Giải mã vòng xoáy tấn công - trả đũa lẫn nhau giữa Nga và Ukraine
VOV.VN - Nga và Ukraine đang lún sâu vào vòng xoáy tấn công - trả đũa khi Moscow tăng cường dùng tên lửa đạn đạo và UAV nhắm vào Kiev cùng các mục tiêu quân sự, trong khi Ukraine tập kích ngành dầu mỏ, kho nhiên liệu và tuyến vận tải biển của Nga.
Nga dồn dập tập kích Ukraine bằng tên lửa đạn đạo và UAV
Giới chức Ukraine cho biết Nga đã tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Kiev và nhiều khu vực khác của nước này trong đêm 19/7, sử dụng tên lửa đạn đạo, UAV và bom dẫn đường. Cuộc tấn công bắt đầu vào khoảng 1h30 sáng và kéo dài nhiều giờ, với những tiếng nổ vang lên khắp thủ đô. Theo Không quân Ukraine, Nga đã phóng tổng cộng 41 tên lửa và 125 UAV vào nhiều khu vực.
Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước Ukraine cho biết, các cuộc tập kích đã gây hỏa hoạn tại 5 quận của thủ đô, làm hư hại nhiều tòa nhà, văn phòng, cơ sở công nghiệp và các phương tiện.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở liên quan đến quân đội Ukraine, bao gồm các nhà máy sản xuất UAV Flamingo và linh kiện cho tên lửa dẫn đường Neptune, cùng một nhà ga bưu chính được cho là sử dụng để lưu trữ hàng hóa lưỡng dụng, lắp ráp UAV, hệ thống robot và thiết bị tác chiến điện tử. Tuy nhiên, các tuyên bố về mục tiêu và thiệt hại từ hai phía chưa thể được kiểm chứng độc lập.
Việc Nga gia tăng các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo diễn ra trong bối cảnh Ukraine đẩy mạnh chiến dịch tập kích sâu vào lãnh thổ Nga, đặc biệt nhằm vào ngành công nghiệp dầu mỏ và các cơ sở cung cấp nhiên liệu. Kiev cho rằng ngành dầu mỏ không chỉ cung cấp nhiên liệu trực tiếp cho các hoạt động quân sự của Moscow mà còn tạo ra nguồn thu từ xuất khẩu để tài trợ cho cuộc xung đột.
Trong bối cảnh đó, việc Moscow gia tăng sử dụng tên lửa đạn đạo có thể nhằm tạo sức ép trả đũa, đồng thời tìm cách làm suy yếu năng lực quân sự và hạ tầng trọng yếu của Ukraine.
Một yếu tố quan trọng khác là tình trạng thiếu hụt các hệ thống phòng không Patriot của Ukraine. Đây hiện được xem là một trong số ít hệ thống có khả năng đánh chặn hiệu quả các loại tên lửa đạn đạo mà Nga sử dụng. Ông Phillips O’Brien, Giáo sư nghiên cứu chiến lược tại Đại học St Andrews, cho rằng việc Nga gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống điện và sưởi ấm của Ukraine có thể xuất phát từ nhận định rằng Kiev đang thiếu nghiêm trọng tên lửa Patriot. Việc Nga từng sử dụng tên lửa đạn đạo Oreshnik trong một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào miền Tây Ukraine cũng được xem là dấu hiệu cho thấy Moscow muốn khai thác những điểm yếu trong hệ thống phòng thủ tên lửa của Kiev.
Ukraine đáp trả bằng chiến dịch đánh vào dầu mỏ và vận tải biển của Nga
Trong khi Nga tăng cường các cuộc tập kích vào Kiev và cơ sở hạ tầng, Ukraine cũng đang mở rộng chiến dịch tấn công sâu vào lãnh thổ Nga và các tuyến vận tải trên Biển Đen.
Ngày 19/7, Tổng thống Zelensky cho biết các đơn vị Ukraine đã tấn công nhiều cơ sở năng lượng của Nga. Theo ông, các đơn vị thuộc Cơ quan An ninh Ukraine đã tập kích 3 kho dầu tại vùng Stavropol, trong khi một đơn vị quân đội Ukraine đánh trúng một cơ sở nhiên liệu khác trong khu vực. Ông Zelensky cũng cho biết 3 tàu chở dầu của Nga bị tấn công trên Biển Đen.
Thống đốc vùng Stavropol của Nga - ông Vladimir Vladimirov xác nhận, các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine đã gây hỏa hoạn tại “các cơ sở công nghiệp” ở hai địa điểm trong khu vực, nhưng không nêu cụ thể những cơ sở nào và cho biết không có người bị thương.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, các hệ thống phòng không nước này đã bắn hạ 140 UAV Ukraine trên 8 khu vực của Nga, bán đảo Crimea cùng các vùng Biển Đen và Biển Azov trong thời gian từ đêm 18/7 đến sáng 19/7. Moscow không cho biết tổng số UAV được Ukraine phóng đi hoặc có bao nhiêu phương tiện tiếp cận được mục tiêu.
Bên cạnh đó, một cuộc tấn công nhằm vào hai tàu chở dầu tại cảng của Tập đoàn Đường ống Caspi (CPC) ngoài khơi Novorossiysk, Nga đã khiến hoạt động bơm dầu lên tàu tại đây phải tạm dừng. CPC cho biết không có thương vong hoặc sự cố tràn dầu, cũng như không xác định bên nào chịu trách nhiệm về vụ tấn công.
Trong thời gian qua, Ukraine đã nhắm vào các tàu chở dầu hoạt động tại khu vực Biển Đen nhằm tìm cách cắt đứt nguồn cung nhiên liệu cho bán đảo Crimea. Kiev cũng tuyên bố nhắm tới cái gọi là “hạm đội bóng tối” của Nga, gồm những tàu bị cáo buộc vận chuyển dầu nhằm né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế.
Vòng xoáy tấn công - trả đũa giữa Nga và Ukraine
Diễn biến hiện nay cho thấy Nga và Ukraine đang bước vào một vòng xoáy tấn công - trả đũa ngày càng leo thang. Với Moscow, việc tăng cường các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và UAV nhằm vào Kiev có thể phục vụ nhiều mục tiêu: gây sức ép lên chính phủ Ukraine, phá hủy các cơ sở quân sự và công nghiệp quốc phòng, làm suy yếu hạ tầng năng lượng và tận dụng những lỗ hổng trong hệ thống phòng không của đối phương.
Trong khi đó, Kiev đang tập trung vào những mục tiêu có thể tác động trực tiếp đến năng lực duy trì chiến dịch của Nga. Các cơ sở dầu mỏ, kho nhiên liệu, tàu chở dầu và tuyến vận tải biển trở thành những mục tiêu ưu tiên, bởi Ukraine muốn làm giảm nguồn nhiên liệu cung cấp cho quân đội Nga và gây tổn thất cho nguồn thu năng lượng của Moscow. Đây cũng là cách Ukraine bù đắp cho sự bất cân xứng về năng lực tấn công tầm xa. Khi không thể đối đầu trực diện với Nga về quy mô tên lửa và máy bay, Kiev sử dụng UAV tầm xa để tấn công các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ đối phương.
Bên cạnh đó, các cuộc tấn công gần đây của Nga cho thấy thách thức ngày càng lớn đối với hệ thống phòng không Ukraine. Ông Yuri Ignat, người phát ngôn Không quân Ukraine nhấn mạnh rằng, ngoài Patriot, Kiev hiện gần như không có hệ thống nào đủ khả năng đánh chặn hiệu quả mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cho biết ông sẵn sàng cấp giấy phép để Ukraine sản xuất tên lửa Patriot. Nếu được triển khai, kế hoạch này có thể giúp Ukraine tăng cường năng lực phòng thủ trong dài hạn. Tuy nhiên, các chi tiết về kế hoạch vẫn chưa rõ ràng và việc xây dựng năng lực sản xuất quy mô đầy đủ có thể mất nhiều năm.
Trong ngắn hạn, Ukraine vẫn phải dựa vào các hệ thống Patriot hiện có và nguồn cung từ các đồng minh để bảo vệ những thành phố và cơ sở hạ tầng quan trọng nhất. Theo ông Ignat, việc Nga công khai tuyên bố muốn tấn công các “trung tâm ra quyết định” càng khiến nhu cầu tăng cường năng lực phòng không trở nên cấp bách.
Trong bối cảnh đó, các cuộc tấn công giữa Nga và Ukraine nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng. Moscow tìm cách phá hủy năng lực quân sự và hạ tầng trọng yếu của Ukraine, trong khi Kiev tiếp tục đánh vào ngành dầu mỏ và các tuyến hậu cần của Nga. Cuộc đối đầu vì thế không chỉ diễn ra trên chiến trường mà còn mở rộng thành cuộc giao tranh nhằm làm suy yếu nền tảng năng lượng, công nghiệp và kinh tế của đối phương.