Chuyến công du kéo dài 2 ngày (19-20/5) của ông Putin - cũng là lần thứ 25 nhà lãnh đạo Nga tới Trung Quốc - được cả Bắc Kinh và Moscow xem là minh chứng cho quan hệ đối tác bền vững giữa hai nước, bất chấp sức ép ngày càng lớn từ phương Tây liên quan tới xung đột Ukraine.

Trong khi Trung Quốc tiếp tục khẳng định lập trường trung lập và vai trò thúc đẩy hòa bình trong cuộc chiến tại Ukraine, Tổng thống Putin cho rằng Nga và Trung Quốc đang ủng hộ lẫn nhau về các “lợi ích cốt lõi”, đồng thời thúc đẩy hợp tác năng lượng sâu rộng hơn trong bối cảnh Moscow vẫn chịu các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Ông Ian Storey, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện ISEAS-Yusof Ishak ở Singapore, nhận định: “Cuộc găp thượng đỉnh giữa ông Tập Cận Bình và ông Vladimir Putin sẽ gửi đi thông điệp rằng quan hệ đối tác chiến lược Trung - Nga vẫn là nền tảng trong chính sách đối ngoại của cả hai nước, đồng thời cho thấy mọi nỗ lực nhằm chia rẽ Moscow và Bắc Kinh khó có thể thành công”.

Trung Quốc muốn thể hiện vai trò “điểm tựa ổn định”

Chuyến thăm của ông Putin diễn ra ngay sau chuyến công du của Tổng thống Donald Trump tới Trung Quốc tuần trước. Dù tạo ra hiệu ứng truyền thông tích cực, chuyến đi của ông Trump không đạt được nhiều thỏa thuận thương mại lớn.

Trong phát biểu gần đây, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mô tả quan hệ Trung - Mỹ là mối quan hệ cần “ổn định chiến lược”, thay vì cạnh tranh chiến lược như cách tiếp cận dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Theo giới phân tích, việc liên tiếp tiếp đón các nhà lãnh đạo nước ngoài cho thấy Bắc Kinh đang nỗ lực xây dựng hình ảnh một trung tâm ổn định của thế giới, trong bối cảnh Mỹ gặp khó khăn trong việc chấm dứt xung đột tại Ukraine cũng như kiểm soát căng thẳng leo thang với Iran - yếu tố đang làm gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu.

Reuters cho biết trong các chuyến thăm cấp nhà nước, Trung Quốc thường tìm cách trấn an các đối tác thương mại phương Tây, bao gồm Mỹ, về sự nổi lên của nước này trong lĩnh vực kinh tế và công nghệ, đồng thời giảm thiểu lo ngại về nguy cơ đối đầu.

Sau chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump, Nhà Trắng cho biết hai bên đã đạt được đồng thuận về một số vấn đề nhằm tăng cường “ổn định” cho doanh nghiệp và người tiêu dùng toàn cầu.

Tuy nhiên, việc Bắc Kinh tiếp tục duy trì quan hệ chặt chẽ với Nga cũng cho thấy Trung Quốc muốn khẳng định chính sách đối ngoại nhất quán và không bị chi phối bởi sức ép từ phương Tây.

Nhà nghiên cứu Storey cho rằng khó có khả năng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gây sức ép với Tổng thống Nga Putin về vấn đề Ukraine. Theo ông, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục hỗ trợ Nga về mặt ngoại giao tại Liên hợp quốc, hỗ trợ kinh tế và cung cấp các công nghệ lưỡng dụng có thể phục vụ lĩnh vực quốc phòng.

Dự án “Sức mạnh Siberia 2” trở thành trọng tâm

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất trong chuyến thăm lần này là các cuộc thảo luận về đường ống dẫn khí đốt “Sức mạnh Siberia 2” (Power of Siberia 2).

Theo Financial Times, dự án đường ống có công suất khoảng 50 tỷ m3 khí/năm, vận chuyển khí đốt từ các mỏ từng phục vụ thị trường châu Âu sang Trung Quốc, sẽ là chủ đề được hai nhà lãnh đạo thảo luận “nghiêm túc và rất chi tiết”. Dự án được xem là cơ hội quan trọng để Nga bù đắp phần nào lượng khí đốt xuất khẩu sang châu Âu bị sụt giảm sau xung đột Ukraine.

Tháng 9/2025, Nga và Trung Quốc đã ký biên bản ghi nhớ xây dựng dự án này, song hai bên vẫn chưa đạt được đồng thuận về giá khí đốt cũng như khối lượng nhập khẩu mà Trung Quốc cam kết mua.

Tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng liên quan tới xung đột tại Iran có thể khiến Bắc Kinh cân nhắc thúc đẩy dự án như một nguồn cung khí đốt dài hạn.

Ông Alexander Gabuev, Giám đốc Trung tâm Carnegie Nga - Á Âu tại Berlin (Đức), cho rằng thời điểm hiện nay đặc biệt thuận lợi để hai bên thúc đẩy thỏa thuận. “Trung Quốc cần nguồn cung năng lượng hơn bao giờ hết, trong khi Nga cũng đang rất cần tìm nguồn thu mới”, ông nói.

Hiện Nga là nguồn cung dầu thô lớn nhất của Trung Quốc, chiếm khoảng 20% lượng nhập khẩu. Trung Quốc cũng là khách hàng lớn của dầu thô Iran. Trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - nơi chiếm khoảng 1/3 lượng dầu và 25% khí đốt nhập khẩu của Trung Quốc - Bắc Kinh đang thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.

Ông Vasily Kashin, giáo sư tại Trường Kinh tế Cao cấp Moscow (Nga), nhận định xung đột tại vùng Vịnh đã tạo thêm động lực để Trung Quốc mở rộng hợp tác năng lượng với Nga. Tuy nhiên, một số nguồn tin cho rằng hai bên vẫn còn chưa thể thống nhất về giá khí đốt. Trung Quốc được cho là muốn mức giá tương đương giá nội địa được trợ cấp đáng kể của Nga. Ngoài ra Bắc Kinh cũng lo ngại nhu cầu tiêu thụ khí đốt trong nước đang đạt đỉnh và không muốn cam kết quá dài hạn.

Quan hệ Trung - Nga đang ở “mức cao chưa từng có”

Theo Financial Times, phái đoàn Nga gồm 39 thành viên sẽ tiến hành hội đàm với phía Trung Quốc trong ngày 20/5. Dự kiến, ông Putin và ông Tập sẽ ký khoảng 40 văn kiện hợp tác trước khi kết thúc bằng cuộc gặp không chính thức để trao đổi các vấn đề toàn cầu.

Cố vấn đối ngoại của Tổng thống Nga Yuri Ushakov cho biết lập trường đối ngoại của Nga và Trung Quốc hiện “về cơ bản là tương đồng”, còn quan hệ song phương đang ở “mức cao chưa từng thấy”.

Ông Ushakov nhấn mạnh thời điểm chuyến thăm diễn ra ngay sau chuyến công du của Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ là trùng hợp, đồng thời cho rằng quan hệ Nga - Trung có thể góp phần ổn định tình hình quốc tế.

Quan hệ giữa Moscow và Bắc Kinh đã được củng cố mạnh mẽ trong những năm gần đây, chủ yếu do hai nước cùng có quan điểm đối trọng với Mỹ.

Trung Quốc đã hỗ trợ đáng kể cho nền kinh tế Nga thông qua việc tăng cường mua năng lượng, cung cấp linh kiện quan trọng phục vụ ngành công nghiệp quốc phòng và giúp Moscow giảm tác động từ các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Năm nay, thâm hụt ngân sách của Nga tăng mạnh trong bối cảnh lạm phát leo thang, chi phí chiến sự tại Ukraine gia tăng và doanh thu xuất khẩu năng lượng giảm 38% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Trung Quốc đã tăng nhập khẩu dầu Nga khoảng 35% từ đầu năm đến nay. Tổng kim ngạch thương mại song phương cũng tăng gần 20%, vượt 85 tỷ USD.

Tổng thống Putin tới Bắc Kinh, gửi thông điệp về “chiều sâu” quan hệ Nga - Trung

VOV.VN - Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm nay (19/5) bắt đầu chuyến thăm chính thức 2 ngày tới Trung Quốc và dự kiến thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về mọi khía cạnh của mối quan hệ song phương.