Việt Nam hướng tới xây dựng ngân hàng giai điệu và bản đồ âm nhạc
VOV.VN - Sáng 12/10 tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026, hướng tới khơi dậy sức sáng tạo âm nhạc trong cộng đồng, đồng thời từng bước xây dựng ngân hàng giai điệu Việt Nam và bản đồ âm nhạc Việt Nam.
Chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” được triển khai trên cơ sở thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ và Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trước đó, ngày 2/10/2026, Bộ VHTTDL ban hành Quyết định số 2625/QĐ-BVHTTDL về kế hoạch tổ chức chương trình.
Thông qua chương trình, Ban tổ chức mong muốn khuyến khích người dân ghi lại và chia sẻ những giai điệu, âm thanh bắt nguồn từ đời sống thường nhật, phản ánh sự đa dạng văn hóa giữa các vùng miền, dân tộc và thế hệ. Những tư liệu này sẽ từng bước được tập hợp, lưu giữ, phục vụ hoạt động bảo tồn, quảng bá, sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa.
Các chất liệu có thể bắt đầu từ những thanh âm gần gũi như tiếng rao trên phố, lời ru, tiếng nhạc cụ dân tộc, âm thanh lao động, tiếng hát, tiếng nhạc trong lễ hội hay một giai điệu gắn với một vùng đất, cộng đồng cụ thể. Từ đó, chương trình đặt ra câu hỏi: “Nếu Việt Nam có một âm thanh trong bạn, âm thanh ấy là gì?”.
Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh, thanh âm là sự sáng tạo của thiên nhiên và con người, đồng thời là sự giao cảm giữa con người với con người, thiên nhiên và cuộc sống.
“Biết lắng nghe quê hương cũng là một cách học yêu đất nước; biết sáng tạo là cách gửi gắm tình yêu ấy đến các thế hệ mai sau”, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nói.
Theo Thứ trưởng, mỗi người dân, bằng trải nghiệm, cảm xúc và tình yêu riêng, đều có thể gửi gắm vào một giai điệu, một câu hát, qua đó góp phần làm giàu đời sống âm nhạc dân tộc. Ông kêu gọi mỗi người bắt đầu từ những việc đơn giản như học thêm kiến thức về âm nhạc, ghi lại một thanh âm của quê hương, chia sẻ một câu hát hoặc thử sáng tạo một giai điệu của riêng mình.
“Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại. Trong ngôn ngữ chung ấy, Việt Nam cần có tiếng nói của riêng mình. Người Việt hãy tự kể câu chuyện của mình bằng âm thanh, tự nuôi dưỡng sức sáng tạo và làm giàu nguồn âm nhạc Việt Nam, để chúng ta tự chủ trong sáng tạo, đồng thời tự tin hòa nhập cùng thế giới”, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.
Chương trình năm nay gồm ba cấu phần được triển khai trên nền tảng số chính thức. Trong đó, “Đố vui Thanh âm Việt Nam” cung cấp kiến thức về giai điệu, ca khúc, nhạc cụ dân tộc, làn điệu dân ca, di sản và đời sống âm nhạc Việt Nam. “Cảm nhận Thanh âm Việt Nam” tiếp nhận các video ngắn chia sẻ câu chuyện, ký ức hoặc góc nhìn về âm nhạc. “Sáng tạo Thanh âm Việt Nam” dành cho các sản phẩm sử dụng âm nhạc, tiếng nói, tiếng động, nhạc cụ, làn điệu dân ca và âm thanh đời sống làm chất liệu sáng tạo.
Người tham gia có thể sáng tác, phối khí, thu âm, hát, chơi nhạc cụ, kể chuyện bằng âm thanh hoặc kết hợp với hình ảnh, video, hoạt họa và các hình thức nghệ thuật số. Những sản phẩm đáp ứng yêu cầu có cơ hội được giới thiệu trên nền tảng chính thức và từng bước bổ sung vào Ngân hàng Thanh âm Việt Nam, gắn với thông tin định danh tác giả, quyền tác giả, quyền liên quan và điều kiện khai thác.
Chương trình dành cho công dân Việt Nam trong và ngoài nước, người nước ngoài yêu mến văn hóa, âm nhạc Việt Nam, không giới hạn độ tuổi và nghề nghiệp. Chương trình kéo dài đến hết ngày 30/11/2026, lễ công bố kết quả và trao giải dự kiến tổ chức trong tháng 12/2026.