Vì sao lãi suất USD tăng không duy trì được sức ép lên giá vàng?
VOV.VN - Thị trường tài chính toàn cầu vừa chứng kiến sự thay đổi đáng chú ý: lãi suất USD vẫn quan trọng, nhưng không còn là biến số duy nhất quyết định hướng đi của giá vàng.
Lãi suất cao và bài toán nan giải của tài chính Mỹ
Theo phản ánh trên Kitco News, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vừa tuyên bố nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, lên 3,75 - 4% (Fed lần đầu tăng lãi suất kể từ năm 2023), nhưng giá vàng không sụt giảm. Đây là phản ứng không phổ biến trên thị trường vàng trước một chính sách vốn được xem là bất lợi cho kim loại quý này.
Trước đó, các nhà quan sát thị trường trên Kitco News đều nhận định rằng các nhà đầu tư vàng không nên quá chú trọng vào những động thái chính sách tiền tệ của Mỹ mà nên quan tâm đến khoản nợ 1.000 tỷ USD tiếp theo của nền kinh tế số 1 thế giới.
Chủ tịch Fed Kevin Warsh khẳng định rằng các nhà hoạch định chính sách vẫn cam kết đưa lạm phát trở lại tầm kiểm soát. Bất chấp lập trường cứng rắn này, thị trường vàng vẫn không hề sụt giảm. Thay vào đó, giá vàng đang giữ vững mức hỗ trợ quan trọng trên 4.300 USD/ounce, đồng thời chấm dứt chuỗi giảm giá kéo dài ba tuần.
Sự "kiên cường" của giá vàng rất đáng chú ý: Các nhà đầu tư đang dần nhận ra một thực tế là dù Fed có thể tăng lãi suất, cơ quan này lại không thể giải quyết được các vấn đề tài khóa của nước Mỹ. Xét trên một số khía cạnh, theo Kitco News, việc tăng lãi suất thậm chí còn khiến những vấn đề đó trở nên nan giải hơn.
Lãi suất USD cao hơn có thể kìm hãm lạm phát, nhưng cũng làm tăng chi phí trả lãi cho khoản nợ chính phủ trị giá hơn 40.000 tỷ USD. Hiện tại, chính phủ Mỹ đã phải chi hơn 1.000 tỷ USD mỗi năm chỉ riêng cho việc trả lãi. Lãi suất duy trì ở mức cao càng lâu thì bài toán tài chính này càng trở nên nan giải.
Chính vì vậy, quan điểm truyền thống cho rằng lãi suất cao hơn mặc nhiên gây bất lợi cho giá vàng đang dần trở nên thiếu trọn vẹn.
Vàng không cần đến các chính sách tiền tệ nới lỏng để khẳng định vị thế của mình trong danh mục đầu tư. Các nhà đầu tư không chỉ mua vàng vì kỳ vọng vào chính sách tiền tệ nới lỏng hơn; họ mua vàng như một biện pháp phòng vệ trước tình trạng tài chính chính phủ suy yếu, lạm phát dai dẳng, sự bất định về tiền tệ và những bất ổn địa chính trị.
Vì sao giá vàng vẫn trụ vững ở mức trên 4.300 USD/oz?
Thông thường, Fed tăng lãi suất là tín hiệu bất lợi đối với vàng. Lãi suất cao làm gia tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ một tài sản không sinh lãi, đồng thời thường hỗ trợ đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ – hai yếu tố gây sức ép lên giá kim loại quý. Thế nhưng diễn biến trên thị trường những ngày gần đây lại cho thấy một bức tranh khác: vàng chỉ giảm mạnh trong thời gian ngắn sau quyết định của Fed rồi nhanh chóng phục hồi. Điều đó cho thấy, đó chỉ là phản ứng tức thời của thị trường bởi phía sau giá vàng hiện không chỉ là câu chuyện lãi suất.
Việc Fed tăng lãi suất ban đầu khiến vàng giảm, nhưng nhanh chóng phục hồi, cho thấy quan hệ giữa lãi suất và vàng không còn mang tính một chiều. Nguyên nhân nằm ở lực cầu trú ẩn và nhu cầu dự trữ vàng của ngân hàng trung ương, trong khi những lo ngại về nợ công, thâm hụt tài khóa, bất ổn địa chính trị và triển vọng USD suy yếu dài hạn tiếp tục hỗ trợ kim loại quý. Đáng chú ý, lợi suất trái phiếu và USD hạ nhiệt sau quyết định của Fed cũng tạo dư địa cho vàng hồi phục.
Diễn biến này cho thấy lãi suất chỉ là một biến số trong bài toán giá vàng; khi các yếu tố tài chính và địa chính trị cùng dịch chuyển, vàng vẫn có thể giữ giá ngay cả trong môi trường tiền tệ thắt chặt.
Theo phân tích của Kitco News, các ngân hàng trung ương dường như hiểu rõ điều này hơn đa số nhà đầu tư. Việc họ liên tục gia tăng nắm giữ vàng phản ánh một hệ thống tiền tệ toàn cầu đang ngày càng trở nên phân mảnh. Vàng mang lại điều mà trái phiếu chính phủ và tiền tệ không thể có được: một loại tài sản dự trữ không chịu rủi ro đối tác hay rủi ro tín dụng quốc gia.
Nhu cầu mang tính cơ cấu này giúp lý giải tại sao vàng vẫn đứng vững trước những điều kiện mà trong quá khứ lẽ ra đã tạo ra áp lực bán tháo lớn hơn nhiều.
Giá vàng đã phải đối mặt với việc Fed tăng lãi suất, những phát biểu mang quan điểm thắt chặt từ Chủ tịch Fed Kevin Warsh, cùng lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm dao động quanh mức 5%. Tuy nhiên, thay vì sụt giảm mạnh, thị trường vàng đã xuất hiện lực mua và giữ vững được các ngưỡng hỗ trợ quan trọng.
Fed đang nỗ lực chống lạm phát. Thị trường trái phiếu đang chật vật với vấn đề nợ công. Các chính phủ vẫn tiếp tục chi tiêu. Các ngân hàng trung ương vẫn đang đa dạng hóa nguồn dự trữ. Và những bất ổn địa chính trị vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt.Trong bối cảnh đó, Kitco News cho rằng việc giá vàng không bị sụp đổ là điều hoàn toàn dễ hiểu.
Vàng không chỉ được mua bởi các nhà đầu tư cá nhân hoặc các quỹ đầu tư với mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận. Kim loại quý còn giữ vai trò trong chiến lược dự trữ của các ngân hàng trung ương. Khi các nền kinh tế muốn đa dạng hóa tài sản dự trữ và giảm sự phụ thuộc vào một đồng tiền hoặc một loại tài sản duy nhất, vàng trở thành một lựa chọn mang tính chiến lược. Vì thế, lực cầu dài hạn này có thể giúp thị trường vàng có một "lớp đệm" mà trước đây không phải lúc nào cũng rõ nét.
Tại thị trường quốc tế giá vàng vẫn trong xu hướng tăng, trên sàn Kitco, giá vàng được niêm yết ở mức 4.379,6 USD/oz (ngày 21/9 - theo giờ Việt Nam). Quy đổi theo tỷ giá ngoại tệ tại Vietcombank ngày 21/9: 1 USD = 26.200 VND, giá vàng thế giới tương đương 138,2 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá bán vàng SJC khoảng 9,4 triệu đồng/lượng ở cùng thời điểm.