Nét Hà thành - Áo dài kể chuyện di sản văn hóa Hà Nội
VOV.VN - Sáng 11/9, chương trình “Nét Hà thành - Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài” diễn ra tại khu vực Hồ Văn, Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội). Đây là một hoạt động do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026.
Nét Hà thành - những mảnh ghép ký ức giữa lòng đô thị
“Nét Hà thành – Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”, giới thiệu những lát cắt về Hà Nội truyền thống và hiện đại thông qua lịch sử hình thành, biến đổi và sức sống của áo dài trong đời sống đô thị. Không chỉ kể câu chuyện về kiểu dáng, chất liệu hay xu hướng thời trang, “Nét Hà thành” đặt áo dài trong dòng chảy của lịch sử, xã hội và đời sống Hà Nội. Qua mỗi giai đoạn, sự thay đổi của tà áo, cách ăn mặc và phong cách thẩm mỹ cũng phản ánh những chuyển biến của con người, nhịp sống và diện mạo đô thị Thủ đô.
Đến với “Nét Hà thành”, công chúng không ngắm nhìn áo dài như những tác phẩm thời trang trong một hành trình ký ức đầy lay động. Điểm nhấn thị giác đầu tiên nằm ở gần 400 bức tranh in trên vải canvas do các sinh viên mỹ thuật thực hiện, ứng dụng công nghệ AI để xử lý và tái thiết kế từ những tư liệu, hình ảnh Hà Nội xưa. Qua đó, diện mạo người Hà Nội và tà áo dài qua từng thời kỳ lịch sử hiện lên vừa chân thực, vừa mang hơi thở nghệ thuật số.
Nối dài không gian hoài niệm ấy là sự xuất hiện của 12 chiếc máy may cổ cùng dàn xe đạp, xe đạp máy Peugeot huyền thoại đến từ bộ sưu tập của nhà sưu tập Đào Xuân Tình. Dành hơn 20 năm tâm huyết để lưu giữ khoảng 300 chiếc xe Peugeot sản xuất từ năm 1918 đến 1988, ông Tình không chỉ sưu tầm hiện vật mà còn giữ lại “linh hồn” của phố phường Hà Nội một thời. Hình ảnh thanh lịch của người phụ nữ Hà thành trong tà áo dài thướt tha trên chiếc xe đạp Peugeot, hay tiếng máy may lạch cạch đều đặn trong mỗi căn nhà phố cổ, đã trở thành biểu tượng cho một lối sống nền nếp, chỉn chu và duyên dáng của cư dân Tràng An xưa.
Người xem còn được dẫn dắt qua những dấu mốc biến đổi hình dáng của tà áo dài: từ áo dài giao lĩnh, ngũ thân trầm mặc đến các kiểu dáng Lê Phổ, LeMur, chít eo Raglan, Hippy mini và áo dài hiện đại. Mỗi bước chuyển mình của tà áo không chỉ phản ánh xu hướng thời trang mà còn lưu dấu những thay đổi trong quan niệm thẩm mỹ, nhịp sống và xã hội qua từng thời kỳ.
Đặc biệt, không gian trải nghiệm thực tế với sự tham gia của nghệ nhân làng nghề Trạch Xá cùng chất liệu lụa Làng Mẹo giúp công chúng chạm vào cốt cách của nghề thủ công. Từ đường kim, mũi chỉ đến kỹ thuật tạo dáng, áo dài hiện lên như một phần ký ức sống động của đô thị, minh chứng cho khả năng thích ứng đặc biệt của di sản: luôn đổi mới để đồng hành cùng thời đại nhưng vẫn giữ vẹn nguyên bản sắc dân tộc.
TS. Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết: "Hà Nội của chúng ta có rất nhiều giá trị và di sản. Tuy nhiên, trong điều kiện xã hội hiện đại với nhiều biến đổi, đặc biệt là sự phát triển của khoa học, công nghệ, việc lưu giữ và đưa những giá trị đó đặt vào đời sống hiện đại là điều hết sức cần thiết. 'Nét Hà thành' chính là một trong những cách để chúng tôi thực hiện điều đó. Bởi qua chương trình, chúng ta thấy được chiều dài thời gian gói gọn trong tà áo dài, nhưng đằng sau đó lại là toàn bộ đời sống của cả một cộng đồng. Sự xuất hiện của các nghệ nhân cùng những di sản, vật dụng thân thuộc như chiếc máy khâu đã kể lại câu chuyện ký ức của các gia đình Hà Nội xưa. Mục đích cuối cùng của chúng tôi là tái hiện lại quá khứ, qua đó kể những câu chuyện về di sản của Thăng Long - Hà Nội, giúp thế hệ hôm nay hiểu, nâng niu và tiếp nối các giá trị ấy trong một bối cảnh cuộc sống đang đổi thay từng ngày".