Đưa nghề dệt thổ cẩm dân tộc Thái ra thế giới

VOV.VN - Tại Nhật Bản, Mỹ, Đức, Tây Ban Nha... thổ cẩm Thái từ bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến, tỉnh Nghệ An từng bước khẳng định được vị thế.

 

Tại không gian trưng bày đặc biệt có tựa đề: “Weaving Hands, Women’s Time: Textile Traditions in ASEAN” (Những bàn tay dệt, Thời gian của phụ nữ: Truyền thống dệt may ở ASEAN) tại Trung tâm văn hóa ASEAN, Busan, Hàn Quốc một cậu bé thích thú cầm chày giã từng nhành cánh kiến khô trong cối.

Dưới sự hướng dẫn tỉ mẩn của chị Sầm Thị Tình, sắc đỏ trầm tự nhiên của núi rừng Châu Tiến, Nghệ An từ từ tan ra trong làn nước, trước ánh mắt ngạc nhiên và thích thú của đông đảo bạn bè quốc tế.

Ngay bên cạnh gian trải nghiệm nhuộm màu, mẹ chị Tình – bà Sầm Thị Bích đưa từng đường thoi uyển chuyển trên chiếc khung dệt gỗ. Những hoa văn Thái cổ đặc trưng bắt đầu hiện lên sống động trước sự chiêm ngưỡng của khách tham quan.

"Tất cả đều do sự cố gắng của bản thân và của bà con ở bản làng, ở hợp tác xã thì mới có được những sản phẩm, chất liệu, mẫu mã nhờ tất cả những bàn tay khéo léo của bà con nơi đây, để các cô mới được đưa những tấm vải đẹp nhất, những khung cửi và những khung dệt bên kia người ta chưa bao giờ nhìn thấy. Họ cũng rất vui và thấy những sản phẩm của mình kỳ công như thế nào. Chúng tôi rất tự hào", bà Sầm Thị Bích chia sẻ.

Không chỉ xuất hiện trên các sàn diễn hay triển lãm quốc tế, ngay tại bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến, tỉnh Nghệ An, hình ảnh du khách từ Anh, Thụy Sĩ, Đức, Nhật Bản... đến ở homestay 15 - 20 ngày để học giã cánh kiến, ươm tơ, bật bông, dệt vải… đã trở thành nét sinh hoạt quen thuộc. Hành trình đưa thổ cẩm và văn hóa dân tộc Thái vươn ra thế giới bắt đầu chính từ những trải nghiệm chân thật và mộc mạc như thế.

Nghề dệt thủ công ở Hoa Tiến từng có thời gian chìm lắng. Trước năm 1992, khi hàng may mặc công nghiệp tràn ngập thị trường, những tấm khăn, tấm váy dệt tay bị bị rơi vào quên lãng, làng nghề đứng trước nguy cơ mai một.

Nhưng vì tình yêu bản sắc và mong muốn giữ nghề cha ông, năm 2012, bà Sầm Thị Bích đã đứng lên thành lập Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Hoa Tiến. Từ 10 thành viên nòng cốt, hợp tác xã hiện có 50 thành viên, thu nhập từ 2,5 - 4 triệu đồng/tháng.

Nghề dệt hồi sinh không chỉ cứu giữ một di sản văn hóa, quan trọng hơn là mang lại dòng sinh kế ổn định cho phụ nữ dân tộc Thái ngay tại bản làng.

Để thổ cẩm bước ra khỏi nếp nhà sàn và thích nghi với thị trường, chị Sầm Thị Tình cùng các chị em hợp tác xã đã chọn cách đi, học và lắng nghe. Chị mang sản phẩm đến các hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước để nắm bắt nhu cầu thực tế của người tiêu dùng.

"Sản phẩm thu hút được khách quan tâm, đó chính là hoa văn họa tiết của mình. Thêm nữa là mình đang sử dụng các nguyên liệu tự nhiên để tạo ra sản phẩm. Ví dụ như sợi tơ bà con ở Hoa Tiến sẽ tự trồng dâu, nuôi tằm và kéo sợi bằng thủ công. Để tạo màu cho thổ cẩm, chúng tôi đang sử dụng các nguyên liệu tự nhiên từ cây, củ, quả, rễ, lá... Chính những điều đặc biệt như thế khiến cho sản phẩm của chúng tôi được khách hàng trong nước và quốc tế họ quan tâm nhiều hơn", chị Sầm Thị Tình bày tỏ.

Năm 2018, hai sản phẩm khăn và váy thổ cẩm của HTX xuất sắc đạt chứng nhận OCOP 4 sao. Đây là đòn bẩy quan trọng để thương hiệu mở rộng thị trường từ Hà Nội, Hội An, TP.HCM, Phú Quốc vươn xa tới Nhật Bản, Mỹ, Đức, Tây Ban Nha...

Những bước chân quảng bá văn hóa tiếp tục nối dài: Năm 2022, chị Sầm Thị Tình mang sản phẩm sang Malaysia tham dự Triển lãm Sự kiện Dệt may ASEAN. Năm 2024 thổ cẩm Hoa Tiến tiếp tục có mặt tại Lào trong chuỗi sự kiện dệt may khu vực. Tháng 3 năm nay, hai mẹ con vinh dự hiện diện tại Busan, Hàn Quốc trong chương trình trưng bày đặc biệt của Trung tâm Văn hóa ASEAN.

"Khi mang sản phẩm ra thị trường, tôi cũng mong muốn khách hàng nhìn thấy cái hoa văn đó, sản phẩm đó thì họ sẽ nhớ rằng đây là sản phẩm được làm từ bà con người dân tộc Thái ở Hoa Tiến. Đó sẽ giống như sự định vị về sản phẩm thương hiệu của bản Hoa Tiến", chị Sầm Thị Tình cho hay.

Từ vạt màu nhuộm cánh kiến thơm hương rừng núi Châu Tiến đến các không gian sáng tạo tại Seoul, Busan, hay các cửa hàng thiết kế tại Thụy Sĩ, hành trình đưa thổ cẩm Hoa Tiến ra thế giới là minh chứng sống động cho sức sống của di sản.

Khi hoa văn dân tộc được gìn giữ bằng tình yêu, được nâng tầm bằng tri thức thị trường và được kết nối bằng lòng kiêu hãnh văn hóa, nhịp thoi bản Thái sẽ còn tiếp tục vang xa, mang hình ảnh Việt Nam chạm đến trái tim của bạn bè quốc tế.

du-lich-cong-dong-hoa-tien-1.jpg

Đến với Hoa Tiến mộc mạc và nên thơ

VOV.VN - Cách Hà Nội chừng 300km, điểm du lịch cộng đồng Hoa Tiến ở xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An là một điểm đến hấp dẫn khách du lịch khi đến với Khu dự trữ sinh quyển thế giới Tây Nghệ An.

Mời quý độc giả theo dõi VOV.VN trên
Thêm VOV trên Google
Chọn VOV làm nguồn ưu tiên trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Viết bình luận

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

Tin liên quan

Thổ cẩm M’Nông: Bảo tồn thế nào để người dệt có thể sống được bằng nghề?
Thổ cẩm M’Nông: Bảo tồn thế nào để người dệt có thể sống được bằng nghề?

VOV.VN - Thổ cẩm M’Nông đang đứng trước bài toán vừa gìn giữ những giá trị truyền thống, vừa tìm chỗ đứng trong đời sống hiện đại. Từ thay đổi chất liệu, ứng dụng hoa văn đến xây dựng thương hiệu, mục tiêu cuối cùng là để di sản tạo sinh kế cho chính cộng đồng gìn giữ.

Thổ cẩm M’Nông: Bảo tồn thế nào để người dệt có thể sống được bằng nghề?

Thổ cẩm M’Nông: Bảo tồn thế nào để người dệt có thể sống được bằng nghề?

VOV.VN - Thổ cẩm M’Nông đang đứng trước bài toán vừa gìn giữ những giá trị truyền thống, vừa tìm chỗ đứng trong đời sống hiện đại. Từ thay đổi chất liệu, ứng dụng hoa văn đến xây dựng thương hiệu, mục tiêu cuối cùng là để di sản tạo sinh kế cho chính cộng đồng gìn giữ.

Sắc màu thổ cẩm hội tụ tại Mộc Châu
Sắc màu thổ cẩm hội tụ tại Mộc Châu

VOV.VN - Tối 31/8, tại phường Mộc Châu, UBND tỉnh Sơn La đã tổ chức Đêm hội Thổ cẩm quốc tế lần thứ nhất, năm 2026, với chủ đề “Dệt di sản hòa giao sắc màu”.

Sắc màu thổ cẩm hội tụ tại Mộc Châu

Sắc màu thổ cẩm hội tụ tại Mộc Châu

VOV.VN - Tối 31/8, tại phường Mộc Châu, UBND tỉnh Sơn La đã tổ chức Đêm hội Thổ cẩm quốc tế lần thứ nhất, năm 2026, với chủ đề “Dệt di sản hòa giao sắc màu”.

Nhạc sĩ Tuấn Hồ “dệt” âm thanh cho Đêm hội Thổ cẩm Quốc tế Sơn La 2026
Nhạc sĩ Tuấn Hồ “dệt” âm thanh cho Đêm hội Thổ cẩm Quốc tế Sơn La 2026

VOV.VN - Đảm nhận vai trò Giám đốc Âm nhạc Đêm hội Thổ cẩm quốc tế Sơn La 2026, nhạc sĩ Tuấn Hồ đặt mục tiêu kết nối chất liệu âm nhạc bản địa với ngôn ngữ đương đại, tạo nên một Sơn La vừa nguyên bản vừa mới mẻ trên sân khấu.

Nhạc sĩ Tuấn Hồ “dệt” âm thanh cho Đêm hội Thổ cẩm Quốc tế Sơn La 2026

Nhạc sĩ Tuấn Hồ “dệt” âm thanh cho Đêm hội Thổ cẩm Quốc tế Sơn La 2026

VOV.VN - Đảm nhận vai trò Giám đốc Âm nhạc Đêm hội Thổ cẩm quốc tế Sơn La 2026, nhạc sĩ Tuấn Hồ đặt mục tiêu kết nối chất liệu âm nhạc bản địa với ngôn ngữ đương đại, tạo nên một Sơn La vừa nguyên bản vừa mới mẻ trên sân khấu.

Thổ cẩm M’Nông - Khi di sản “thở” trong đời thường
Thổ cẩm M’Nông - Khi di sản “thở” trong đời thường

VOV.VN - Khi người trẻ ngày càng xa rời khung cửi, thổ cẩm M’Nông đứng trước nguy cơ chỉ còn trong ký ức. Từ buôn Lê, những nghệ nhân đang tìm cách đưa hoa văn truyền thống vào đời sống hiện đại, để di sản không chỉ được giữ gìn mà còn tiếp tục được sử dụng, trao truyền.

Thổ cẩm M’Nông - Khi di sản “thở” trong đời thường

Thổ cẩm M’Nông - Khi di sản “thở” trong đời thường

VOV.VN - Khi người trẻ ngày càng xa rời khung cửi, thổ cẩm M’Nông đứng trước nguy cơ chỉ còn trong ký ức. Từ buôn Lê, những nghệ nhân đang tìm cách đưa hoa văn truyền thống vào đời sống hiện đại, để di sản không chỉ được giữ gìn mà còn tiếp tục được sử dụng, trao truyền.

Thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp: Từ ngôn ngữ văn hóa đến sản phẩm du lịch độc đáo
Thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp: Từ ngôn ngữ văn hóa đến sản phẩm du lịch độc đáo

VOV.VN - Giữa đời sống hiện đại, nghề dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp, xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hoà hiện vẫn được gìn giữ và trao truyền qua các thế hệ. Không chỉ bảo tồn văn hóa dân tộc, những sản phẩm thổ cẩm còn từng bước đáp ứng nhu cầu thị trường, góp phần phát triển du lịch và nâng cao sinh kế cho người Chăm nơi đây.

Thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp: Từ ngôn ngữ văn hóa đến sản phẩm du lịch độc đáo

Thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp: Từ ngôn ngữ văn hóa đến sản phẩm du lịch độc đáo

VOV.VN - Giữa đời sống hiện đại, nghề dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp, xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hoà hiện vẫn được gìn giữ và trao truyền qua các thế hệ. Không chỉ bảo tồn văn hóa dân tộc, những sản phẩm thổ cẩm còn từng bước đáp ứng nhu cầu thị trường, góp phần phát triển du lịch và nâng cao sinh kế cho người Chăm nơi đây.