các tàu này, buộc chúng phải quay đầu.

Tháng trước, Washington áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu Iran. Tuy nhiên, theo một quan chức Mỹ am hiểu vấn đề, đánh giá của CIA cho rằng Tehran sẽ chưa phải đối mặt với sức ép kinh tế nghiêm trọng từ các biện pháp này trong ít nhất 4 tháng tới. Một quan chức tình báo cấp cao của Mỹ sau đó bác bỏ các thông tin liên quan đến báo cáo của CIA, gọi đây là những “khẳng định sai sự thật”.

Xung đột cũng đang lan rộng ra ngoài phạm vi eo biển Hormuz. UAE cho biết hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn 2 tên lửa đạn đạo cùng 3 máy bay không người lái của Iran trong ngày 8/5, khiến 3 người bị thương nhẹ.

Tehran nhiều lần nhằm vào UAE và các quốc gia vùng Vịnh khác - nơi đặt các căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ. UAE gọi việc Iran gia tăng các cuộc tấn công trong tuần này là “một bước leo thang nghiêm trọng”, đặc biệt sau khi ông Trump công bố sáng kiến “Dự án Tự do” nhằm hộ tống tàu thuyền qua eo biển Hormuz trước khi tạm dừng kế hoạch chỉ sau 48 giờ.

Dù vậy, hôm 7/5, ông Trump vẫn khẳng định lệnh ngừng bắn công bố ngày 7/4 về cơ bản vẫn được duy trì, trong khi Iran cáo buộc Washington liên tục vi phạm thỏa thuận.

“Mỗi khi xuất hiện cơ hội cho giải pháp ngoại giao, Mỹ lại lựa chọn con đường phiêu lưu quân sự", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố hôm 8/5.

Trong lúc theo đuổi nỗ lực ngoại giao, Washington đồng thời gia tăng áp lực kinh tế đối với Tehran. Chỉ vài ngày trước chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump, Bộ Tài chính Mỹ đã công bố các biện pháp trừng phạt nhằm vào 10 cá nhân và công ty, trong đó có nhiều thực thể tại Trung Quốc và Hong Kong, với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran mua sắm linh kiện và vật liệu phục vụ chương trình máy bay không người lái Shahed.

Về phía châu Âu, sau cuộc gặp Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, ông Rubio công khai đặt câu hỏi vì sao nhiều đồng minh phương Tây chưa tích cực ủng hộ nỗ lực của Mỹ trong việc bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz. Ông cảnh báo việc để Iran kiểm soát một tuyến vận tải chiến lược quốc tế có thể tạo ra “một tiền lệ nguy hiểm”.

Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết các nước châu Âu vẫn chia sẻ mục tiêu ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và đang tìm cách thu hẹp khác biệt với Washington.

Anh cũng thông báo điều động thêm một tàu chiến tới Trung Đông để chuẩn bị cho khả năng tham gia lực lượng đa quốc gia bảo vệ an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz trong trường hợp căng thẳng tiếp tục leo thang.

Iran xem xét đề xuất của Mỹ nhưng cảnh báo không bỏ qua các vụ tấn công ở Hormuz

VOV.VN - Iran phát tín hiệu cho thấy nước này đang cân nhắc một đề xuất từ Mỹ nhằm hạ nhiệt căng thẳng, trong bối cảnh giới chức Tehran đồng thời cáo buộc Washington làm leo thang xung đột tại eo biển Hormuz.